کتاب داستان‌های مثنوی: نگاهی اجمالی به نمادسازی و رمزپردازی - جلد اول

کتاب داستان‌های مثنوی: نگاهی اجمالی به نمادسازی و رمزپردازی - جلد اول شامل تعدادی از داستان‌های مثنوی با نگاهی اجمالی به نمادسازی و رمزپردازی است که به قلم ناهید عبقری نوشته شده و توسط زهرا رحمانی به عربی ترجمه گردیده است.

دیوان مثنوی از مهم‌ترین آثار منظوم مولانا‌ست که روی هم رفته در شش دفتر گردآوری است و حدود بیست و شش هزار بیت دارد. مولانا‌ در دیوانش مسائل مهم عرفانی و دینی و اخلاقی را مطرح کرده و برای توضیح، به انتقاد آیات، احادیث، امثال و تعریض مبادرت جسته است. نکته قابل ذکر این است که او برای انتقال این معارف و مفاهیم از قالبی به نام قصّه استفاده کرده؛ زیرا قصّه‌گویی با تخیّلات، آرزوها، ترس‌ها و امیدهای انسان پیوندی ناگسستنی دارد.

به سبب اینکه انتقال معانی و معارف از طریق قصّه در ذهن و خاطر شنونده اثری ماندگارتر و عمیق‌تر دارد، او شخصیّت قصّه‌ها را از حیوانات و انسان‌ها انتخاب کرده است که هر کدام بیانگر یکی از اوصاف انسانی یا یک مفهوم عرفانی و روحانی‌اند، که این تعابیر و اوصاف در فارسی، «نماد» نامیده می‌شود.

در بخشی از کتاب داستان‌های مثنوی: نگاهی اجمالی به نمادسازی و رمزپردازی - جلد اول می‌خوانیم:

سه مسافر «مسلمان» و «ترسا» و «جهود» در منزلی فرود آمدند. شخصی حلوایی را به هدیه آورد. شب بود و مسلمانِ روزه‌دار گرسنه؛ امّا آن دو همراهِ سیر به دفع ‌الوقت پرداختند تا خوردن حلوا را به صبح موکول کنند و برای استفاده از آن شرطی نهادند مبنی بر آنکه هر کس شب خواب بهتری ببیند حلوا خاصّ او باشد. صبح، هنگام نقل خواب هر یک کوشیدند که با نقل لطایف و اسرار دین خویش برتریِ شریعت خود را اثبات کنند و در عین حال مطلوب را که حلواست بیابند. بدین سان جهود شرح داد که دوش در خواب در پی موسی (ع) به کوه طور رفته و آن جا نغمۀ «أَرِنِی» را از پیامبران که همه در رویای او در کسوت موسی (ع) بوده‌اند، مشاهده کرده و در این شهود وحدت انبیا را دریافته است. ترسا هم با نقل خواب خود گفت: نیم شب عیسی (ع) آمد و مرا به آسمان چهارم بُرد و عجایب افلاک را نشانم داد؛ امّا مسلمان مؤمن که می‌دانست آن همه رؤیاها برای حلواست با لحنی طنزآمیز گفت: دوش رسول خدا (ص) به من گفت: چه نشسته‌ای که یکی از همراهان بر طور است و دیگری بر آسمان چهارم برخیز و حلوا را دریاب.

هنگامی که همراهان مسلمان دریافتند که او نیم شب تمامی حلوا را خورده است، تصدیق کردند که خواب او مسلّماً ارجح بوده؛ زیرا مسلمان با خوردن حلوا فرمان رسول‌ (ص) را به جای آورده و اینک سرحال و شاداب است.