کتاب خدمات عمومی کتابخانه و شیوه‌های آن

کتاب خدمات عمومی کتابخانه و شیوه‌های آن نوشته نسرین دخت عماد خراسانی، حاکی از اهمیت بحث خدمات عمومی در برنامه‌ها‌ی آموزش کتابدار‌ی، امانت و گزارش کتاب، شناساندن کتابخانه و کاربرد مواد دیداری، شنیداری و رایانه‌ای است.

زیرا خدمات عمومی ضمن تبیین و توصیف وظایف و اهداف کتابخانه‌ها بدون محدودیت‌ها‌ی ظاهری، عامل عمده هماهنگی و همساز‌ی در محیط کتابخانه‌ها به ویژه ما بین مدیریت و کتابداران محسوب می‌شود.

کتابخانه نهادی اجتماعی است که با جمع آوری، سازماندهی و نگهداری دانش مدون انسان امکان رشد اندیشه، شکوفایی استعداد و باروری ذهن خلاق انسان پویا و جست و جوگر را ایجاد می‌کند. با توجه به گسترش روزافزون علوم و فنون در زمان‌ها و مکان‌های مختلف، تنها کتابخانه است که امکان دسترسی راحت به انبوه دانش آدمی را میسر می‌سازد و تبادل افکار را به بار می‌آورد.

کتابخانه‌ها همواره بازتابی از اوضاع اجتماعی زمان خود بوده‌اند. رشد فرهنگی یک جامعه موجب غنای کتابخانه‌های آن و در مقابل، کم مایگی و رکود کتابخانه ناشی از ضعف فرهنگی جامعه مربوط است. انتشار هر روزه کتاب‌ها و نشریات ادواری، تهیه و تولید انواع مواد دیداری، شنیداری، و چندرسانه‌ا‌ی‌ها موجب رونق کیفی و کمی کتابخانه‌ها می‌شود و برای ترویج خواندن در بین قشرهای متفاوت جامعه، زمینه مناسبی را فراهم می‌آورد.

هنگامی که خواندن رونق یابد، جامعه به شکوفایی فرهنگی رسیده است. از این رو، کتابخانه و اجتماع از گذشته تا امروزه همپای هم پیش رفته‌اند و یکی بر دیگری اثر بخشیده است. به طوری که پیوسته انحطاط یکی با زوال دیگری و رشد این با ترقی آن همراه بوده است.

خدمات عمومی نه تنها ارتباط میان کتابخانه و مردم را برقرار و استوار می‌کند، بلکه به کلیه تلاش‌ها و فعالیت‌ها‌ی درون کتابخانه نیز اعتبار و حیثیت می‌بخشد. در واقع تبلور خدمات فنی کتابخانه‌ها که خود امر‌ی مهم، اساسی و ضروریست در خدمات عمومی آن‌ها صورت می‌گیرد. اگر مسئولان و کتابداران بالفعل و بالقوه کتابخانه‌ها به اهمیت خدمات عمومی واقف شوند، بدین باور خواهند رسید که کتابدار‌ی عبادت است. زیرا کتابخانه‌ها در رویارویی با مردم و خدمت به جامعه، معنا و مفهوم واقعی خود را می‌یابند.

در بخشی از کتاب خدمات عمومی کتابخانه و شیوه‌های آن می‌خوانید:

هدف‌ها‌ی آموزش و پرورش / تعلیم و تربیت هر چند که به دو دسته آرمانی و آموزشی تقسیم می‌شوند، ولی در کل، اندیشمند ساختن انسان‌ها و گسترش دادن افق ذهنی آن‌هاست تا به بینش، فرزانگی و کمال نفس دست یابند. بدون تردید یکی از هدف‌های عمده آن آموزش چگونه آموختن است به مفهومی که فرد یاد بگیرد چگونه آموخته‌های خود را برا‌ی رفع مشکلات به کاربرد. برا‌ی دستیابی به‌ این مرحله باید برنامه و شیو‌ه‌ای تنظیم و ارائه شود تا توان تفکر علمی و تحلیل‌گرا‌ی انسان از همان سال‌ها‌ی کودکی در فرآیند رشد و شکل‌پذیر‌ی منطقی قرار گیرد.

دین آگاهی‌بخش اسلام نیز به تعلیم و تربیت عنایت بسیار دارد و آیاتی چند در قرآن کریم مؤید همین مطلب است. اسلام تعلیم و تعلم را عبادت می‌داند و تأکید بر مایه اصلی آن یعنی تفکر دارد. از منظر اسلامی، هدف از تعلیم، پرورش نیرو‌ی فکری یاد گیرنده است تا رشد، تلاش عقلانی و استقلال فکر‌ی در و‌ی حاصل شود، اعم از این که خود انسان هدف باشد و یا جامعه انسانی. زیرا در صورت اخیر افراد هم باید به نحو‌ی آموزش ببینند و طور‌ی پرورش یابند که بتوانند اجتماع خود را در قالبی مناسب و مطلوب بسازند.