کتاب رضا قاسمی در گفتگویی بلند با محمد عبدی

رضا قاسمی یکی از نویسندگان نام‌آشنای ادبیات معاصر ایران است. آنچه در کتاب رضا قاسمی در گفتگویی بلند با محمد عبدی خواهید خواند، مصاحبه‌ای مفصل با قاسمی در باب زندگی، حرفه و دیدگاه‌هایش در باب مسائل گوناگون هنری و اجتماعی است. لازم به ذکر است که اثر حاضر به همت نشر بیدگل به انتشار می‌رسد.

درباره کتاب رضا قاسمی در گفتگویی بلند با محمد عبدی

رضا قاسمی نامی آشنا برای اهالی ادبیات است. شهرت او بیش از همه مرهون کتابی درخشان با عنوان «همنوایی شبانه‌ی ارکستر چوب‌ها»ست؛ رمانی کم‌نظیر که به جرئت یکی از برترین آثار داستانیِ فارسی در دو دهه‌ی اخیر است. قاسمی با انتشار کتاب مذکور در اوایل دهه‌ی هشتاد جانی دوباره در کالبد ازرمق‌افتاده‌ی ادبیات داستانی ایران دمید. همنوایی شبانه‌ی ارکستر چوب‌ها توأمان به دو سنت ادبی تعلق دارد. یکی سنت ادبیات پست‌مدرنیستی که ویژگی بارز آن تأکید بر عدم قطعیت معنایی است، و دیگری، سنتی موسوم به ادبیات مهاجرت، که آثاری را در بر می‌گیرد که در آن‌ها بر دشواری‌های زیستن در مکانی دور از وطن تمرکز شده است. مخلص کلام اینکه همنوایی شبانه‌ی ارکستر چوب‌ها از بسیاری جهات اثری مهم و خواندنی‌ست و به زعم اغلب صاحب‌نظران، بهترین اثر در کارنامه‌ی نویسنده محسوب می‌شود. با این حال، این واقعیت نباید سبب غفلت ما از دیگر آثار رضا قاسمی -چه در مقام رمان‌نویس، چه در کسوت نمایشنامه‌نویس- گردد.

در کتاب رضا قاسمی در گفتگویی بلند با محمد عبدی، مخاطب مصاحبه‌ای مفصل با رضا قاسمی خواهید بود که به همت محمد عبدی، داستان‌نویس و منتقد نام‌آشنا، صورت گرفته است.

عبدی در این گفت‌وگوی جذاب و خواندنی پرسش‌های گوناگونی را با قاسمی در میان گذاشته است؛ پرسش‌هایی که چه بسا، برای مدت‌ها ذهن خوانندگان آثار رضا قاسمی را به خود مشغول داشته بوده است. از جمله سوالاتی در باب سیر نویسندگی رضا قاسمی، چگونگی اثرگذاری وقایع دوران کودکی و نوجوانی او بر محتوای آثارش، و همچنین، چیستی دیدگاه‌هایش در باب آفرینش ادبی و هنری.

در این کتاب، چنان‌که خواهید خواند، بحث‌هایی مفصل پیرامون رمان همنوایی شبانه‌ی ارکستر چوب‌ها در گرفته است. قاسمی در طول این بحث‌ها، ضمن اشاره به جریان خلق این رمان، در باب ساختمان خاص اثر، و البته، برخی از ابهامات معنایی آن نیز، توضیحاتی روشنگر ارائه نموده است. در اثر حاضر، علاوه بر این، مخاطب نظرات قاسمی در باب دیگر زمینه‌های هنری‌ای نیز خواهید بود که او در کنار داستان‌نویسی، در آن‌ها هم دستی بر آتش داشته است.

سخن کوتاه: کتاب رضا قاسمی در گفتگویی بلند با محمد عبدی به ضیافتی می‌مانَد که به پاس ستایش از ادیب و هنرمندی برجسته و نوگرا ترتیب داده شده باشد. در این ضیافت انواع و اقسام خوراک‌های ادبی و هنری برای روح شما تدارک دیده شده است. پس بی‌معطلی دست بجنبانید و برای شرکت در این مهمانی مهیا شوید!...

