کتاب نظریه شرکت برای مدیریت استراتژیک: تجزیه و تحلیل ارزش اقتصادی

کتاب نظریه شرکت برای مدیریت استراتژیک: تجزیه و تحلیل ارزش اقتصادی نوشته‌ی مانوئل بکرا، برای دانشجویان و فعالانی است که با ‌مدیریت کسب ‌و کار درگیرند و به دنبال یافتن نقشه‌ی راه اقتصادی ساختارمندی جهت برنامه‌ریزی راهبردی امروزی هستند.

نظریه شرکت برای مدیریت استراتژیک (Theory of the firm for strategic management) بر پایه‌ی تجزیه‌ و تحلیل ارزش گردآوری شده است تا شما را با بنیان‌های اقتصادی مدیریت استراتژیک آشنا کند. مانوئل بکرا (Manuel Becerra) رئیس بخش مدیریت استراتژیک دانشکده علوم تجاری امپرسای مادرید است که علایق پژوهشی وی شامل موضوعاتی در استراتژی شرکتی، نظریه اقتصادی بنگاه‌ها و مفهوم اعتماد در سازمان‌ها می‌شود.

او در بخش نخست این اثر به بررسی بنیان‌های نظری می‌پردازد و در بخش دوم کاربرد‌های تجزیه‌ و تحلیل ارزش اقتصادی پیرامون تصمیم‌های کلیدی استراتژیک شرکت‌های تجاری در حوزه‌های کسب‌ و کار و مسائل اجتماعی و فضای بین‌المللی ‌را تحلیل می‌کند. همچنین شما راه‌های کنار آمدن با مشتری و شناخت رقیبان تجاری را فرا خواهید گرفت.

این کتاب یک قدم رو به‌ جلو با هدف توسعه‌ی یک نظریه‌ی منطقی و جامع برای مدیریت استراتژیک است. ایده‌های مربوط به اقتصاد هزینه‌های مبادلاتی، دیدگاه منبع محور، پویایی‌های رقابتی، تنوع، جهانی شدن و حتی مسئولیت‌های اجتماعی شرکت‌ها می‌توانند در یک چهارچوب مشخص ادغام شوند.

این چارچوب از ساده‌ترین سؤال‌ها شروع و به تصمیمات حیاتی استراتژیک یک شرکت تجاری ختم می‌شود که از میان آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: چگونه باید با مشتری کنار آمد؟ منابع شرکت کدامند و رقبا چگونه فعالیت می‌کنند؟ در این کتاب استدلال خواهد شد که تجزیه‌ و تحلیل سیستماتیک از چگونگی ایجاد و تصاحب ارزش اقتصادی توسط شرکت می‌تواند به رویکردی مفید در جهت پیگیری سوال‌های مدنظر تجزیه‌ و تحلیل‌های استراتژیک منجر شود.

نظریه‌ی شرکت سؤال‌های بنیادینی را در دستور کار خویش قرار می‌دهد که می‌توان در مورد ‌سازمان‌های تجاری پرسید. از جمله‌ی این سؤالات می‌توان به نقش شرکت‌ها، مرز‌های سازمانی و عملکرد آن‌ها اشاره کرد. بدیهی است که اقتصاددانان مشارکت زیادی در درک رشته‌ی استراتژی از این مفاهیم داشته باشند. این اقتصاددانان شامل طیف وسیعی می‌شوند که از اقتصاد‌های نئوکلاسیک تا اقتصادهای نوظهور سازمان‌دهی صنعتی را دربرمی‌گیرد.

این موضوع کمی گیج کننده است که رشته‌ی مدیریت استراتژیک نتوانسته مفاهیم مورد نظر و قابل استفاده از نظریه شرکت را وارد مباحث خویش کند و آن را با اهداف خود در تصمیم‌گیری استراتژیک تطبیق دهد. پر واضح است که نظریه‌های اقتصادی مانند نظریه‌ی اقتصادهای هزینه مبادلاتی (TCE) برای تسهیل تجزیه‌ و تحلیل‌های استراتژیک به وجود نیامده‌ و در ابتدا هدف دیگری داشته‌اند.

