کتاب ارعاب از ارتکاب جرم به واسطه مجازات به صورت علنی

کتاب ارعاب از ارتکاب جرم به واسطه مجازات به صورت علنی نوشته‌ی رسول ملکی، زینب ملکی و سمیه بگ زاده به بررسی اجرای مجازات برای ارعاب و ترساندن دیگران از ارتکاب به جرایم مختلف می‌پردازد.

برنامه تربیتی اسلام برای رهایی انسانیت از گمراهی، فساد و تباهی پی‌ریزی شده است و قبل از هر چیز به تزکیه نفوس و تربیت انسان پرداخته و به انسان صلاح تقوا و عبادت را هدیه داده است تا ریشه مفاسدی همچون خودپسندی، حب ذات، غرور توسط این خلیفه الهی خشکانده شود و راه سعادت و کمال به روی وی باز گردد. از سوی دیگر اصلاح محیط را مدنظر قرار می‌دهد و ادوات و آلات جرم و جنایت و فساد مانند ناعدالتی‌ها، قمارخانه و سایر مراکز فساد و فحشا را به طور کامل از صفحه اجتماع محو کند تا زمینه رشد و تعالی انسان‌ها فراهم آید و زمینه جرم و جنایت به کلی ریشه‌کن شود. اهداف نظام جزایی در اسلام متعدد است که مهم‌ترین‌شان عبارتند از: اجرای عدالت، حراست از ارزش‌ها، پاسداری از حقوق افراد و احترام به آزادی آنان، تأمین امنیت و حفظ نظم عمومی، پیشگیری از ارتکاب جرم، تهذیب نفوس و اصلاح افراد جامعه، ارعاب دیگران، تطهیر و آمرزش گناهان، کفّاره ذنوب و حفظ گناهکار از عذاب آخرت.

گرایش به عدالت و تلاش در جهت استقرار نظم و امنیت در ابعاد فردی و اجتماعی از اصول زیربنایی نظام حقوقی اسلام می‌باشد. بر این اساس می‌توان گفت که مجازات از دیدگاه اسلام در راستای تأمین عدالت کیفری تشریح شده و این عدالت در قصاص کاملاً محسوس و قابل درک است، چرا که نظام اجتماعی و نیاز فطری و ذاتی انسان اقتضاء می‌کند که جانی را بوسیله اجرای قصاص از تکرار اعمال مشابه و همچنین مجنی علیه یا وابستگان و اطرافیان وی را از انتقام‌گیری‌های جاهلانه و متعصبانه باز داشته و امنیت و آرامش را به جامعه باز گردانیم و در اجتماعی که عدالت حکم‌فرما نباشد، آن اجتماع بزودی از هم پاشیده خواهد شد.

بنابراین عدالت حکم می‌کند که از طرفی خادمین و نیکوکاران مورد تشویق قرار بگیرند و مجرمین و بدکاران تنبیه شوند، و از طرف دیگر مجازات هر یک از مجرمین را نیز متناسب با جرم او در نظر گرفته و او را به نسبت اهمیت خطایش تنبیه می‌کنیم و این توجه به آن بخش از کیفرهای اسلامی‌دارد که مبارزه با معصیت و گناه است در حالی که شخصیت بزهکار مورد توجه قرار می‌گیرد حمایت از جامعه انسانی است و در جرائمی منظور می‌شود که حیات اجتماع را با خطر مواجه سازد و مرتبط با مصالح جمع باشد.

در بخشی از کتاب ارعاب از ارتکاب جرم به واسطه مجازات به صورت علنی می‌خوانیم:

یکی از آثار و اهداف مجازات‌های اسلامی‌ تهذیب و تطهیر مجرمین است. به استناد بعضی از منابع اسلامی، کسی که به دلیل ارتکاب جرم در این عالم مجازات شود در عالم دیگر برای ارتکاب این عمل مجازات نخواهد شد و در بعضی از تعابیر آمده است که خداوند، کریم‌تر از آن است که کسی را دوباره برای انجام عملی مجازات نماید.

در بعضی از جرایم مربوط به حق الله توبه تنها کافی است و لازم نیست که مجرم خود را در معرض عقوبت دنیوی نیز قرار دهد، ولی در جمعی دیگر از جرایم، مانند جرایم مربوط به حق‌الناس توبه واقعی مستلزم اینست که مجرم خود را به اولیای دم معرفی کند و حاضر شود که مجازات دنیوی در مورد او اجرا گردد و این خود توبه واقعی یا نشانه یک توبه واقعی است. نگاه اسلام به مجرم نگاهی از روی ترحم و دلسوزی است و مجرم تنها استحقاق یکبار مجازات را دارد و از هر گونه توهین و تحقیر مصون است. این موضوع حاکی از نگاه انسانی نظام کیفری اسلام به فردی است که مجازات جرم ارتکابی‌اش را تحمل نموده است. زیرا مجرم با تحمل مجازات انسانی پاک و تطهیر شده است.

به عنوان نمونه طبق روایتی جمعی از سارقان نزد امیرالمومنین (ع) آوردند و آن حضرت با توجه به اثبات جرم سرقت مستوجب حد مجازات قطع دست را در حق ایشان اجرا نمود و سپس فرمود‌ای قنبر «جراحت آنان را مداوا کن و به وضع آنان با نیکویی رسیدگی نما و وقتی جراحت‌شان بهبود یافت به من خبر بده.» هنگامی که زخم دست ان بهبود یافت او خبر را به اطلاع حضرت رسانید، حضرت فرمود برو به هر کدام لباس بده و نزد من بیاور، قنبر نیز چنین کرد و آنان را با زیباترین هیات نزد حضرت آورد. حضرت لحظاتی به زمین خیره شد و فرمود: «خداوند طبق کتاب و سنت نبی تو بر ایشان حد را جاری ساختم. پس رو به ایشان کرد و گفت اگر توبه کنید روز قیامت دست‌هایتان به شما ملحق خواهد شد. پس به قنبر گفت «ایشان را تجهیز کن و به سرزمین خود بازگردان»