کتاب ضیافت

شش داستان کوتاه کتاب ضیافت در زمره‌ی نخستین آثار ادبی سیدمهدی شجاعی قرار دارند. این داستان‌ها در بحبوحه‌ی بغرنج دهه‌ی پنجاه شمسی نوشته شده‌اند و رد وقایع پرفرازونشیب آن دوران را می‌توان در موقعیت‌ها و شخصیت‌های این آثار مشاهده کرد.

درباره‌ی کتاب ضیافت

سال‌های نخست جوانی سیدمهدی شجاعی، با تلاطم‌های دهه‌ی پنجاه و شصت مصادف شد. تأثیرات این هم‌زمانی را می‌توان در آثاری که نویسنده در آن دوره از زندگی خود نوشته است، به وضوح مشاهده کرد. کتاب ضیافت، مجموعه داستانی مشتمل بر شش داستان کوتاه است که در زمره‌ی این آثار قرار دارد و در شمار نخستین داستان‌های سیدمهدی شجاعی در زندگی حرفه‌ای خود قلمداد می‌شود.

«خالد»، «بیست و یک سال تجربه»، «ناخلف»، «شکار شکارچی»، «چوب‌کاری» و «تو گریه می‌کردی»، عناوین داستان‌های کوتاهی هستند که در کتاب ضیافت می‌خوانید. طبیعی است که نویسنده در نخستین تجربه‌های جدی خود، از محیط اجتماعی پیرامونش الهام گرفته باشد و آگاهانه یا ناخودآگاه بکوشد فضای جامعه‌ی خود را در آثارش بازنمایی کند. پیرمردی که از سوی فرزندانش طرد شده است، معلمی که در کلاس درس خود با چالشی متفاوت مواجه می‌شود، جوانی انقلابی که در تعارض با پدر ساواکی‌اش قرار گرفته و در موقعیت پیچیده‌ای گرفتار شده است، مصالح‌فروشی که با بی‌بضاعتی دست و پنجه نرم می‌کند، و پدری که فقر فرهنگی و اجتماعی و البته مالی، سبب می‌شود تصمیم هولناکی برای زندگی خانوادگی‌اش بگیرد؛ همگی کاراکترهای اصلی داستان‌های کتاب ضیافت هستند و به نحوی می‌توان از آن‌ها خوانشی فرهنگی، سیاسی و اجتماعی ترتیب داد.

با مطالعه‌ی داستان‌های کوتاه کتاب ضیافت نوشته‌ی سیدمهدی شجاعی، سوار بر مرکبی می‌شوید و از مرزهای زمان و مکان گذر و به دهه‌ی پنجاه و شصت سفر می‌کنید. سفری که شما را با وضعیت زندگی مردم ایران و چالش‌هایی که در آن زمان با آن درگیرودار بودند، آشنا می‌کند. فقر فرهنگی، فرودستی اجتماعی، کم‌برخورداری مالی و مفاهیمی همچون انزوا و مسئولیت‌پذیری، درونمایه‌هایی هستند که سیدمهدی شجاعی در داستان‌های این مجموعه از آن‌ها در پردازش موقعیت و شخصیت‌ها بهره گرفته است.

همچنین نکته‌ی قابل توجه دیگری که در این آثار این مجموعه به چشم می‌خورد، موقعیت تکرارشونده‌ای از تقابل دو موضع فرادست و فرودست است. این الگوی مکرّر را گاه در قالب رابطه‌ی پدر و پسر، و گاه در هیئت رابطه‌ی میان معلم و شاگرد مشاهده می‌کنیم. شاید بتوان چنین موقعیتی را با بزرگترین مسئله‌ی اجتماعی و سیاسی زمانه‌ی تألیف اثر، یعنی رخداد انقلاب اسلامی ایران، مرتبط دانست.

مجموعه داستان ضیافت، نوشته‌ی سیدمهدی شجاعی به همت انتشارات نیستان تهیه و منتشر شده است.

کتاب ضیافت برای چه کسانی مناسب است؟

اگر به داستان‌های کوتاه اجتماعی علاقه دارید، مطالعه‌ی کتاب ضیافت را به شما پیشنهاد می‌کنیم.

با سیدمهدی شجاعی بیشتر آشنا شویم

سیدمهدی شجاعی، نویسنده‌ی معاصر ایرانی است که اکنون مدیریت انتشارات نیستان را بر عهده دارد. او در سال 1339 در تهران متولد شد تحصیلات خود را در رشته‌ی تئاتر آغاز کرد. شجاعی مسیر آکادمیک زندگی خود را با بازیگری و کاگردانی شروع کرد اما با گذشت زمان و یافتن علایق خود، در ادامه به گرایش ادبیات نمایشی روی آورد. هرچند طولی نکشید که از تحصیل در رشته‌ی هنر انصراف داد و به سراغ رشته‌ی علوم سیاسی رفت.

شجاعی از ابتدای سال‌های جوانی تا کنون آثار بسیاری را برای مخاطب بزرگسال و کودک به رشته‌ی تحریر درآورده است. او که بسیاری «پدر ادبیات آیینی ایران» می‌نامندش، دستی بر آتش فیلمنامه‌نویسی نیز دارد و فیلمنامه‌های «کمین»، «مسافر کربلا» و «مردی از جنس نور» عناوین برخی از آثار او در این عرصه هستند. «کشتی پهلوگرفته»، «پدر، عشق و پسر»، «آفتاب در حجاب»، «دموکراسی یا دموقراضه»، «کمی دیرتر» و «سقای آب و ادب» برخی از مشهورترین کتاب‌هایی هستند که به قلم سید مهدی شجاعی به رشته‌ی تحریر درآمده‌اند.

در بخشی از کتاب ضیافت می‌خوانیم

به دستور معلم، نیمکت‌ها با سر و صدای زیادی جابجا شد.

چند نیمکت بر روی هم قرار گرفت و قد بلندترین شاگرد به روی آن رفت و با زحمت زیاد یکی از حباب‌ها را باز کرد. حفظ آرامش کلاس در این شرایط، واقعاً کار مشکلی بود. اما او آن‌قدر جدی بود که در تمام لحظات بتواند سکوت را در کلاس برقرار کند.

پسرک هر چه کرد از پس باز کردن حباب دوم برنیامد.

اگر احیاناً می‌شکست و سر و صورت بچه‌ها را زخمی می‌کرد چه؟

از دانش‌آموز خواست که پایین بیاید. خود او کتش را درآورد، به هر زحمتی بود بالای نیمکت‌ها رفت و حباب را که دیگر ترک برداشته بود، باز کرد و جای آن را با حباب دیگر عوض کرد.

عرق از سر و روی معلم می‌ریخت و بچه‌ها هم با هر تکانی که معلم بر روی نیمکت می‌خورد، صدای خنده‌شان به هوا می‌رفت.

در همان بالای نیمکت‌ها از پیشنهادی که کرده بود، پشیمان شد؛ اما وقتی به قیافۀ مطمئن و فاتح خود و چهرۀ درهم و مغلوب آقای رحمانی در جدال دفعۀ بعد فکر کرد، دلش گرم شد.