کتاب سوانح و مجتمعهای زیستی: مدیریت، برنامه ریزی و طراحی بهینه در مراحل پیش، حین و پس از سانحه نوشتهی محمدرضا مفیدی، به مفاهیم پایه دربارهی مدیریت بحران در سوانح و چگونگی مواجهه با آنها در مجتمعهای زیستی و مولفههای نظری و عملی طراحی و اجرای اسکان موقت در سوانح طبیعی و غیرطبیعی در قالب چهار فصل میپردازد.
یکی از مهمترین عوامل تاثیرگذار در سوانح طبیعی، غیر طبیعی و ... نقش عامل انسانی در مدیریت پیش، حین و پس از سانحه میباشد. مسئلهای که شاید از نگاه عامه مردم بسیار ساده پنداشته شود، ولیکن نقش تصمیمگیری در لحظه از بعد اهمیت زمان، کنترل و نظارت بر عملکرد عوامل دست اندرکار از جمله نیروهای امدادی و خدمات رسان و توجه به عوامل متاثر بر تصمیمات مدیریتی در لحظه یا آینده و توجه به تجهیزات و نیروی انسانی مورد نظر در غالب تصورات آنچه که در منطقه موجود میباشد، امری بسیار دشوار، حساس و طاقت فرسا خواهد بود، مخصوصا در سوانحی که پراکندگی بحران منعطف بر شهرها و روستاهای مناطق مختلفی باشد.
در کنار مسئله مدیریت، بحث طراحی و برنامهریزی برای سکونت مردم منطقهی دچار حادثه شده که ابعاد کلان عمرانی، اجرائی و بودجهریزی را طلب مینماید، منعطف بر وسعت سانحه، مستلزم زمانبندی موثر اولویتهای اجرایی و ساماندهی طرحهای پیشنهادی در اجرای موثر پروژهها، براساس نیازهای کارکردی - عملکردی در منطقهی دچار سانحه، عوامل اقلیمی، عوامل فرهنگی - قومی و از همه مهمتر نوعیت حادثه میباشد.
بر همین اساس اولویت اولیه کلیه عوامل دست اندرکار در این زمینه توجه به اسکان موقت افراد پس از سانحه، با توجه به برنامهریزی پیش از سانحه است. مسئلهای که شاید به لحاظ زمان، بودجه و عدم تعهد مدیریت کلان در زمان سانحه، به درازا بینجامد و نقش طراحی و فضاسازی اسکان موقت به عنوان سرپناه دائمی برای سانحه دیدگان مورد استفاده قرار گرفته و با تمامی کمبودها در گذر زمان، فراتر از بازهی زمانبندی خود، عامل بحرانی مجدد گردد.
لذا توجه به فضاسازی و معماری اسکان موقت سانحه دیدگان از چارچوب یک چادر سادهی امدادی تا یک اتاقک کانکس، میتواند به ساختارهای موقتی با هزینهی مضاعف برای بازهی زمانی بیشتر تبدیل گردد، تا مشقت ایجاد شده برای سانحه دیدگان آنچنان بار روانی فراتر از دست دادن عزیزانشان یا خانه و کاشانهای متعلق به خود، در حین سانحه را نداشته باشد.
کتاب سوانح و مجتمعهای زیستی (Accidents and Bio-complexes) به لحاظ نیاز یکی از گرایشهای حوزهی معماری، «بازسازی پس از سانحه» با طرح درس سوانح و مجتمعهای زیستی، به لحاظ تخصصی طرحریزی و به لحاظ عمومی برای کلیه گرایشهای سوانح و مدیریت بحران ارائه گردیده است.
در بخشی از کتاب سوانح و مجتمعهای زیستی: مدیریت، برنامه ریزی و طراحی بهینه در مراحل پیش، حین و پس از سانحه میخوانیم:
گردباد شدید ترین نوع طوفانها بوده و از طوفانهای تندری نشأت میگیرد و قادر است در عرض چند ثانیه محلهای را با ساکنانش نابود سازد. این پدیده به صورت ابری قیفی شکل و چرخان از طوفان تندری به سمت زمین گسترش مییابد و با بادهایی همراه است که سرعت آنها در بعضی محلها به 500 کیلومتر در ساعت نیز میرسد.
مسیرهای ایراد خسارت این پدیده تا عرض 2 کیلومتر و طول 85 کیلومتر میباشند.این پدیده گاه به صورت مرئی و گاه در پشت باران یا ابرهای کم ارتفاع پنهان میباشد و در پارهای مواقع سرعت تشکیل آن به قدری زیاد است که امکان هشداردهی قبلی عملا منتفی میگردد. سرعت حرکت رو به جلوی این پدیده از صفر تا 120 کیلومتر در ساعت متغیر و متوسط آن 50 کیلومتر در ساعت است. این پدیده گاه در هنگام حرکت طوفان حارهای به داخل خشکی با آن همراه میشود.
بله























