کتاب سلام در قرآن و حدیث نوشتهی سید ابوالقاسم حاجی میر، ابتدا مفهوم و ارزش سلام کردن در دین مبین اسلام را شرح داده و با احادیثی گوناگون به بررسی این مهم پرداخته است.
پیوندهای اجتماعی نیاز به تحکیم دارند و استوارسازی آنها با کلیگویی حاصل نمیشود. باید مثالهایی عملی و مفاهیمی خاص و روشن ارائه شود تا علقههای دوستی و رابطههای عاطفی مستحکم شده و استوار بماند. بدون تردید یکی از این موارد سلام است. با عرض سلام شما به طرف مقابل خود اطمینان میدهید که خواستار سلامتی و تندرستی او هستید و قصد آسیب رسانی به او را ندارید.
سلام کردن در حقیقت نوعی اظهار تواضع و فروتنی است. در جامعه کنونی نیاز به معنویت و ارزشهای اسلامی بیش از هر وقت دیگری لازم است. امروزه از استادان دانشگاه گرفته، تا مسئولان سیاسی همگی باید به این شعار رسمی مسلمانان اهمیت بیشتری دهند. سلام کردن ضامن روابط عمیق میان افراد است، فردی که با سلام کردن دست محبت را به سوی دیگران دراز میکند باید به بهترین شکل ممکن به او پاسخ داده شود تا روابط اجتماعی بر اساس محبت و دوستی استوار شود.
در بخشی از کتاب سلام در قرآن و حدیث میخوانیم:
از دلایل اهمیت سلام کردن، وجوب جواب سلام است؛ حتی در حال نماز. اگر چه سخن گفتن میان نماز سبب باطل شدن نماز میگردد، در مورد جواب سلام استثناء هست. مرحوم سید محمدکاظم طباطبایی، صاحب عروه، جواب سلام در نماز را واجب میداند و آن را از واجبات کفایی میشمرد.
شارع مقدس، کلمه سلام را تنها کلمهای میداند که احکام خاصی در پی دارد. گویا بدین وسیله میخواهد، مسلمانان در برخوردهای خود نیز از غیرمسلمان شناخته شوند. از این رو، اگر برای تحیت، لفظی غیر از سلام استفاده شود، جواب آن بر نمازگزار واجب نیست و فقط در صورتی جواب آن واجب است که لفظ سلام به کار رفته باشد.
همچنین، فقها، ذکر سلام را در پایان نماز واجب میدانند و هرگونه تحیتی غیر از سلام را باطل کننده نماز میشمرند.
افراد جامعه اسلامی باید به برنامههای دین اسلام عمل کنند؛ زیرا گاهی تخلف از یک دستور دینی پیامدهای ناگواری برای فرد در پی خواهد داشت. برای نمونه، بنا بر دستور دین اسلام آغاز سخن و ارتباط با دیگران باید با سلام همراه باشد و هر کس این دستور را رعایت نکند، با او برخورد مناسب و شایستهای نمیشود. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در این باره میفرماید: «سلام، مقدم بر سؤال و درخواست است. پس هر کس پیش از سلام درخواستش را مطرح کرد، پاسخش را ندهید».
اگر دو نفر از حقوق متقابلی برخوردار باشند، باید هر دو طرف این حقوق را رعایت کنند. سلام نیز حق متقابل میان دو مسلمان دانسته شده است و آنها در دیدار با یکدیگر باید به هم سلام کنند و اگر یکی از دو طرف زودتر سلام کرد، دیگری موظف است پاسخ سلام او را بدهد و این جواب دادن واجب است.
بله