برخی نظرات درباره‌ی کتاب نظریه شرکت برای مدیریت استراتژیک:

- این کتاب جامع‌ترین ترکیب میان رویکردهای متفاوت نظری در رشته استراتژی را فراهم آورده است. خواندن این کتاب لذت‌بخش است. (آنیل کی. گوپتا رالف جی. تایسر پروفسور استراتژی و سازمان، رابرت اچ. اسمیت از دانشکده کسب‌وکار دانشگاه مریلند آمریکا)

- این کتاب یک اثر خارق‌العاده است که شکاف بزرگ موجود در مطالعات رشته استراتژی را پر خواهد کرد. این کتاب بررسی دقیقی از دیدگاه‌های تشکیل دهنده نظریه و پژوهش مربوط به بنیان‌های اقتصادی مدیریت استراتژیک فراهم می‌کند. (لوئیس گومز مجیا؛ یکی از صد اندیشمند برتر رشته مدیریت استراتژیک و استاد برتر دانشکده کسب‌وکار دانشگاه ایالتی آریزونا)

- کتابی بی‌نظیر و به هنگام است. در روزگاری که آشفتگی‌های استراتژیک زیادی وجود دارد، کتابی پیدا شده است که بر اهمیت بنیان‌های نظری استراتژی تأکید دارد و هر دانشجویی که به صورت جدی در تلاش برای یادگیری استراتژی است باید این کتاب را مطالعه کند. (جلدستاد؛ استاد دفتر بین‌المللی استراتژی و مدیریت تلنور، دانشکده علوم تجاری نروژ)

در بخشی از کتاب نظریه شرکت برای مدیریت استراتژیک می‌خوانیم:

‌سازمان‌های تنوع یافته یک اداره مرکزی شرکت دارند که با اندازه‌های مختلف در پی مدیریت سبد دارایی‌های واحد‌های کسب و کار است. این اداره مرکزی شرکت، بدون تردید با هزینه‌هایی همراه است. حداقل هزینه‌ای که می‌توان از این لایه‌های شرکتی انتظار داشت، هزینه‌های نیروی کار و به صورت عمومی‌تر، هزینه‌های بالاسری مدیریت اطلاعات و هماهنگی فعالیت‌های واحد‌های کسب و کار است. وجود یک اداره مرکزی شرکت ممکن است رقابت‌پذیری واحدهای کسب و کار را به نحوی کاهش دهد که برآیند هزینه-فایده این اقدامات منفی شود. از هزینه‌های این اقدامات می‌توان به تاخیر در تصمیم‌گیری‌های اداره مرکزی و انتقال آن به واحد‌های کسب و کار نام برد. این موارد مثال‌هایی از هزینه‌های مدیریتی یا بوروکراتیک اداره یک شرکت به‌عنوان سیستمی برای تخصیص و کنترل منابع است.

اندیشمندان اقتصادهای هزینه مبادلاتی ادعا دارند که برای جلوگیری از هزینه‌های بوروکراتیک بالاتر، می‌توان انجام مبادلات را به بازار واگذار کرد. اگر واحد‌های کسب و کار به صورت مستقل و در بازار رقابتی با هم به رقابت بپردازند، بدون تردید هزینه سازمان‌دهی این اقدامات متفاوت‌تر خواهد بود و امکان دارد که در بعضی از موارد این اقدامات هزینه‌ای در بر نداشته باشد. این هزینه‌های مدیریت مبادلات داخلی اختصاصی برای هر شرکت در تضاد با نظارت و سیستم اجرای بازاری است که اساسا از طریق آن دسته از ویژگی‌های مبادلاتی مشخص می‌شود که توسط شرکت درونی‌سازی شده‌اند. مبادلات پیچیده‌ای که میان واحدهای به‌هم‌پیوسته و نزدیک صورت می‌گیرد، منطقا باید هزینه‌های مدیریتی و بوروکراتیک بالاتری نسبت به واحدهای دور و کمتر مرتبط داشته باشند.