کتاب رضا قاسمی در گفتگویی بلند با محمد عبدی مناسب چه کسانی است؟

علاقه‌مندان به ادبیات معاصر ایران مخاطبین عام این کتاب، و دوست‌داران آثار رضا قاسمی، مخاطبین خاص آن‌اند.

با محمد عبدی بیشتر آشنا شویم

محمد عبدی (Mohammad Abdi) داستان‌نویس و منتقد ادبی و سینمایی است. وی نوشتن را از اواخر دهه‌ی شصت خورشیدی، با نگارش مقالاتی انتقادی در نشریات آغاز کرد.

از آثار اوست: «غریبه‌ی بزرگ: زندگی و آثار بهرام بیضایی»، «پنج زن»، «و شبم پرستاره شد»، «مرگ یک روشنفکر و یازده داستان دیگر».

با رضا قاسمی بیشتر آشنا شویم

رضا قاسمی (Reza Ghassemi) به سال 1328، در شهر زیبای اصفهان، دیده به جهان گشوده است. قاسمی کار ادبی را با نمایش‌نامه‌نویسی آغاز کرد و در ادامه به رمان‌نویسی نیز روی آورد. گفتنی است که او در زمینه‌ی موسیقی نیز فعالیت‌هایی جدی و مهم داشته است.

از میان آثار رضا قاسمی می‌توان به عناوینی چون «همنوایی شبانه‌ی ارکستر چوب‌ها»، «چاه بابل»، «کسوف»، «چو ضحاک شد بر جهان پادشاه»، «تمثال»، و «وردی که بره‌ها می‌خوانند» اشاره کرد.

افتخارات رضا قاسمی

- برنده‌ی جایزه‌ی مهرگان ادب (1381)
- برنده‌ی جایزه‌ی بهترین رمان اول از بنیاد گلشیری (1381)
- برنده‌ی جایزه‌ی مسابقه‌ی نمایشنامه‌نویسیِ جشن طوس (1355)
- برنده‌ی جایزه‌ی رمان برگزیده‌ی نویسندگان و منتقدان مطبوعات (1388)

در بخشی از کتاب رضا قاسمی در گفت و گویی بلند با محمد عبدی می‌خوانیم

چرا مضطربی رضا؟

بعضی‌ها مضطرب به دنیا می‌آیند... . نمی‌خواهم بگویم حتماً ژن و این چیزهاست، چون من چیزی از علم نمی‌دانم. شاید از ژن، شاید از دوران کودکی... . آنهایی که مضطرب‌اند همۀ عمر مضطرب‌اند. البته منظورم آنهایی است که شخصیتشان اساساً مضطرب است وگرنه همۀ افراد ممکن است مضطرب شوند، حتی آرام‌ترین آدم‌ها که خب گاهی مضطرب می‌شوند ولی این گذراست. به هر حال در این شکی نیست که من به‌شدت مضطربم همیشه.

فکر می‌کنی این اضطراب می‌آید داخل کارت؟ چقدر تأثیر دارد در کار نوشتن تو؟

نمی‌دانم... . این را دیگران باید بگویند... . چیزی که می‌دانم این است که خود نوشتن به من کمک می‌کند که این اضطراب را حس نکنم و فراموش کنم. در دوره‌هایی که مشغول نوشتن هستم، این اتفاق می‌افتد. مثلاً  آن زمانی که نمایشنامه می‌نوشتم، اول یک ماه طول می‌کشید و بعد که پیشرفت کرد یک هفته تا ده روز طول می‌کشید که یک نمایشنامه بنویسم، ولی رمان خوشبختانه دو‌سه سال طول می‌کشد. چاه بابل پنج سال طول کشید. در تمام این مدت کمکم می‌کرد شاد باشم، خوشحال باشم. ولی البته شاد و خوشحال بودن به معنای نداشتن اضطراب نیست. این را البته در مورد خودم می‌گویم، در  مورد دیگران بنا ندارم نسخه برایشان بپیچم. در آن حد نیستم اصلاً. هرکسی هم برای دیگران نسخه می‌پیچد، بیخود می‌پیچد! ولی در  مورد خودم در دورۀ نوشتن فراموش می‌کنم که مضطربم.