کتاب نظریه سیستم‌های خاکستری و کاربردهای آن در حمل و نقل جاده‌ای

کتاب نظریه سیستم‌های خاکستری و کاربردهای آن در حمل و نقل جاده‌ای نوشته‌ی حسین بلوچیان و سعید بلوچیان، علاوه بر شرح مفاهیم پایه اعداد خاکستری، کاربرد آن‌ها را در حوزه‌های مختلف مورد تحلیل و بررسی قرار می‌دهد.

درباره‌ی کتاب نظریه سیستم‌های خاکستری و کاربردهای آن در حمل و نقل جاده‌ای:

نظریه‌ سیستم‌های خاکستری برای اولین توسط آقای دنگ مطرح شد. این نظریه شیوه‌ای بسیار جدید در تحلیل مسائل دارای عدم اطمینان همراه با اطلاعات ناشناخته یا ضعیف به شمار می‌آید.

در واقع نظریه سیستم‌های خاکستری یکی از شیوه‌هایی است که جهت بررسی و مطالعه‌ی عدم اطمینان و ناکامل بودن اطلاعات استفاده می‌شود و بهره‌گیری از آن در تحلیل ریاضی سیستم‌هایی که داده‌هایی ناقص دارند، مسیر رو به رشدی خواهد داشت. از این نظریه زمانی استفاده می‌شود که تعداد نمونه‌ها کوچک و اطلاعات در مورد آن‌ها بسیار کم است؛ یعنی گستردگی مشخصی دارند اما ذات آن‌ها قابل شناسایی نیست.

با اینکه اعداد خاکستری با اعداد فازی شباهت دارند اما یک تفاوت اساسی بین آن‌ها وجود دارد؛ در اعداد خاکستری مقدار دقیق عدد مشخص نیست اما بازه‌ی آن یعنی مقدار کران چپ و راستشان قابل تشخیص است. یک عدد فازی با اینکه به صورت بازه‌ای شرح داده می‌شود اما اصلا نمی‌توان مقدار کران چپ و راست آن را مشخص نمود و از یک تابع عضویت پیروی می‌کند.

این کتاب از پنج فصل تشکیل شده است. سه فصل اول آن به مفاهیم پایه و اصولی نظریه سیستم‌های خاکستری به همراه مثال‌ها کاربردی می‌پردازد. فصل چهارم کاربردهای این نظریه را در حل مسائل در حوزه‌ی حمل و نقل جاده‌ای مطرح می‌کند و فصل پنجم عملیات پایه‌ای و کاربردهای عملی این نظریه با استفاده از زبان متلب به همراه مثال‌هایی برای هر کدام را ارائه می‌دهد.

کتاب نظریه سیستم‌های خاکستری و کاربردهای آن در حمل و نقل جاده‌ای برای چه کسانی مناسب است؟

خواندن این کتاب به افرادی که به دانش ریاضیات علاقه‌مند هستند، توصیه می‌شود.

در بخشی از کتاب نظریه سیستم‌های خاکستری و کاربردهای آن در حمل و نقل جاده‌ای می‌خوانیم:

یکی از اهداف اصلی نظریه سیستم‌های خاکستری، کشف روابط ریاضی بین متغیرهای مختلف سیستم و قوانین تغییر برخی از متغیرهای سیستم بر اساس داده‌های موجود از رفتارهای مشخصه سیستم‌های اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی و غیره است.

نظریه سیستم‌های خاکستری به هر متغیر تصادفی به‌ عنوان یک مقدار خاکستری نگاه می‌کند که در یک منطقه ثابت و یک بازه زمانی معلوم تغییر می‌کند و هر فرآیند تصادفی همانند یک فرآیند خاکستری است. هنگام بررسی خصوصیات رفتاری یک سیستم، غالباً توالی از اعداد مشخص در دسترس است. به‌عنوان‌مثال، نظریه تصادفی قوانین آماری را بر اساس احتمالات گرفته‌ شده از دانش قبلی بررسی می‌کند. این روش به‌ طور کلی به مقدار زیادی داده نیاز دارد. با این‌حال، حتی گاهی اوقات باوجود مقدار زیادی داده در دسترس، هیچ تضمینی وجود ندارد که بتوان با موفقیت هر یک از قوانین مطلوب را کشف کرد. به این دلیل که تعداد شکل‌های اساسی توزیع در نظر گرفته‌ شده در این روش بسیار محدود است.

از طرف دیگر، نظریه سیستم‌های خاکستری با کاوش و سازمان‌دهی داده‌های خام موجود، قوانین تغییر را کشف می‌کند، که نشان‌دهنده رویکردی برای یافتن داده‌ها از داده‌ها است. از این ‌رویکرد به‌ عنوان تولید توالی خاکستری یاد می‌شود. نظریه سیستم‌های خاکستری معتقد است. اگرچه بیان یک سیستم عینی ممکن است پیچیده باشد اما این سیستم دارای توابع و خصوصیات کلی خود است. بنابراین، باید برخی قوانین داخلی حاکم بر وجود سیستم و عملکرد آن وجود داشته باشد.