کتاب خدای دوزخ

کتاب خدای دوزخ آخرین نمایشنامه‌ی سام شپارد، نویسنده‌ی برنده‌ی جایزه پولیتزر است. این اثر هجوآمیز در نقد میهن‌پرستی افراطی که پس از وقایع 11 سپتامبر پدید آمد نوشته شده و این معضل را در خلال زندگی یک زوج دامدار روایت می‌کند. آن‌ها میزبانی دوستی قدیمی را با خوش‌رویی می‌پذیرند بی‌خبر از اینکه دشمنی سرسخت در حال تعقیب اوست... .

درباره‌ی کتاب خدای دوزخ

فرانک و اِما زوجی آرام و محترم هستند که بی هیچ فرزندی درمزرعه‌ای میان ویسکانسین آمریکا زندگی می‌کنند. شغل آن‌ها پرورش گاو است و روزگارشان در زمستان سرد و برفی بدون هیجان خاصی می‌گذرد تا اینکه دوست قدیمی مرد، مهمانشان می‌شود. هینز که به‌نظر مردی دانشمند می‌آید مشخصا اضطراب زیادی را تحمل می‌کند و ورود او به کتاب خدای دوزخ (The God of Hell) از سام شپارد (Sam Shepard) به آغاز ماجراهایی در خانه‌ی میزبان می‌انجامد که هر لحظه نگران‌کننده‌تر می‌شوند.

این اثر آخرین نمایشنامه‌ی سام شپارد، نویسنده‌ی برنده‌ی پولیتزر است که در نقد سیاست‌های آمریکا نوشته شده. زمان کوتاهی بعد از شروع مطالعه متوجه می‌شوید هینز در پروژه‌های محرمانه‌ی دولتی مشغول به کار است. او چیزهای بسیاری درباره‌ی عملکرد شیمیایی مواد می‌داند که ناخودآگاه آن‌ها را با اِما به اشتراک می‌گذارد و چنین لحظه‌هایی عموما به سکوتی سنگین ختم می‌شوند. اِما سعی دارد ماهیت واقعی او را بفهمد اما اطلاعات علمی تنها جمله‌هایی هستند که می‌توان از هینز شنید و فرانک هم حرف بیشتری نمی‌زند. کنجکاوی زن مدام بیشتر می‌شود، به‌خصوص زمانی که مردی غریبه در خانه‌شان را به صدا درمی‌آورد.

در زمستانی استخوان‌سوز که اهالی ویسکانسین حتی از منزل بیرون نمی‌روند این مرد سعی دارد بسته‌ای بیسکوییت به اِما بفروشد. او به داخل خانه سرک می‌کشد و از تعداد اتاق‌های آن‌جا و اینکه مهمانی دارند یا نه سوال می‌پرسد. کلام و رفتار مرد به‌شدت مشکوک است پس اِما او را از خانه‌اش بیرون می‌کند ولی این ملاقات عجیب تنها اولین قسمت از سلسله حوادث مهلکی است که جان تمام آن‌ها را به خطر می‌اندازد... .

این نمایشنامه یکی از محبوب‌ترین آثار حوزه تئاتر است و ترجمه‌ی فارسی آن به کوشش وازریک درساهاکیان دراختیار شماست. همچنین شایان ذکر است که انتشارات بیدگل نسخه‌ی متنی آن را به چاپ رسانده است.

اقتباس نمایشی از کتاب خدای دوزخ

کتاب خدای دوزخ اولین‌بار در سال 2004 بر صحنه رفت و به‌سرعت در میان اهالی تئاتر محبوب شد. تا امروز هنرمندان کشورهای مختلفی از جمله فرانسه، بلژیک و آلمان این نمایشنامه را اجرا کرده‌اند.

نکوداشت‌های کتاب خدای دوزخ

• سناریویی نگران‌کننده و واقعی از چالش‌های آمریکای مدرن. (The New Yorker)
• سام شپارد بار دیگر توانایی خود در صحنه‌پردازی را به رخ کشیده است. (مجله نیویورک‌تایمز)
• نمایشنامه‌ای که با بی‌رحمی انسان‌هایش مو به تنتان سیخ می‌کند! (Newsday)

کتاب خدای دوزخ مناسب چه کسانی است؟

علاقه‌مندان به ادبیات نمایشی مخاطبان اصلی این اثر هستند.

با سام شپارد بیشتر آشنا شویم

این نویسنده‌ی آمریکایی در سال 1979 و در سن سی‌وشش سالگی توانست با نگارش نمایش‌نامه‌ی کودک مدفون، جایزه‌ی پولیتزر بهترین اثر را از آن خود کند. سام شپارد علاوه‌بر نگارش بیش از 40 نمایشنامه در زندگی خود، در زمینه‌ی فیلمنامه‌نویسی، داستان‌نویسی، کارگردانی و بازیگری هم فعالیت‌های فراوانی داشته است. «خواب خوب بهشت» مجموعه داستانی از اوست که به فارسی ترجمه شده است. شپارد یکی از نویسندگان فیلم سینمایی «پاریس تگزاس» به کارگردانی ویم وندرس بوده است.

در بخشی از کتاب خدای دوزخ می‌خوانیم

صدای مرد: بیسکوییت بدم خدمتتون؟ ساخت آمریکاست. با آرد جو و کشمش. طبیعی طبیعی، حتی خاکه قندش هم طبیعیه.

(اِما شگفت‌زده به بیسکوییتی که از دست مرد آویزان است خیره شده.)

اِما: نه... اِه... چی؟ چی فرمودین؟ ما نه، چیزی لازم نداریم.

(وِلچ وارد اتاق می‌شود و در را به‌سرعت پشت سر می‌بندد. اِما در حالی که حوله را روی سینه‌اش گرفته است، کمی عقب می‌کِشد. ولچ کت‌وشلوار تیره به تن دارد و یک سنجاق تزیینی با نقش پرچم به یقه‌ی کُتش زده است؛ موی کوتاه، پیراهن سفید اتو کشیده، کراوات سرخ، کیف‌دستی به یک دست و بیسکوییت به دست دیگر. نیشش تا بناگوش باز است.)

ولچ: (بیسکوییت را تعارف می‌کند) بیسکوییت ساختِ آمریکا؟ مزه‌اش رو دست نداره. تضمین می‌کنم. یه گاز بزنید.

اِما: نه... ممنون.

ولچ: پس بَرِش دارید. یه دقیقه نگهش دارید تو دستتون و وزن و جنس عالی‌اش رو حس کنید.

اِما: نه... ببخشید، اما... لازم نداریم.

ولچ: لازم ندارید؟ اصلا لازم ندارید؟