کتاب نگرشی نو بر نقش آفرینی عوامل ژئوپلیتیکی افغانستان

کتاب نگرشی نو بر نقش آفرینی عوامل ژئوپلیتیکی افغانستان نوشته‌ی شهرام نوروزانی کوهستانی به شناخت محیط افغانستان با تأکید بر عوامل ژئوپلیتیکی می‌پردازد.

افغانستان دارای منابع معدنی و کانی زیادی است که تاکنون به دلایل گوناگون بکر و دست‌نخورده باقی مانده است، همچنین محل تلاقی منافع چین، روسیه، آمریکا، پاکستان و ایران بوده و می‌تواند حمل و نقل زمینی و هوایی مراکز پر‌جمعیت اروپا و آسیا را رونق بخشد. چنین به نظر می‌رسد که آمریکا، با هدف حفظ هژمونی جهانی، می‌خواهد با استقرار در افغانستان، کنترل منطقه آسیای مرکزی را در اختیار گرفته، چهار قدرت اتمی روسیه، چین، هند و پاکستان را زیر نظر قرار دهد.

البته می­‌دانیم که عوامل ژئوپلیتیکی ممکن است مستقیماً فرصت‌آفرین و یا تهدیدزا نباشند؛ بلکه به صورت غیرمستقیم بسترساز، زمینه‌ساز و در صورت عدم کنترل آن‌ها و نقش‌آفرینی بر روی هر یک از این عوامل به صورت جبری شکل گیرند. بنابراین عوامل ژئوپلیتیکی ممکن است دارای تأثیرات مثبت (فرصت‌آفرینی) و یا تأثیرات منفی (تنش‌زا) باشند.

در بخشی از کتاب نگرشی نو بر نقش‌آفرینی عوامل ژئوپلیتیکی افغانستان می‌خوانیم:

کشور جمهوری اسلامی افغانستان، همسایه شرقی ج.ا.ایران است که دارای موقعیت برجسته ژئوپلیتیکی و نظامی است و همین اهمیت ژئوپلیتیکی است که امروز ایالات متحده آمریکا از طریق آن می‌تواند به چهار رقیب قدرتمند خود یعنی چین، ایران، روسیه و هند دسترسی داشته باشد و بر منابع نفت و گاز منطقه مسلط شود.

توسعه روز افزون قدرت چین، هسته‌ای شدن هند و پاکستان و دستیابی ایران فناوری هسته‌ای و احیای مجدد قدرت نظامی روسیه و منابع سرشار انرژی در آسیای مرکزی، قفقاز و خلیج فارس، موقعیت ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی افغانستان را بیش از پیش برای ایالات متحده عیان ساخته است.

به نظر می‌رسد شناخت و تحلیل دقیق عوامل ژئوپلیتیکی افغانستان - که در شاخص‌های مرتبط با قدرت، سیاست و جغرافیا دسته‌بندی شده‌اند- به واسطه روشن نمودن بسترهای فرصت‌آفرین و تهدیدزا، به همراه واکاوی عناصر قدرت ملی جمهوری اسلامی ایران، کمک شایسته‌ای به مسئولین نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران در اتخاذ راهبردهای مناسب در قبال کشورهای همجوار و قدرت‌های رقیب منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در رابطه با افغانستان می‌نمایند.