کتاب غریبه در بخار نمک

احمد آرام یکی از نویسندگان صاحب سبک ادبیات معاصر ما، و کتاب غریبه در بخار نمک، یکی از برترین عناوین در کارنامه‌ی کاری اوست. در این اثر مخاطب هفت داستان‌ کوتاه رازآلود و شاعرانه خواهید بود. گفتنی است که کتاب حاضر، پس از انتشار در سال 1379، در سومین دوره‌ی جشن فرهگ فارس به عنوان بهترین مجموعه داستان سال برگزیده شد.

درباره کتاب غریبه در بخار نمک

احمد آرامی نامی آشنا در میان دنبال‌کنندگان ادبیات داستانی معاصر ایران است. کتاب غریبه در بخار نمک از هفت داستان درخشان و میخکوب‌کننده از این نویسنده‌ی سبک‌پرداز و خلاق تشکیل شده است؛ آثاری با حال‌وهوایی رازآلود و غریب که با روایت شاعرانه‌ی خود، خواننده را از جهان واقع به عالم پُرسِحر و پُرجاذبه‌ی رؤیا رهنمون می‌گردند.

به طور کلی می‌توان از گرایش به خلق استعاره‌های نو، رازآلودی و ابهام‌برانگیزی، استفاده‌ی به‌جا از عناصر بومی، پیچش‌های داستانیِ غیرقابل پیشبینی و سرانجام، بدبینی و تلخ‌اندیشی، به عنوان مؤلفه‌های اصلیِ اغلب آثار احمد آرام نام بُرد. مؤلفه‌هایی که بیش‌وکم در تمام داستان‌های مجموعه‌ی پیش رو مشهود، بارز، و قابل تشخیص‌اند.

اسامی داستان‌های حاضر در کتاب غریبه در بخار نمک از این قرار است:

«غریبه در بخار نمک»، «آرزوهای قلب الاسد»، «عسل، دختر مختار»، «همان‌گونه که داشتم می‌مردم»، «غریبه»، «یک نفر از ما مرده است» و «جسدهای غوطه‌ور».

آنچه در ادامه می‌خوانید، خلاصه‌ی کوتاهی از پیرنگ داستان غریبه در بخار نمک است:

شخصیتی به نام امانوئل که به تازگی، به عنوان تزریقات‌چی، به استخدام بهداری شیراز درآمده، اندک‌زمانی پس از آغاز کار جدید خود، در پی انگیزه‌ای مبهم، با استعمال سیانور به زندگی خویش پایان می‌دهد. وکیلی به نام حسن رئیس که آشنایی قبلی‌ای با امانوئل داشته، نخستین فردی است که پس از مرگ او، بالای سر جنازه‌اش حاضر می‌شود. حسن رئیس شخصیتی مرموز است که به واسطه‌ی نقابی که سال‌ها به چهره زده، سرّ باطن و هویت راستین خویش را از دیگران مخفی نموده است. امانوئل امّا به خوبی از هویت واقعی این مرد پیچیده آگاه بوده. او پیش از مرگ، در دفترچه‌ی شخصی خود، به فاش ساختن راز حسن رئیس پرداخته، و این‌چنین، او را در موقعیتی دشوار قرار داده است. اما این راز دقیقاً چیست؟ چرا آنچه امانوئل در یادداشت‌های شخصی خویش نوشته، حسن رئیس را تا این حد برآشفته ساخته است؟ آیا این ماجرا ارتباطی به گذشته‌ی سیاه حسن رئیس دارد؟ باری، پاسخ این سوالات هرچه باشد، در بادی امر به نظر نمی‌رسد که خطری متوجه حسن رئیس شده باشد. چرا که او، چنان‌که گفتیم، بالافاصله پس از مرگ امانوئل به خانه‌ی او سرک کشیده و دفترچه‌ی حاویِ یادداشت‌های شخصی وی را ربوده است. با این حال، هیچ تضمینی نیست که این دفترچه‌ تا ابد نزد او محفوظ بماند...

