کتاب کاربرد آمار در پژوهش‌های کتابداری و اطلاع رسانی با استفاده از نرم افزار اس پی اس اس

کتاب کاربرد آمار در پژوهش‌های کتابداری و اطلاع رسانی با استفاده از نرم افزار اس پی اس اس نوشته‌ی علی رضا هویدا، به مفاهیم پایه‌ی آماری و نحوه‌ی محاسبات آماری با کمک نرم‌افزار پرداخته است.

آمار و استفاده از روش‌های آماری کاربرد زیادی در کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی و فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی کتابداران دارد. به همین دلیل لازم است تمامی کتابداران با مفاهیم و روش‌های آماری آشنا باشند. مشکلات استفاده از فرمول‌ها و محاسبات آماری بخصوص برای کتابداران بر کسی پوشیده نیست. خوشبختانه با استفاده از نرم‌افزار اس.پی.اس.اس محاسبات آماری بسیار آسان شده است البته به شرطی که حداقل مفاهیم پایه آماری و برخی از فرآیندهای مرتبط با آمار و پژوهش را بشناسیم.

انسان‌ها همواره در حال کنکاش در رمز و راز جهان و پی بردن به قاعده و نظم آن بوده‌اند و تئوری‌ها، نظریه‌ها، قوانین و اصولی را برای تبیین و تفسیر پدیده‌ها تدوین کرده‌اند.

برای مثال: مدیرکتابخانه‌ای می‌خواهد بداند که آیا فعالیت‌های کتابخانه و عملکرد کتابداران آن اعتبار اجتماعی، علمی پژوهشی دارد یا نه؟ وی برای پاسخ به این سوال یا برای ارضای کنجکاوی و یا برطرف کردن دلهره ناشی از عدم وجود اعتبار اجتماعی و علمی که ممکن است برای کتابخانه پیش آمده باشد، پژوهش خود را آغاز می‌کند و شاید هم برای موارد زیر:

- رفع تردیدهای ناشی از عدم وجود مهارت فنی کافی در کتابداران (ارزیابی و ارزشیابی مهارت‌ها)،
- شناخت نیاز کاربران،
- تعیین نیاز اطلاعاتی و ارزیابی آن،
- اقتصاد عملیات کتابخانه‌ها (محاسبه هزینه فعالیت‌ها، عملیات و خدمات).
تمام این امور در حیطه پژوهش قرار می‌گیرند تا:
روش‌های نوین شناخته شود؛
مدیریت دانش در کتابخانه تعریف شود و ارتقاء یابد؛
در سطح کتابخانه کاربرد جدیدی از روش قدیم و سنت کهن ارائه شود؛
زمینه ارتقای عظمت و معنویت حرفه و مهارت‌های کتابداری در کتابخانه فراهم آید؛
آموزش کتابداری تسهیل شود؛
خط مشی‌های جدید برای حل مسائل و مشکلات احتمالی اتخاذ شود؟
و در نهایت، پیشرفت جامعه را نوید دهد.
پژوهش یعنی فرآیند رسیدن به راه حل‌های قابل اطمینان مسائل از طریق گردآوری تحلیل و تفسیر داده‌ها به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده و نظام‌مند هستند.