کتاب معماری فضای کتابخانه‌های عمومی از نظر بهداشت روانی

به‌نظر شما معماری یک فضا تا چه اندازه بر جنبه‌های روانی استفاده‌کنندگان آن تاثیرگذار است؟ کتاب معماری فضای کتابخانه‌های عمومی از نظر بهداشت روانی اثر شهناز جاودانی و محمدرضا وصفی با نگاهی دقیق به مسائل روانشناسی محیطی، ابعاد این مسئله را در معماری کتابخانه‌های عمومی شهر بررسی می‌کنند.

درباره‌ی کتاب معماری فضای کتابخانه‌های عمومی از نظر بهداشت روانی

کتابخانه‌ها یکی از محبوب‌ترین فضاهای شهری به‌شمار می‌روند که عده‌ی زیادی از افراد جامعه، اعم از کودکان، نوجوانان و بزرگسالان و سالمندان را در خود جای می‌دهد. کتابخانه‌های عمومی با کارکردهای اطلاعاتی، دانشی، محتوایی، آموزشی، فرهنگی و... به مکانی برای حضور اقشار مختلف تبدیل شده‌اند که یکی از جلوه‌های پیشرفت شهری مدرن را نیز به نمایش می‌گذارند. به‌همین‌دلیل دولت‌ها و ملت‌ها برای نشان دادن مسیر توسعه‌ی فردی و اجتماعی، از این فضا بهره می‌گیرند و برای تجهیز آن‌ها برنامه‌ریزی‌های کوتاه و بلندمدتی را انجام می‌دهند. با این مقدمه به‌خوبی متوجه می‌شویم که جایگاه کتابخانه‌ی عمومی در مقایسه با سایر فضاهای عمومی شهر بسیار کم‌نظیر بوده و امروزه به‌عنوان یک نماد فرهنگی، اجتماعی، آموزشی و علمی معرفی می‌شوند.

شهناز جاودانی و محمدرضا وصفی در کتاب معماری فضای کتابخانه‌های عمومی از نظر بهداشت روانی به‌طور خاص به جنبه‌های معماری کتابخانه‌های عمومی با نگاهی عمیق به موضوع بهداشت و سلامت روان افراد پرداخته‌اند. نکته‌ی پررنگی که در این اثر به آن اشاره شده، این است که هدف از پرداختن به موضوع کتابخانه‌های عمومی، تنها توجه به لوکس بودن یا تجمل‌گرایی فضا نیست. بلکه مسئله‌ی مهم‌تر توجه به الزامات و کارکردهای اجتماعی آن است تا همه‌ افراد مراجعه‌کننده، کارکنان محیط و کاربران به سمت این فضای عمومی جذب شوند.

نویسندگان در کتاب معماری فضای کتابخانه‌های عمومی از نظر بهداشت روانی با بیان لزوم اجرای روانشناسی محیطی، از کتاب‌هایی همچون «معماری و راز جاودانگی» از الکساندر کریستوفر، «معماری شادمان» اثر آلن دوباتن و «معماری آرکی‌تایپی» نوشته‌ی پروفسور محمود گلابچی و همکاران الهام و بهره گرفته‌اند. این کتاب که در 6 فصل تهیه و تدوین شده است، به موضوعات گوناگون و اساسی درباره‌ی موضوع مورد بحث می‌پردازد. در فصل اول کتاب معماری فضای کتابخانه‌های عمومی از نظر بهداشت روانی با سیر تحولات تاریخی معماری کتابخانه‌های عمومی در ایران و جهان آشنا خواهید شد و در فصل بعدی، درباره‌ی چیستی و چرایی معماری کتابخانه‌های عمومی و همچنین کارکرد اجتماعی و نقش این فضاها در مجاورت خانه می‌خوانید.

شهناز جاودانی و محمدرضا وصفی در فصل سوم به مفهوم محیط و فضا و نقش فضاهای زیستی بر رفتار انسان می‌پردازند و فصل چهارم را به بیان مفاهیم بهداشت روانی و تاثیر معماری و فضا بر آن اختصاص داده‌اند.

فصل‌های پنجم و ششم کتاب نیز به ترتیب ویژگی‌های معماری فضای بیرونی و داخلی کتابخانه‌های عمومی و استانداردهای طراحی و معماری ساختمان کتابخانه‌های عمومی را بیان می‌کنند.

اثر پیش‌رو به همت نشر کتابدار منتشر و روانه‌ی بازار کتاب شده است.

کتاب معماری فضای کتابخانه‌های عمومی از نظر بهداشت روانی برای چه کسانی مناسب است؟

مطالعه‌ی این کتاب برای همه‌ی کسانی که در حوز‌ه‌های معماری و ساختمان‌سازی و همچنین روانشناسی و روان‌درمانی فعال هستند بسیار مناسب و جالب خواهد بود.

در بخشی از کتاب معماری فضای کتابخانه‌های عمومی از نظر بهداشت روانی می‌خوانیم

کتابخانه‌ها مانند بسیاری از مکان‌های فرهنگی، ترکیبی از کاربری‌های اصلی و رفاهی‌اند. کارکرد این مکان‌ها در صورتی خوب و مناسب خواهد بود که به مثابه‌ی یک عنصر از کاربری شهری، صرف‌نظر از ظاهر، نقششان را ایفا کنند. هرچند شاخص‌های جمعیت، اقتصاد، فرهنگ و میزان دسترسی کاربران به کتابخانه در استفاده از کتابخانه بسیار مهم است، اما واحدهای همسایه‌ی کتابخانه باید قابل تشخیص و در نزدیکی یک میدان، فضای سبز و یا گاهی در ایستگاه‌های حمل‌ونقل و محل رفت‌وآمد مردم باشد.

این ملاحظات در مکان‌یابی کاربری‌های فرهنگی و امنیت روانی کاربران اهمیت دارد. امنیت روانی از طریق سازگاری کاربری‌ها با شرایط حضور انسان معنا می‌یابدو لذا کاربری‌های مزاحم و همسایه‌ی کتابخانه‌های عمومی از جمله کارخانجات، مراکز صنعتی پر سروصدا و اماکن ناهمگن، موجب کاهش حضور کاربران دراین مکان‌ها می‌شود.