کتاب بررسی معماری میان افزا در پالیمسست بناهای تاریخی نوشتهی زهرا سادات اعتضادی و شیرین طغیانی، ابتدا به بررسی ابزارهای طراحی داخلی، معایب و محاسن رویکرد میان افزا و ... پرداخته، سپس به معرفی پیشینهی مولفههای میان افزا که خود شامل بناهای میان افزا، تغییر کاربری بنا، خانههای جلفا و سوکیاس و ... میپردازد.
تاریخ معماری بخشی از تاریخ هنر ایران است. به دلیل اینکه هنر معماری همواره نمادی از قدرت حکومتها بوده، معماریهای به یادگار مانده از تاریخ این سرزمین، اسنادی ارزشمند و گرانبها است که نشان از قرنها تکامل، اندیشه و ذوق هنری مردم این سرزمین در طول تاریخ دارد. هویت هر شهر از زمینه و بافت تاریخی آن شکل گرفته است. فضاهای معماری را میتوان تجسم کالبدی بخشی از تاریخ و فرهنگ جامعه به حساب آورد که بازتاب بسیاری از ویژگیهای فرهنگی، اجتماعی و تمدن در یک جامعه است.
افزایش جمعیت افراد ساکن در شهرها در سالهای اخیر و توسعه لجام گسیخته آنان، منجر به شکلگیری ساخت و سازهای جدید در همسایگی بافتها و بناهای قدیمی شده است. بررسی مجدد چگونگی شکلگیری ساختارهای نو در زمینههای تاریخی و قدیمی به عنوان یک مسئله مهم و حیاتی مورد بحث و بررسی قرار گرفته و لازم است مبانی نظری، ضوابط و معیارهای لازم در این زمینه تدوین و عملیاتی گردند.
بناهای میان افزا به چه معناست؟
بناهای میان افزا ساخت و سازهای جدید درون بافت تاریخی هستند که اصولا پدیدهای نو محسوب میشوند. از این جهت با دقت در مفهوم عصر جدید نسبت به عصر قدیم، باید بیان نمود که مقولهی بناهای میان افزا در بافت تاریخی مسئلهای جدید به حساب میآید. طرح بناهای میان افزا باید زمینهی تاریخی را که در بطن آن قرار دارد، مورد توجه قرار دهد.
زهرا سادات اعتضادی و شیرین طغیانی در کتاب بررسی معماری میان افزا در پالیمسست بناهای تاریخی، ابتدا به بررسی مبانی نظری پیرامون موضوع مورد پژوهش پرداختهاند، سپس توافقنامههای بینالمللی و مصوبات داخلی را توضیح داده و رویکردهای دهگانه را بیان میکنند. در نهایت پس از بیان پیشینه نظری، به بررسی تجارب عملی مرتبط یعنی نمونههای موردی مشابه میپردازند.
در بخشی از کتاب بررسی معماری میان افزا در پالیمسست بناهای تاریخی میخوانیم:
فرم کلی، حجم، تناسبات و آرایش بخشهای مختلف از یک بنا، شکل آن را تشکیل میدهد. طراحی جدید در یک زمینهی تاریخی باید علاوه بر اینکه با شکل غالب در بناهای مجاور سازگار باشد؛ همچنین فاقد کپی برداری بوده و با آن ارتباط مناسب برقرار کند. خط آسمان ساختمان باید با توجه به خط آسمان زمینه باشد و آن را تقویت کند، به گونهای که ضمن احترام به خصوصیات موجود در مناظر شهری، بیش از آنکه از وضع موجود تقلید شود یا با آن رقابت کند، به کمک آن برود (شاه تیموری و همکاران، 35:1391).
اینکه این امر آیا همراه با کپی برداری انجام میشود و یا از آخرین ابتکارات معماری جدید برخوردار خواهد بود، موضوع مورد توجه ما نمیباشد و آنچه مورد اهمیت میباشد، «تشابه خانوادگی» است. چشم بایستی حس کند که پدیدهای متجانس به محیط اضافه گردیده است. میبایست از تفکرات سبک زمان خود فراتر برود و به سبکهای مناسب برای زمینههای مختلف دست یابد، چرا که توجه به روحیه زمان از توجه به روحیهی مکان به عنوان یک اندیشه معماری، اعتبار و اهمیت کمتری دارد (برولین، 1980).
در هر حال اگر بخواهیم یک بنای جدید، پیوند مستحکمی با بناهای مجاور خود داشته باشد، اقتباس از مایه اصلی زمینه طراحی دوری ناپذیر است. این ارتباط میتواند به روشهایی همچون کپی برداری نزدیک از درون مایه اصلی طرح موجود، استفاده از اساس فرمهای مشابه ولی با تفسیری جدید در زمان معاصر، ابداع فرمهای جدید با همان تأثیر بصری فرمهای قدیمی و تجریدی (انتزاعی) فرمهای اولیه صورت گیرد.
بله

















