کتاب بوران

کتاب بوران مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه نویسنده‌ی سوئدی استیگ داگرمن است که بر اساس زندگی‌اش آن‌ها را نوشته و توسط فرزندش لو داگرمن گردآوری شده‌اند.

اکثر داستان‌های کتاب بوران (Sleet)، شرح حال زندگی خود استیگ داگرمن (Stig Dagerman) در روستا محل تولدش است. کودکان در این اثر نقش پر رنگی ایفا می‌کنند و توصیف روزگارشان از مضامین اصلی داستان‌ها محسوب می‌شود.

در یک شب بارانی سال 1923، استیگ داگرمن فرزند نامشروع شکارچی جوانی به نام هلمر یانسون و یک منشی به نام هلگا اندرسون، در روستای استکهلم چشم به جهان گشود. آن‌ها چون با هم ازدواج نکرده بودند دو ماه پس از تولد استیگ از هم جدا شدند و او را به والدین پدرش سپردند. پس از آن مادرش او را برای همیشه ترک کرد و هیچ‌گاه سراغی از او نگرفت، اما با این حال استیگ همواره به مادر و تصویرش وفادار ‌ماند. او به مدت 11 سال در کنار پدربزرگ و مادربزرگش در روستا زندگی کرد و پس از آن به استکهلم، نزد خانواده‌ی جدید پدرش رفت.

در جوانی با «آن ماری گوتسس» پناهنده‌ی آلمانی ملاقات کرد، او دختر مبارزی اسپانیایی بود که به همراه مادرش در دخمه‌ای ‌در حاشیه‌ی شهر زندگی فقیرانه‌ای داشت. پس از ازدواج با او، با آن‌ها همخانه شد و زندگی حقارت‌بار و فقیرانه‌ی حاشیه‌نشینی را از نزدیک لمس کرد که تأثیرات بسیاری بر افکار او گذاشت.

موضوع و درون‌مایه‌ی اصلی بیشتر رمان‌های او پیرامون فقر، درد، رنج، ترس و اضطراب خانواده‌ها ‌و مخصوصاً کودکان می‌باشد. در اغلب آثارش مردان الکلی، لاقید و دائم‌الخمر موجب آزار، اذیت و رنج زنان می‌شوند؛ زن‌هایی که بیشتر نقش مادر را ایفا می‌کنند. هسته و اندیشه‌ی‌ کتاب‌های او نیز تحت تأثیر اندیشه‌های سوسیالیستی می‌باشد که در دوره‌ای ‌از زندگی بخش مهمی از افکارش را دربرمی‌گرفتند.

در آخرین سال‌های عمر کوتاهش جدایی از همسر و از دست دادن دوست صمیمی‌اش باعث آغاز شکست، سقوط ذهنی و آشفتگی روانش گردید. نیمه‌های شب از خواب می‌پرید، بیرون می‌زد و ساعت‌ها در جاده‌های خلوت رانندگی می‌کرد. چند بار دست به خودکشی ‌زد. خرابی‌های پس از پایان جنگ جهانی دوم، تقسیمات جدید جغرافیایی پس از جنگ، آشفتگی‌ها ‌و سرخوردگی‌های ناشی از جنگ، گسترش بی‌عدالتی‌ها ‌در جامعه‌ی‌ جهانی و همچنین اتفاقات تلخ خانوادگی در روحیه‌ی بسیار حساس استیگ اثرات ویران کننده‌ای ‌گذاردند، حتی ازدواج مجدد با آنیتا بیورک بازیگر مشهور سوئدی هم مسیر زندگی‌اش را تغییر نداد و سرانجام در سی و یک سالگی خودکشی کرد.

او را کافکای سوئد نامیده‌اند. از وی چهار رمان، یک سفرنامه، پنج نمایشنامه و اشعار سیاسی بسیاری به یادگار مانده است. او با وجود عمر کوتاهش توانست نامش را در ردیف نویسندگان بزرگ کشورش ثبت نماید. منتقدان معتقدند که سبک نوشتاری‌اش از فلسفه‌ی سورئالیسم و اکسپرسیونیسم و اندیشه‌های سوسیالیستی نشأت گرفته است و روحیات نوشتاری‌اش از افکار نیچه، کافکا و استریندبرگ سرچشمه می‌گیرند.

در بخشی از کتاب بوران می‌خوانیم:

دو دختر خنده‌کنان، معلم را با شرمش تنها گذاشتند. سوءظن‌های آشفته مانند دردی تیرکشان شروع به غلغلک دادن ذهنش کردند. وقتی بچه‌ها ‌از زنگ تفریح به کلاس برگشتند او پشت میزش، با صورتی قرمز نشسته بود؛ حداقل خودش این طور فکر می‌کرد. به پایین نگاه کرد تا مطمئن شود لخت نیست. هر چند هوای کلاس مملو از حرارت اواسط تابستان بود، دکمه‌های ژاکتش را بست و زیپ لباس ورزشی‌اش را تا گلویش بالا کشید. بقیه‌ی روز خودش نبود. از دانش‌آموزان سؤال‌های کوتاه و عصبی می‌پرسید که اگر سکوت زیاد طول می‌کشید خودش جواب می‌داد، و از دو دختر زنگ تفریح هم دوری می‌کرد، حتی جرئت نمی‌کرد به پنجره‌ی نزدیک صندلی آن‌ها نگاه کند.

وقتی بعد از ظهر به خانه برگشت می‌توانست صدای قدم زدن جنگلبان را در بالای اتاقش بشنود. با اینکه دلش می‌خواست سر و صدا راه بیندازد، ولی جوری رفتار کرد که انگار اتفاقی نیفتاده است و رفتاری دوستانه و سهل‌انگارانه داشت، ولی گاهی شاید بدون اینکه حتی متوجه شود شروع به جمع کردن شواهد برای پرونده‌اش می‌کرد. هیچ کارآگاهی این‌قدر دارای قوه‌ی تخیل، و هیچ سگ شکاری و یا شکارچی‌ای به اندازه‌ی یک شوهر حسود، بی‌رحم نیستند.

روز بعد در زنگ تفریح، دوچرخه‌ای ‌را ‌از یکی از همکارانش قرض گرفت. گفته بود باید تلگرامی خیلی فوری را به ایستگاه ببرد و شاید چند دقیقه دیر برگردد. وقتی رفت واقعاً در جهت مسیر ایستگاه راند، ولی وقتی کمی بعد در جاده تنها شد، با دقت ایستاد و از مسیر کوچکی از وسط جنگل پایین رفت. با سرعت می‌راند و دوچرخه بر روی سنگ‌ها ‌و ریشه‌ها ‌به شدت تکان می‌خورد. از پشت به خانه نزدیک می‌شد و آن‌ها را غافلگیر می‌کرد. چندصد یارد مانده به دروازه‌ی پشتی سرعتش را کم کرد، از دوچرخه پیاده شد و آن را به درختی تکیه داد. بقیه راه را پیاده رفت.