بله
کتاب دانشگاه تا بازار: شرحی بر اقتصاد موضوعات عمومی نوشته‌ی راجر میلر، دانیل بنجامین و داگلاس نورث، به شما نشان می‌دهد که قلمروی علم اقتصاد به نظریات متداول مکتوب در کتب درسی محدود نبوده و بسیاری از پدیده‌هایی را که پیرامون‌تان رخ می‌دهند و در ظاهر به علم اقتصاد ربطی ندارند، می‌توان با ابزارهای علم اقتصاد تحلیل کرد.
دانشگاه تا بازار (The economics of public issues)، گرچه بر پایه‌ی موضوعات روز اقتصاد آمریکا نگاشته شده، لیکن به دلیل ایجاد زنجیره‌ای تنومند میان نظریات اقتصادی و مثال‌های واقعی، تحلیل‌هایی به دست می‌دهد که در هر مکان و زمان دیگری قابل تعمیم است. لذا این اثر می‌تواند قوه‌ی تحلیلگری شما را بهبود بخشیده و نگاه‌تان به پدیده‌ها را اقتصادی‌تر کند.
نگاه تیزبینانه و تفکر نقادانه‌ی راجر میلر (Roger Miller)، دانیل بنجامین (Daniel Benjamin) و داگلاس نورث (Douglass North)، در این کتاب به موضوعاتی از حوزه‌های مختلف نظیر حقوق، جامعه‌شناسی، محیط زیست، پزشکی و حتی زیست‌شناسی چنان تحلیل قدرتمندی را به ارمغان آورده که آن‌ها را قادر می‌سازد تا برای مشکلات غیراقتصادی، راهکارهای اقتصادی مناسبی تجویز کنند.
مؤلفان این کتاب با تسلط چشمگیرشان بر ابعاد گوناگون اقتصاد آمریکا، ضمن دفاع از قواعد اقتصاد بازار آزاد، آثار زیان‌بار سیاست‌های دستوری و مداخله‌جویانه در اقتصاد این کشور را تشریح کرده‌اند. ذکر مثال‌های ملموس از دنیای واقعی، به عنوان اصلی که در سرتاسر این اثر رعایت شده، موجب می‌شود آموزش مفاهیم پایه‌ی علم اقتصاد به ساده‌ترین روش ممکن میسر شود و این مفاهیم برای همیشه در ذهن مخاطب جای گیرد. لحن نویسندگان و موضوعات انتخاب شده برای هر فصل نیز، چنان جذاب و جوان‌پسند است که مطالعه‌ی این کتاب را مشابه خواندن یک داستان مهیج کرده است.
در بخش‌هایی از این کتاب، مؤلفان برای توضیح دادن تأثیر مداخله‌ی دولت بر فعالیت‌های اقتصادی و داد و ستدهای داوطلبانه‌ی افراد، مثال‌هایی در زمینه‌ی مصرف الکل و مواد مخدر زده‌اند که در تعارض با ارزش‌های اخلاقی جامعه‌ی ایران قرار دارد و در ایالات متحده هم که میدان مطالعه‌ی نویسندگان بوده است، پذیرش عمومی ندارد.
طبیعی است که مؤلفان اثر که هر سه از بزرگان علم اقتصاد هستند، با ذکر مثال‌هایی مانند آزادی و منع تجارت الکل و مواد مخدر، قصد تأیید و ترویج چنین فعالیت‌هایی را نداشته‌اند؛ بلکه با توجه به سهم قابل توجه این نوع تجارت در اقتصاد آمریکا و شاخص بودن بحث قاچاق در این بخش‌ها، آن‌ها را تشریح کرده‌اند.
بدون شک یکی از نقاط ضعف فارغ‌التحصیلان رشته‌ی اقتصاد در ایران، ضعف در قدرت تحلیل مسائل اقتصادی است که ریشه‌ی آن به ناآشنایی با دنیای حقیقی اقتصاد بازمی‌گردد؛ به عبارت دیگر، عدم ارائه‌ی مثال‌های واقعی به فراگیران علم اقتصاد به منظور انطباق با نظریات اقتصادی، موجب شده است تا علاوه بر اینکه دانش‌آموختگان اقتصاد از ضعف در قدرت تحلیل رنج ببرند، علم اقتصاد نیز به دانشی تزئینی در کشور تبدیل شود.
در بخشی از کتاب دانشگاه تا بازار می‌خوانیم:
مجوز پرداخت بهایی بابت اندام‌های اهدا شده چه مخارج جدیدی را باعث می‌شود؟ آیا این امر منجر به ته کشیدن بودجه سیستم‌های مدیکیر و مدیکید و خالی شدن خزانه شرکت‌های بیمه خصوصی می‌شود؟ در مورد کلیه، براساس تجربه کشورهای دیگر اطلاعات کافی وجود دارد که پاسخ منفی است. در ایران یعنی جایی که درآمد سرانه سالانه تقریبا 12 هزار دلار است، در قیمتی کمتر از این مقدار، بازار کل تقاضای موجود برای کلیه را برآورده می‌سازد. در پاکستان و فیلیپین، قیمتی برابر با درآمد سرانه سالانه این کشورها جهت عمل‌های پیوند برای گردشگران جوینده پیوند حاکم است.
با توجه به اینکه درآمد سرانه سالانه هر آمریکایی تقریبا برابر 50 هزار دلار بوده و بسیار بیشتر از درآمد سرانه سالانه کشورهای یاد شده است این بدان معناست که به منظور افزایش قابل توجه در میزان اهدای اعضا می‌بایست قیمت کلیه نیز بسیار بالاتر باشد. اما کارشناسان امر تخمین زده‌اند که حتی اگر بهای هر کلیه 100 هزار دلار باشد، در سیستم‌های بیمه عمومی و خصوصی (همان‌طور که اشاره شد این سیستم‌ها تقریبا تمامی هزینه‌های عمل پیوند را پرداخت می‌کنند) به واسطه هر عمل پیوند مقدار قابل توجهی بودجه صرفه‌جویی خواهد شد زیرا عمل دیالیز (سالانه 70 هزار دلار) و سایر درمان‌های مرتبط به بیماری‌های مزمن کلیوی هزینه‌های گزافی به این سیستم‌ها تحمیل می‌کنند.
این یک حقیقت است که اعطای مجوز پرداخت در ازای اهدای عضو تقریبا به طور قطع بر تعداد عمل‌های پیوند می‌افزاید و این نکته بسیار حائز اهمیت است. این پرداخت‌ها اندام‌های بیشتری را فراهم کرده و بنابراین افراد کمتری در انتظار پیوند جان می‌بازند. هزینه‌های اضافی که سیستم خرید و فروش اعضا به سیستم بیمه تحمیل می‌کند بدین قرار خواهد بود: هزینه‌های هر عمل پیوند افزایش خواهد یافت (250 هزار دلار بابت عمل پیوندکلیه و 100 هزار دلار نیز بابت بهای خود کلیه). تعداد عمل‌های پیوند افزایش خواهد یافت، فرض کنید این پرداخت‌ها منجر به افزایش پنج هزار پیوند در سال شود (با این فرض که سیستم آمریکایی نیز به اندازه سیستم ایرانی موفق باشد و بتواند مازاد تقاضای کلیه را به صفر برساند).
راستی موضوع درس هاش هم قشنگ و هیجان انگیزه مثل چاقی، اقتصاد زیرزمینی، بازار اعضای بدن، اقتصاد سوپراستارها وعلل عقب افتادگی کشورها.
چون نویسنده‌اش هم که داگلاس نورث هست آدم از خریدش مطمئنه.