کتاب تحولات قانونی توبه مجرم نوشتهی سجاد رضائی نژاد دیلمی و سیده مائده تقوی میان پشته، علاوه بر وارسی جنبههای حقوقی توبه در قوانین جمهوری اسلامی ایران، معیارهای قانونگذار در سقوط مجازات مجرم را مورد تحلیل قرار میدهد.
دربارهی کتاب تحولات قانونی توبه مجرم:
یکی از مباحث مهم در آموزههای اسلامی «نهاد توبه» است. توبه، عمری همپای عمر انسان دارد، زیرا زندگی حضرت آدم (ع)، با توبه آغاز شد و اولین بندهی توبهکنندهی خداوند حضرت آدم (ع) بود.
توبه در قرآن کریم از جایگاه ویژهای برخوردار است. در این میان فقها با الهام از آیات و روایات مربوط به نهاد توبه، در کتب فقهی خود، توبه مجرم را از دو دریچه و منظر مورد بررسی قرار دادهاند. در منظر اول، بیشتر جنبۀ اخروی توبه در نظر گرفته شده، که بازگشت شخص گناهکار به سوی خداوند را مطرح میکند. برای اینکه انسان، در مسیر زندگی گاهی دچار گناه و لغزش میگردد و این موضوع نباید باعث شود که از رحمت الهی مأیوس و ناامید شود، زیرا درهای رحمت خداوند همیشه به روی بندگان باز است.
در منظر دوم، فقها نهاد توبه را از دریچه و منظر جزایی و تأثیر آن در سقوط مجازات مجرمین مورد بررسی قرار دادهاند. بر همین اساس، توبه در حقوق جزای اسلامی یکی از موارد مطرح در سقوط مجازات محسوب شده و از بهترین روشهای جلوگیری از جرم و اصلاح مجرمان است. قانونگذار پس از پیروزی انقلاب اسلامی، به تبعیت از مبانی فقهی، نهاد توبه را یکی از عوامل سقوط مجازات در قوانین جزایی به شمار آورد که مطابق قانون مصوب 1361 تأثیر توبه مرتکب در سقوط برخی از مجازاتها مورد پذیرش قرار میگیرد و در عفو یا تخفیف مجرم در مجازات کمک خواهد کرد.
توبه در حقوق جزای اسلامی به عنوان یکی از موارد سقوط مجازات شمرده شده، از دیدگاه قرآن و سنت فرصتی داده شده به مجرم است تا از رفتار خود پشیمان گشته و راه اصلاح در پیش گیرد. این نهاد حقوقی در کنار آثار اخروی، آثار دنیوی نیز دارد. قانونگذار نیز به تبعیت از منابع فقهی و موازین شرعی در اقدامی شایسته در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، نهاد توبه را به عنوان یکی از قواعد حقوق جزای عمومی و از موارد سقوط مجازات مطرح کرده است.
بنابراین در این کتاب به دنبال پاسخ این سؤال هستیم که با توجه به تصویب قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 سیاست کیفری قانونگذار در خصوص تأثیر توبه بزهکار در سقوط مجازات چیست؟
کتاب تحولات قانونی توبه مجرم برای چه کسانی مناسب است؟
اگر به خواندن کتب حقوق اسلامی علاقهمند هستید، این اثر برای شما مناسب است.
در بخشی از کتاب تحولات قانونی توبه مجرم میخوانیم:
بر اساس این معیار تأثیر توبهی مرتکب در سقوط مجازات، از جهت نوع حقی که شخص مرتکب زایل میکند و به سبب این حق زایل شده، که یک نوع حق آن به خداوند برمی گردد حق الله گفته میشود و نوع دیگر حقی است که به شخص (بزه دیده) برمیگردد و او مدعی مطالبه حق خود میباشد که به حق الناس معروف است و از این جهت جرایم به جنبه حق الهی یا حقالناسی بودن در قانون شناخته میشود و توبه مرتکب در سقوط مجازات حدی منصرف از جرایم حق الناسی است و در هرکدام توبه مرتکب دارای آثار متفاوتی است که برای نمونه در جرم حدی قذف، اگر چه مرتکب این جرم یعنی قاذف قبل از اثبات جرم، توبه کند، لکن چون، حد قذف به عنوان یک جرم حق الناس میباشد و به حقوق افراد مربوط میشود و به صرف توبه مرتکب، موجب سقوط مجازات نمیشود، برای اینکه با ساقط شدن مجازات، نوعی ظلم و اجحاف در حق شخص بزه دیده (مقذوف) وارد میشود؛ لکن با این حال شخص قاذف میتواند با توبه کردن از عمل زشت خود به آغوش پروردگار برگردد و همانطور که در قرآن مجید آمده است که، خداوند توبه کنندگان را دوست دارد و درصورت پذیرش توبه از لحاظ اُخروی برای شخص توبه کننده موثر و مفید میباشد، ولی این در حالی است که در جرم مذکور در صورت رضایت بزه دیده مبنی بر عدم اجرای مجازات بر مرتکب، حد قذف اجرا نخواهد شد، که بیانگر جنبۀ حق الناسی بودن جرم مذکور میباشد، که در این جرم، ضرر و زیان آن متوجه شخص بزه دیده میباشد.
در مقابل جنبه حقالناسی جرایم، جرایم حق الهی قرار میگیرد که در واقع دلیل مجازات در مورد جرایمی که جنبهی حق الهی دارد، مخالفت با اوامر و نواهی خداوند است و ممکن است از طرفی این اعمال با نظم جامعه نیز در تعارض باشد. در نظام حقوقی اسلام برخی از جرایم مستوجب حدود، حق اللهی محض هستند، یعنی حدودی که به رابطه انسان و خداوند مربوط میشود و فاقد بزه دیده میباشد. این جرایم در حدود جرایم جنسی و شرب خمر را شامل میشود.
بله















