کتاب فهرستنویسی و سازماندهی منابع دیجیتال: راهنمای کتابداران نوشتهی آن ام میچل و برایان ای سرت، به بررسی مواردی اعم از آشنایی با قواعد و دستورالعملهای فهرستنویسی، پیایندهای درون خطی و پایهریزی گردش کار فهرستنویسی و... میپردازد.
سالهاست که کتابداران ایرانی، فهرستنویسی و ردهبندی منابع چاپی را فرا میگیرند: از آموزش در دورههای کوتاه مدت، تا برگزاری کارگاههای آموزشی و تاسیس دورههای رسمی در دانشگاهها. در این سالها، کتابداران و مدرسان کتابداری و اطلاعرسانی کوشیدهاند تا علاوه بر تدریس، منابع آموزشی را در قالب کتاب نیز تدوین کنند. در حالی که فنآوریهای اطلاعاتی و منابع الکترونیکی وارد کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی ایران شده ولی در کتابهای موجود به سازماندهی اینگونه منابع توجه جدی نشده است. شاید هنوز اینگونه منابع در کتابخانههای ما عمومیت نیافته است و یا کتابداران ایرانی به خاطر عدم نگهداری اصل این منابع خود را ملزم به سازماندهی آنها نمیدانند. به هر حال، مدت زیادی است که سازماندهی منابع الکترونیکی از طریق طرح مباحثی مانند ابردادهها مطرح است. ولی سازماندهی منابع الکترونیکی، به خصوص درون خطی فراتر از اختصاص ابرداده به این دسته از منابع است.
با توجه به نیاز مذکور، بر آن شدیم تا زمینه آشنایی کتابداران ایرانی را با فهرستنویسی و سازماندهی منابع درون خطی فراهم کنیم. لازمه آن، پیدا کردن اثری بود که ویژگیهای مورد نظر را داشته باشد. یعنی هم از جنبه نظری و هم عملی، خوانندگان را با سازماندهی منابع درون خطی آشنا کند. کتاب فهرستنویسی و سازماندهی منابع دیجیتال (Cataloging and Organizing Digital Resources) حاصل کار کسانی است که در این زمینه تجربههای مفید داشته باشند. خوشبختانه این کتاب ویژگیهای فوق را دارد. مترجمان آرزو دارند که کتابداران، مدرسان و دانشجویان کتابداری و اطلاعرسانی آن را اثری مفید و سودمند بیابند.
آن ام میچل (Anne M. Mitchell) از سال 2002 هماهنگ کننده ابرداده در کتابخانههای دانشگاه هوستون بوده است. وی در گذشته فهرستنویس منابع الکترونیکی در کتابخانههای دانشگاه فوق بود، مقاله و سخنرانیهایی درباره فهرستنویسی و جریان کار منابع الکترونیکی ارائه کرده است و علاقه وافری به نحوه سازگاری استانداردهای ابردادهای با نیازهای خاص کتابخانهها دارد. میچل دارای مدرک ارشد در رشته کتابداری از دانشگاه تگزاس است.
برایان ای سرت (Brian E. Surratt) در سال 2002 به عنوان فهرستنویس منابع الکترونیکی در کتابخانههای دانشگاه ای. ام تگزاس استخدام شد. وی مقاله و سخنرانیهایی درباره موضوعات مختلف فهرستنویسی منابع الکترونیکی در کارنامه خود دارد. او هم اکنون هماهنگ کننده ابرداده در بخش تازه تاسیس طرحها، تحقیقات، و فناوریهای رقومی دانشگاه ای. ام تگزاس میباشد. در این دانشگاه به توسعه ابرداده و مدیریت مجموعههای رقومی بسیار توجه نمود تا ارتباطات علمی و پژوهشی تسهیل شود. سورات هم اکنون رئیس کارگروه استانداردهای طرح رقومیسازی میراث فرهنگی تگزاس است. وی مدرک ارشد کتابداری و همچنین گواهینامه دانش آموختگی را در رشته فناوری اطلاعات از دانشگاه کارولینای جنوبی دریافت نموده است.
در بخشی از کتاب فهرستنویسی و سازماندهی منابع دیجیتال میخوانیم:
کلید اجرای موفق خدمت جستجوی یکپارچه، آرم گذاری و ترویج است. به جای اینکه یک جعبه جستجو را روی وب سایت قرار دهیم و امیدوار باشیم که کاربران آن را بیابند، بهتر است به عنوان بخشی از اقدامات بازاریابی برای جذب کاربران، به این خدمت یک نام و آرم جالب اختصاص دهیم. برخی از روشها برای بازاریابی عبارت است از تبلیغات رسانهای، برگزاری مراسم افتتاحیه، خدمت رسانی به کاربران دور از دسترس کتابخانه، پوستر و سایر مواد بازاریابی بصری و تبلیغ شفاهی در محل کتابخانه به عنوان بخشی از خدمترسانی راه دور کتابخانه و آموزش رسمی.
نظامهای جستجوی یکپارچه نسبتاً نوخاستهاند و احتمالاً در آیندهای نزدیک (زمانی که کارگزاران نرم افزارها و خدمات را توسعه دهند) بالغتر خواهند شد. بنابراین رسیدگی مستمر، بخش مهمی از برنامه اجرایی کتابخانه به شمار میرود. علاوه بر این، محتوای درون خطی کتابخانه بهطور مستمر در حال رشد و تغییر است. مادامی که منابع کتابخانه افزایش مییابند، حذف میشوند یا تغییر داده میشوند باید تفاهم نامههای جستجو و صحه گذاری را روزآمد نگاه داشت. مسئولان نگهداری از نظام و آنها که به طور مستقیم در خدمت کاربران هستند باید به عنوان بخشی از فرایند برنامهریزی، از این مسائل آگاه باشند. نظامهای جستجوی یکپارچه با فراهم کردن تنها یک رابط جستجو برای منابع متعدد و نامتجانس، به کاربران کتابخانه خدمات ارزشمندی میدهند. برای تکمیل نظامهای جستجوی یکپارچه، کتابخانهها بایداین نظامها و بازاریابی علاقه مندانهاش را به دقت اجرا کنند. تعلیم کارکنان، آموزش کاربران، نگهداری از نظام و ارزیابی خدمت باید مستمر باشد. یک نظام جستجوی یکپارچه با کمک یک برنامه جامع میتواند تبدیل به یک بخش مهم از خدمات عمومی کتابخانه شود.
بله



























