کتاب تصویرگری در ژاپن

در کتاب تصویرگری در ژاپن به قلم پدرام حکیم زاده، نمونه‌هایی از تصویرسازی‌های کتاب کودک هنرمندان معاصر ژاپن به همراه گفتگوهایی خلاصه، صمیمانه و بی‌آلایش در مورد کار آن‌ها در اختیار شما قرار می‌گیرد.

در آثار این کتاب دو گرایش قابل تشخیص است: گرایش سنتی و بومی و گرایش به مکاتب غربی. در نوع اول، عشق به طبیعت، طراحی شهودی، تجسم رویدادهای زندگی، استفاده از رنگ‌های درخشان، درخت، گل، خانه‌ها و باغ‌های ژاپنی، شالیزارها و کوه‌ها را می‌بینید. گویی تصویرگری خیال و ناخودآگاه خود را همچون یک شعر زیبای هایکو بر بوم سفید جاری کرده است.

هنرمندان تصویرگر ژاپنی در سده اخیر با حفظ مضامین، مفاهیم، رنگ، ترکیب‌بندی و زاویه دید و سایر عناصر بومی و سنتی، فضایی نو برای کودکان و جامعه امروزی خلق کرده‌اند. تصویرسازی ژاپنی، میراث همان تاریخ و همان مردم عاشق طبیعت است.

هنرمند، یک شکوفه گیلاس را بسان با ارزش‌ترین موهبت آسمانی، در کارش ستوده است و لطافت، تازگی، رنگ و بوی آن را به ساده‌ترین و زیباترین شکل به کودکان امروزی ساکن در شهرهای شلوغ و آپارتمان‌های بی‌روح نمایانده است. در این آثار، فانتزی را می‌بینید، ولی نه از نوع والت دیزنی، بلکه فانتزی اصیل ژاپنی با مفاهیم و رنگ و لعاب و احساس بومی که شخصیت‌های آثار اماکیمونو را به یاد می‌اندازد.

در گرایش دوم، تأثیر مکتب‌هایی چون امپرسیونیست و اکسپرسیونیسم را همراه با عناصر و روحیات ژاپنی می‌بینید. تصویرگر ژاپنی، هنر غرب را در راستای عناصر خانگی در اثرش پرورانده و به هنری ناب، خلاق و اصیل رسیده است.

در بخشی از کتاب تصویرگری در ژاپن می‌خوانیم:

طبیعت بخشی از «فضای» بی‌نهایت گسترده شده یا «بی‌نهایت فضا» است. برای مردم عادی یا همگان «ناهنرمند» فضا همان هوایی است که تنفس می‌کنند، ولی برای هنرمند نه آن هوای تنفس شونده است و نه آنچه در واژه‌نامه‌ها و واژه‌شناسی از آن سخن می‌رود.

فضا، بی‌نهایت ذهن هنرمند است که برای آن توصیف و توضیح ویژه و مشخصی وجود ندارد. واژه بی‌نهایت خودش هم در فرهنگ‌های مختلف و نزد هنرمندان سرزمین‌های گوناگون تبیین و ادراکی ویژه دارد. این اختلاف معنا در سرزمین‌های همجوار، به دلیل تداخل فرهنگی، نزدیکی‌هایی با هم دارند که بررسی دقیق‌تری را ایجاب می‌کنند.

اما می‌توان، همان‌گونه که از روزگاران کهن مرسوم بوده است، «جهان مقایسه و تطبیق» را به دو بخش خاور و باختر (شرق و غرب) تقسیم کرد و مفاهیم واژگان را این چنین مورد بررسی قرار داد. بنابراین، بی‌نهایت در باختر در تداوم و در حرکت یکنواخت، بیش و کم تند یا کند، است ولی در خاور (به ویژه در خاور دور) بی‌نهایت در تغییر و تحول‌هایی است که به صورت تناوبی از تندی‌ها و کندی‌ها بیش و کم متغیر آشکار می‌شود.

لی او فان Lee Ufan هنرمند معاصر کره‌ای (ساکن ژاپن) می‌نوسید: من آثاری را دوست دارم که از بی‌نهایت تنفس می‌کنند. در منظره‌های مرکبی دوره‌های تانگ Tong و سونگ Song که در آن‌ها بخش‌های رنگ شده و بخش‌های رنگ ناشده به نیرومندی با هم به طنین افکنی در می‌آیند، چیزهای بزرگی وجود دارد که به فراخی از حد خود فرا می‌گذرد. در هر اثر ساخته شده در ارتباط با جهان بیرون، دم پایان ناپذیر بینهایت تنفس می‌شود.