کتاب هیچ چیز آنجا نیست: پنج جستار درباره‌ی صداهایی که از طبیعت نمی‌شنویم

در کتاب هیچ چیز آنجا نیست، پنج جستار منتخب از انی دیلارد، نویسنده‌ی برنده‌ی جایزه‌ی پولیتزر، را می‌خوانیم. این جستارها درباره‌ی مواجهه‌ی عمیق نویسنده با طبیعت است، طبیعتی که گاه زیبا و باشکوه و گاه خشن و بی‌رحم جلوه می‌کند. جستارهای این مجموعه از سه کتاب دیلارد گرد آمده‌اند.

درباره‌ی کتاب هیچ‌چیز آنجا نیست:

جستار متنی بسیار شبیه به مقاله است، اما همانند مقاله درباره‌ی موضوعی خاص اطلاعاتی به خواننده منتقل نمی‌کند، بلکه دیدگاه نویسنده را درباره‌ی موضوعات مختلف بیان می‌کند، به‌طوری که مخاطب با خواندن این نوشتار با طرز فکر و خلق‌وخوی نویسنده آشنا می‌شود. درواقع، می‌توان جستار را ترکیبی از اول شخص و سوم شخص دانست، یعنی وضعیتی که در آن تجربه‌ی نویسنده در مسیر کنکاش در مفاهیم و پدیده‌های مختلف ثبت می‌شود و با خواننده به اشتراک گذاشته می‌شود. در کتاب هیچ‌چیز آنجا نیست با تعدادی از بهترین نمونه‌های این سبک ادبی آشنا می‌شویم.

شهرت انی دیلارد (Annie Dillard) بیشتر مرهون آثار غیرداستانی‌اش است. او در جستارهایی که در این مجموعه گرد آمده ما را به سفری درون طبیعت می‌برد و مواجهه‌ای تازه با پیرامونمان را رقم می‌زند. با خواندن این نوشتارهاست که ما رفته‌رفته مسائل روزمره‌مان را فراموش می‌کنیم و غرق در پرسش‌هایی درباره‌ی آفرینش، زیبایی، جاودانگی و مرگ می‌شویم. در کتاب هیچ‌چیز آن جا نیست خبری از حرف‌های کلیشه‌ای درباره‌ی طبیعت نیست، بلکه با خواندن این کتاب، ما با عمیق‌ترین افکار و احساسات نویسنده در رویارویی با طبیعت آشنا می‌شویم و خود نیز برای دقایقی به فکر فرو می‌رویم.

جستارهای کتاب حاضر از کتاب‌های علی‌الحساب (For the Time Being)، زائر نهر کریک (Pilgrim at Tinker Creek) و آموزش مکالمه به سنگ (Teaching a Stone To Talk) گرد آمده‌اند. جستار «زندگی همین است» از کتاب علی‌الحساب، جستار «دیدن» از کتاب زائر نهر کریک، و جستار «سفر اکتشافی به قطب»، «آموزش مکالمه به سنگ» و «کسوف کامل» از کتاب آموزش مکالمه به سنگ انتخاب شده‌اند.

کتاب هیچ‌چیز آنجا نیست برای چه کسانی مناسب است؟

اگر دوست دارید با سبک ادبی جستار روایی آشنا شوید، برخی از بهترین نمونه‌های آن را بخوانید و هم‌زمان گردشی تأمل‌برانگیز در طبیعت نیز داشته باشید، این کتاب انتخابی مناسب برای شماست.

با انی دیلارد بیشتر آشنا شویم:

نویسنده‌ی آمریکایی کتاب حاضر از کودکی، با مطالعه‌ی جغرافی، زمین‌شناسی و تاریخ طبیعی، با طبیعت آشنا شده است. در کارنامه‌ی انی دیلارد، علاوه بر جستار، شعر و رمان و زندگی‌نامه نیز دیده می‌شود، اما شهرت او بیشتر بابت جستارهایش است.

دیلارد تا کنون چندین کتاب منتشر کرده است و موفق شده برای کتاب زائر نهر کریک برنده‌ی جایزه‌ی ادبی معتبر پولیتزر شود. از دیگر افتخارات دیلارد، جای گرفتن کتابش در میان 100 کتاب معنوی قرن است.

کتاب‌های دیلارد به زبان‌های مختلفی ترجمه شده‌اند و هیچ‌چیز آن جا نیست نخستین اثر اوست که به فارسی برگردانده شده است.

در بخشی از کتاب هیچ‌چیز آنجا نیست می‌خوانیم:

آنچه این‌جا اتفاق می‌افتد، که خیلی هم زیاد نیست، از این قرار است: ابرها می‌آیند و می‌روند؛ و فصل‌هایی مشابه جایشان را به همدیگر می‌سپارند؛ خوکی لاک‌پشتی را می‌خورد، یا نمی‌خورد؛ موج‌های اقیانوس آرام بالا می‌آیند و فرو می‌نشینند؛ گل‌سنگ‌ها بزرگ می‌شوند؛ بعد از روز شب فرا می‌رسد؛ آلباتروسی می‌میرد و روی صخره خشک می‌شود؛ جریان هوای خنکی از اقیانوس برمی‌خیزد؛ ماهی‌ها زادوولد می‌کنند؛ مگس‌ها دسته‌دسته این‌ور و آن‌ور می‌روند؛ ستاره‌ها طلوع و غروب می‌کنند؛ و پرندگان در عمق آب شیرجه می‌زنند.

به عبارت دیگر، اخبار در ساحل پخش می‌شود و درختان تمام و کمال به آن گوش می‌سپارند. درختان پالوسانتو، مثل تماشاچیانِ نمایشی در فضای باز، دامنه‌های تپه را پر کرده‌اند و به مرداب‌ها، مناطق پستِ آتشفشانی و ساحل‌ها چشم دوخته‌اند.

من با این درختان پالوسانتو ماجراهایی دارم. به‌عنوان نمادی از سکوتِ موقعیتِ انسانی در رابطه با هر آنچه ناانسانی است مرا به خودشان جذب می‌کنند. من تک‌تک خودمان را مثلِ درختان پالوسانتو می‌بینم، ترکه‌هایی مقدس که کنار همدیگر نشسته‌ایم به تماشای چیزهایی که می‌بینیم و در سکوت رشد می‌کنیم.