کتاب آذربایجان تاریخی و جوغرافی آدلارینا

کتاب آذربایجان تاریخی و جوغرافی آدلارینا نوشته‌ی پیرقلی قلی وند، اثری به زبان ترکی در خصوص تاریخ و جغرافیای آذربایجان است.

در بخشی از کتاب آذربایجان تاریخی و جوغرافی آدلارینا (History of Azerbaijan and geographical names) می‌خوانیم:

توٚرکلرده باشقا میللتلر کیمى اوّل لر کؤچرى حالیندا یاشامیش، سوْنرادان یاواش یاواش اوْتوراق حالیندا یاشامیشلار و کندلر شهرلر سالاراق اَکینچى لیک، حئیواندارلیق و باشقا صنعتلرله مشغول اوْلموشلار. توٚرکلر قیشلاق لاردا ائولر تیکه رک قیش پاییزدا ائوده یاشامیشلار یاى یازدا ایشسه یایلاغا کؤچوب آلاچیقدا حیات سوٚرموشلر. البتّه بونودا بیلمه لى ییک کى توٚرکلرین عایله لرى بو زامان ایکى حیصّه یه بؤلونرک بیر قیسمى کندده قالمیش و اَکینچى لیک له مشغول اوْلموشلار. سوْیوق قیش اوٚچون اؤزلرینه زومار و حئیوانلارینا اوْت توْپلامیشلار.

بیر حیصّه سیده یایلاغا کؤچرک حئیواندارلیقلا مشغول اوْلوبلار. ائله بو زاماندان توچرک سؤزو یارانمیشدیر. اوْتوراق، اوْتوراک، توراک و سوْنوندا توٚرک سؤزواؤزه چیخمیشدیر. توٚرک یعنى اوْتوراق و کؤچرى حالیندا حیات سوٚرن لر دئمکدیر. توٚرکلرین بیر حیصّه سى ایسه کندلر و شهرلر سالمیشلار و بیر دفعه لیک کندلرده و شهرلرده یاشامیشلارو کؤچرى یاشاییشدان اَل چکه رک اَکینچى لیک و صنعت له مشغول اوْلموشلار. بونلارادا اوْتوران و نهایت توران دئمیشلر.