کتاب رده‌بندی دهدهی دیویی: راهنمای استفاده

کتاب رده‌بندی دهدهی دیویی: راهنمای استفاده نوشتۀ محمود شمس بد، به بررسی نحوۀ طبقه‌بندی کتاب‌‌ها در کتابخانه‌ها به منظور دسترسی راحت‌تر کاربران پرداخته است.

امروزه بیشتر کتابخانه‌های دنیا از رده‌بندی کتابخانۀ کنگره یا رده‌بندی دهدهی دیویی استفاده می‌کنند. رده‌بندی کنگره اغلب در کتابخانه‌های عمومی، تخصصی، کودکان، نوجوانان و دانشگاهی استفاده می‌شود. رده‌بندی پس از فهرست‌نویسی توصیفی و تحلیلی (موضوعی) انجام می‌شود. شماره رده نیز معمولاً به موضوع اول در برگه فهرست‌نویسی اختصاص می‌یابد. البته گاهی متناسب با اولویت‌های کتابخانه و نیازهای مراجعان می‌توان شماره رده را به موضوع دوم یا سوم اختصاص داد.

فهرست‌نویسی توصیفی و تحلیلی، رده‌بندی (طبقه‌بندی) و تعیین نشانۀ مؤلف از جمله فعالیت‌های مهمی است که به حوزۀ سازماندهی اطلاعات مربوط می‌شود. هدف اصلی همۀ این‌ها، دسترسی آسان کاربران کتابخانه‌ها به اطلاعات در زمان مناسب و با کمترین هزینه است.

برای رسیدن به این هدف، کتابداران فهرست‌نویس تلاش می‌کنند تا مواد اطلاعاتی موجود در کتابخانه‌ها را بر اساس استانداردهای جهانی و نیازهای مخاطبان سازماندهی کنند. عملکرد نادرست در هر مرحلۀ سازماندهی از توصیف ظاهری تا توصیف محتوایی و رده‌بندی، موجب هدر رفتن بودجه و زحمات همۀ بخش‌هایی می‌شود که در فرآیندهای کاری کتابخانه سهیم‌اند؛ زیرا نتیجه‌ای جز عدم دسترسی به اطلاعات یا دسترسی ناقص به اطلاعات توسط مخاطبان کتابخانه نخواهد داشت.

در بخشی از کتاب رده‌بندی دهدهی دیویی (Dewey Decimal Classification A how to use guide) می‌خوانیم:

پس از بازیابی موضوع و شماره رده در فهرست نسبی و مراجعه به طرح (فرانما)، لازم است به دستورالعمل‌های زیر موضوع توجه و در صورت نیاز از آن استفاده نمود. در بازیابی برخی از موضوع‌ها در فهرست نسبی ممکن است رده‌بندهای تازه کار با مشکل مواجه شوند، درصورت آشنایی با ساختار کلی موضوع‌های طرح (فرانما) و دوره‌های زبان‌های ایرانی و فارسی می‌توان مستقیم به طرح مراجعه کرد و در جایگاه موضوعی مربوطه و با استفاده از دستورالعمل‌ها و یادداشت‌های زیر موضوع، شماره‌سازی را انجام داد.