افتخارات کتاب غریبه در بخار نمک

- برنده‌ی لوح تقدیر از نخستین دوره‌ی جایزه‌ی ادبی یلدا
- بهترین مجموعه داستان سال به انتخاب داوران سومین دوره‌ی جشن فرهنگ فارس

کتاب غریبه در بخار نمک مناسب چه کسانی است؟

علاقه‌مندان به داستان کوتاه و دوست‌داران قصه‌های رازآلود و معمایی، مخاطبین اصلی کتاب غریبه در بخار نمک از احمد آرام‌اند.

با احمد آرام بیشتر آشنا شویم

احمد آرام به سال 1330، در شهر بوشهر متولد شده و از سن شانزده‌سالگی فعالیت‌های هنری و ادبی خود را آغاز نموده است. او هجده‌ساله بود که نخستین داستان کوتاهش در مجله‌ی فردوسی به انتشار رسید.

زندگی ادبی آرام پس از مهاجرت به تهران در سال 1350 وارد فاز جدی‌تر و تازه‌تری شد. اگرچه نخستین کتاب او (غریبه در بخار نمک) حدوداً سی سال بعد، در سال 1379 به انتشار رسید.

از میان آثار احمد آرام، جز کتاب نامبرده، می‌توان به عناوینی چون «حلزون‌های پسر»، «همین حالا داشتم می‌گفتم»، «سگی در خانه‌ی یک آنارشیست دست‌دوم» و «بیدار نشدن در ساعت نمی‌دانم چند» اشاره کرد.

در بخشی از کتاب غریبه در بخار نمک می‌خوانیم

درست سر ساعت معین، آن لولای زنگ زده صدا می‌کند و در خراطی شده اتاق با آیینه‌های کوچک و شیشه‌های رنگی مشبک، مثل دهانی بی رمق پاشنه‌اش می‌چرخد و باز می‌شود و بو مون سرک می‌کشد تا ببیند زنده‌ام یا مرده. بعد با صدایی دلخراش، پرده‌های ضخیم عنابی به سمتی کشیده می‌شوند و آفتاب از پشت شیشه‌های رنگی روی فرش می‌ریزد و بوی پاییز مانند برگ خشکیده‌ای روی صورتم می‌نشیند.

کارش که تمام می‌شود بر می‌گردد و نگاهم می‌کند. هر وقت می‌خواهد به چیزی خیره شود چین به پیشانی‌اش می‌افتد و ابروهایش مانن؛ دو بوته‌ی علف خشکیده بالا کشیده می‌شوند. راه که می‌رود لب پایینی‌اش تکان می‌خورد و انگار تکه‌ای گوشت اضافی روی چانه‌اش بازی می‌کند. سفت و سخت نفس می‌کشد. هر وقت فرصتی به دست می‌آورد زل می‌زند به من که روی تخت افتاده ام. همیشه نگران زنده بودن من است، از مردنم هم واهمه‌ای ندارد.

او تاکنون هفت مرده در این عمارت اجدادی دیده است و دیگر یقین دارد که هشتمین مرده، من هستم. حالا هم سعی می‌کنم تکان نخورم، حتى نفس هم نکشم، می‌خواهم با او شوخی کنم. فورا خیال می‌کند مرده ام. نگاهش را دزدکی می‌دوزد به قفسه سینه ام. این پا و آن پا می‌کند. نفسم را حبس کرده‌ام و او با تردید روی من خم می‌شود تا لرزش پلک فرو افتاده‌ام را ببیند. چیزی دستگیرش نمی‌شود. می‌رود به سمت آیینه‌ای که توی طاقچه گذاشته است و آن را بر می‌دارد تا جلو دهانم قرار دهد. به او یاد داده‌اند چگونه با همین آیینه کوچک، مرده‌ها را از زنده‌ها جدا کند.