کتاب بازار پیاز

کتاب بازار پیاز مشتمل بر بررسی بازار جهانی پیاز و مؤلفه‌های مهم آن، بازار داخلی پیاز، سیاست‌های تنظیم بازار در ایران و برخی کشور‌ها، تأثیر سیاست‌های اتخاذ شده بر مؤلفه‌های مهم بازار و در نهایت ارائه‌ی بسته سیاستی برای بهبود بازار این کالا است.

پیاز از جمله محصولاتی است که در تمام فصول سال برای آن تقاضا وجود دارد، این در حالی است که تولید آن در یک فصل خاص صورت می‌گیرد. تولید پیاز در کشور همواره از یک روند سینوسی برخوردار بوده است. دلیل این امر را می‌توان در نوسانات قیمت این محصول در بازار و به تبع آن افزایش یا کاهش سطح زیر کشت پیاز در سال بعد از آن جستجو کرد. همچنین قیمت محصولات رقیب در بازار، از جمله سیب زمینی، تأثیر قابل توجهی در تعیین سطح زیر کشت و تولید پیاز دارد. به طور‌ی که این دو محصول از پدیده تار عنکبوتی در بخش کشاورزی پیروی می‌نمایند.

از سوی دیگر، نوسانات تولید این محصول بر صادرات و واردات آن نیز تأثیرگذار بوده و سیاست‌های حمایتی و تنظیمی دولت را نیز تحت تأثیر قرار داده است. از این رو جلوگیری از نوسانات قیمت این محصول همواره جزو دغدغه‌های سیاست‌گذاران می‌باشد. به این ترتیب، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی در راستای وظایف پژوهشی خود اقدام به بررسی بازار پیاز نموده است.

هدف از انجام این تحقیق، یافتن راه‌ها‌ی مناسب جهت کاهش نوسانات تولید و قیمت و کاهش ضایعات در مسیر تولید و توزیع و همین طور ایجاد ثبات در تجارت خارجی این محصول می‌باشد.

در بخشی از کتاب بازار پیاز (The Onion Market) می‌خوانیم:

به طور قطع عوامل مؤثر بر عرضه و تقاضای پیاز بر روی قیمت آن مؤثر خواهند بود. مقدار تولید جهانی این کالا و عوامل مؤثر بر تولید مانند شرایط آب و هوایی، مقدار ضایعات، سطح زیرکشت، مقدار عملکرد تولید بر قیمت پیاز مؤثر هستند. روند مصرف جهانی این محصول و تناسب آن با مقدار تولید نیز از عوامل مؤثر بر قیمت است. البته پیاز محصولی است که مصرف آن در سبد مصرفی خانوار چندان زیاد نیست و علی رغم تبلیغات زیاد نهادهای مختلف مبنی بر خواص دارویی و سلامت‌زایی پیاز، مصرف آن تغییر قابل توجهی نکرده است. بنابراین قیمت پیاز بیش از هر چیز به وضعیت بازارهای کاغذی و وضعیت تولید، واردات و صادرات کشورهای عمده تولیدکننده، واردکننده و صادرکننده ارتباط دارد.

نوسان در تولید کشورهای بزرگ تولید کننده، می تواند از عواملی باشد که روی قیمت پیاز موثر است. از عواملی که می‌تواند مقدار تولید را تحت تاثیر قرار دهد شرایط جوی است. بارندگی و ایجاد سیل در مناطق سیل‌خیز مانند کشور هند که از تولیدکنندگان بزرگ این محصول است، می تواند به یکباره مقدار عرضه جهانی این محصول را کاهش داده و قیمت آن را در بازارهای کاغذی تحت تأثیر قرار دهد؛ به عنوان مثال، بارندگی شدید در هند در سال 2007 سبب خرابی زمین‌های پیاز گردید. همین طور در کشور پاکستان نیز که در زمره تولید کنندگان آسیای غربی است، وقوع سیل کشتزارهای پیاز را از بین برد. بنابراین کاهش تولید این محصول سبب افزایش قیمت پیاز در این کشور شده است. از طرف دیگر صادرات پیاز از منابع مهم درآمدی کشور هند می‌باشد. تمایل دولت در حفظ مقدار صادرات، سبب کمبود عرضه داخلی این محصول و گرانی بیشتر پیاز شده است.