کتاب آن مرد که در نماز گردن می‌زد

کتاب آن مرد که در نماز گردن می‌زد مجموعه‌ای از 150 چهارگانه یا رباعی از شاعر پیشکسوت شیرازی، غلامحسین اولاد متخلص به (م. اندیش) است.

در این مجموعه تعداد 20 کولی‌واره در قالب و با وزن‌های مختلف رباعی آمده که تاکنون نه تنها در هیچ یک از کتاب‌های اولاد بلکه در نشریات نیز چاپ نشده است.

نکته‌ی مهم نام کتاب است که برگرفته از یکی از چهارگانه‌هاست. همچنان که در پانویس صفحه مربوطه‌ی کتاب نوشته شده است: «آن مرد که در نماز گردن می‌زد» ایهام و اشاره‌ای است به امیر مبارزالدین محمد معروف به «محتسب»، پدر شاه «شجاع»، معاصر «حافظ» که طبق حکایات و روایات در اواخر عمر خود از «شراب‌ خوارگی» مدام دست کشید و توبه کرد. اما به قول معروف «این بار از آن بر بام افتاد»، طوری که وقتی می‌خوارگان و مجرمین را برای مجازات نزدش می‌آوردند. اگر در حال «نماز خواندن» هم بود، نمازش را می‌شکست و با دست خود سر آن‌ها را با شمشیر از تن جدا می‌کرد و بقیه نمازش را بعداً ادامه می‌داد!

در بخشی از کتاب آن مرد که در نماز گردن می‌زد (چهارگانه‌ها) می‌خوانیم:

ما هرچه که می‌کشیم از دست شماست
عمریست دل شکسته پابست شماست
تیغی که در آستین به خونم تشنه‌ست
انکار نمی‌کنم که همدست شماست!!

در پای درخت سیب من خم شده‌ام
در خالی خود پر از جهنم شده‌ام
بیرون شدم از بهشت و سرگردانم
یعنی به خیال خویش آدم شده‌ام