کتاب یک گفتگوی سه نفره درباره ضمیر خودآگاه

کتاب یک گفتگوی سه نفره درباره ضمیر خودآگاه به قلم جان پری، یک گفتگوی جذاب و خواندنی از یک معلم، یک کشیش و یک دانشجو است که با نگاهی فلسفی دربارۀ ژرف‌ترین پرسش‌های بشر بحث می‌کنند و برای اقناع دیگری از روش‌های استدلالی بهره می‌گیرند.

دربارۀ کتاب یک گفتگوی سه نفره درباره ضمیر خودآگاه:

این کتاب در ادامه کتاب‌های قبلی گفت وگوی سه نفره یعنی یک گفتگوی سه نفره درباره خیر و شر و وجود خدا و یک گفتگوی سه نفره درباره هویت شخصی و جاودانگی است و دیالوگ‌های فلسفی سه شخصیت خیالی را به نام‌های سم میلر، دیو کوهن و گرچن ویروب روایت می‌کند که در منطقه‌ای کوچک زندگی می‌کنند. آن‌ها به ترتیب کشیش، دانشجو و معلم هستند. وقتی ویروب، میلر و کوهن دربارۀ موضوعات فلسفی گفت‌وگو می‌کردند، میلر یادداشت‌های مفصلی برمی‌داشت. او این یادداشت‌ها را که فقط بر استدلال‌ها متمرکز بودند، بدون دستکاری روی کاغذ می‌آورد. دیو کوهن اطلاعات زیادی دربارۀ نحوۀ پیشبرد این گفت‌وگوها ارائه می‌دهد.

جان پری (John Perry) این مجموعه را به سیاق و شیوه کلاسیک آثار فلسفی که بیان استدلال‌ها و آرای مختلف در غالب گفتگو است، مدون کرده؛ محتوای این گفتگوی جذاب سه نفره، هویت شخصی و جاودانگی است.

کتاب یک گفتگوی سه نفره درباره ضمیر خودآگاه (Dialogue on Consciousness: Minds, Brains, and Zombies) ماجرای یک موضوع کمابیش عجیب را مسکوت می‌گذارد. با توجه به رویدادهای دو کتاب دیگر احتمالاً این یادداشت‌ها مربوط به گفت‌وگویی در اوایل دهه هفتاد است. اما گرچن، سم و دیو درباره موضوعاتی حرف می‌زنند و اصطلاحاتی را به کار می‌برند که مدت‌ها بعد در فلسفه باب شد؛ از جمله «استدلال زامبی» و «برهان شناخت». گویا این سه نفر به‌قدری باهوش بوده‌اند که برخی از ایده‌ها و اصطلاحات را سال‌ها پیش از ظهورشان در جایی دیگر ابداع کرده باشند!

کتاب یک گفتگوی سه نفره درباره ضمیر خودآگاه به چه کسانی توصیه می‌شود؟

خواندن این اثر شگفت‌انگیز به تمامی علاقمندان کتاب‌های فلسفی پیشنهاد می‌شود.

با نویسنده کتاب یک گفتگوی سه نفره درباره ضمیر خودآگاه بیشتر آشنا شویم:

جان ریچارد پری، فیلسوف سرشناس آمریکایی، ژانویه 1943 در نبراسکا متولد شد. او که در سال 1968 مدرک دکترای فلسفه را از دانشگاه کرنل اخذ کرد، اکنون استاد فلسفه دانشگاه استنفورد و استادتمام دانشگاه کالیفرنیا است. جان پری به طور تخصصی بر فلسفه هنر، متافیزیک و فلسفه ذهن و زبان، متمرکز است. این فیلسوف گرانقدر که عضو آکادمی علوم و هنرهای آمریکا و آکادمی علوم و ادبیات نروژ است، در سال 1999 برنده جایزه ژان نیکود شد. وی علاوه بر تدریس در دانشگاه، در مرکز مطالعه زبان و اطلاعات که یک مرکز تحقیقاتی مستقل به شمار می‌آید و در سال 1983 تاسیس شده است، فعالیت دارد. او به طور گسترده‌ای در زمینۀ معناشناسی، هویت شخصی و خودشناسی، پژوهش کرده است.

در بخشی از کتاب یک گفتگوی سه نفره درباره ضمیر خودآگاه می‌خوانیم:

میلر: من هم انتظار نداشتم آن ‌بخش را که دربارۀ خداست قبول کنی، گرچن. چون دکارت، با اثبات وجود خدا، دلایلش را برای شک کردن دربارۀ جهان بیرونی کنار می‌گذارد، بنابراین ایمان به حواس پنج‌گانه‌اش را از سر می‌گیرد. من فکر ‌کنم تو هم دلایل خودت را برای شک نکردن به جهان خارج و اعتماد به حواس پنج‌گانه‌ات داری. اما چون به آن‌ها اعتماد می‌کنی، آیا به‌سرعت به این نتیجه نمی‌رسی که چیزهایی با خواص بسیار متفاوت مثل درد، فکر یا کل ذهن که با یک تودۀ خاکستری درهم بسیار تفاوت دارند یکسان نیستند؟ ضمن اینکه به نظرم سوپرمن و کلارک کنت، در مقایسه با رابطۀ مغز و ذهن من، فصل مشترک زیادی با هم دارند. هر دو مرئی و ملموس‌اند، انگلیسی حرف می‌زنند، و به هم شبیه‌اند. بی‌شک، لوئیس و جیمی جا می‌خورند وقتی بفهمند کلارک همان سوپرمن بوده. اما نه به آن اندازه که بفهمند کلارک یک عدد است. یکی بودن ذهن و مغز هم به همان اندازه نامعقول است.

ویروب: اما ذهن و مغز تو فصل مشترک زیادی با هم دارند. بی‌شک، ذهن تو مثل عدد یک امر انتزاعی نیست. هم ذهن و هم مغز ‌بخشی از «قلمروی علّی» اند. تغییر می‌کنند و تغییراتشان علل و معلول‌هایی دارند. وقتی چیزی را ادراک می‌کنی، ذهن و مغز تو از جهان خارج تأثیر می‌گیرند و هر دو در علت عملکرد تو دخیل‌اند. وقتی تصمیم به انجام کاری می‌گیری و نیتی می‌کنی، ذهن تو تغییر می‌کند. طبق نظر دوگانه‌انگارهایی چون دکارت، این تغییر روی مغزت تأثیر می‌گذارد. مغز تو به شکل‌هایی تغییر می‌کند که بر دستگاه عصبی، ماهیچه‌ها و دیگر اعضایت تأثیر بگذارد، سبب می‌شود دهان تو یا هر عضو دیگری از بدنت بجنبد؛ طوری که نیت تو به مرحلۀ عمل برسد. آیا معنایش این نیست که فقط یک چیز با دو اسم «ذهن» و «مغز» وجود دارد؟

میلر: اما ... اگر کل روز کلارک کنت را دنبال کنی، بالاخره می‌بینی خودش را در یک باجۀ تلفن پنهان می‌کند و شنل و شلوار چسبان و بقیۀ لباس‌هایش را می‌پوشد. اگر بادقت به او نگاه کنی، می‌بینی یک چیز واحد است که ویژگی‌های شخصیتی سوپرمن و همچنین ویژگی‌های شخصیتی کلارک کنت را داراست. بنابراین، می‌توانی نتیجه بگیری که فقط یک نفر وجود دارد.