کتاب مدیریت شادی و غم در پرتو آموزه‌های قرآن و حدیث

سیده فاطمه ثنا ابراهیمی در کتاب مدیریت شادی و غم در پرتو آموزه‌های قرآن و حدیث، با روش توصیفی و تحلیلی به مدیریت شادی و غم به شیوه قرآن و احادیث می‌پردازد.

شادی و غم از مهم‌ترین و پرکاربردترین احساسات طبیعی انسان است که باید با مدیریت صحیح، به جا و به اندازه ابراز شود؛ از این رو مدیریت احساسات و هیجانات در انسان ضروری است.

شادی و غم به صورت غریزی در وجود انسان نهفته است و راهبرد قرآن در زمینه این فطرت غریزی کنترل صحیح و هدایت اخلاقی شادی و غم در زندگی روزمرۀ انسان‌هاست و بهترین منبع برای یافتن راه اعتدال، قرآن و حدیث نبوی است.

نگارنده ضمن برشمردن انواع شادی‌ها و غم‌ها، آن را از بستر قرآن بررسی و تحلیل نموده و به این نتیجه رسیده، که قرآن و منابع دینی، نه تنها با شادی ضدیتی ندارد بلکه شادی، اولویت قرآن است، به خاطر همین قرآن چارچوب اخلاقی معینی را برای کنترل شادی و غم ارائه می‌دهد، و زیاده روی در اندوه مصیبت وارده از نظر قرآن مردود شمرده شده است.

در بخشی از کتاب مدیریت شادی و غم در پرتو آموزه‌های قرآن و حدیث می‌خوانید:

یکی از مسائل که برای هر انسانی قابل درک و لمس است همراه بودن شادی و غم است زیرا خداوند که منشأ عالم است هم می‌خنداند و هم می‌گریاند. وَأَنَّهُ هُوَ أَضْحَکَ وَأَبْکَى.

شادی و غم از صنف غریزی هستند چون خداوند در سرشت انسان به ودیعه نهاده است. خداوند دارای اسماء متقابل است، هم «هادی» است هم «مضل» هم «باسط» است و هم «قابض» و هم «رحمت» دارد و هم «غضب» و عالم محل تجلی اسماء الهیه و این تقابل‌هاست و انسان هم به عنوان خلیفه و جانشین خداوند و کسی که مظهر این اسماء و صفات است، دارای اوصاف متقابل است. شادی و غم، گریه و خنده، قبض و بسط، مهربانی و غضب از حالات مختلف روانی است که وجود آدمی هیچ گاه و در هیچ لحظه‌ای از لحظات زندگی از یکی از آن‌ها خالی و بدون این‌گونه احساسات متقابل نیست. گاهی شادی را درک می‌کنیم، آن جا که بسیار بارز و آشکار است و گاهی نسبت به آن احساس فقدان می‌کنیم که نام همین فقدان را حزن و اندوه می‌گذاریم. دیدگاه قرآن در این مورد بسیار واضح و شفاف است:
فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْرًا، إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْرًا
«که یکی از معانی آن این است که به دنبال آسانی سختی و به دنبال هر سختی آسانی است».
همیشه بین این دو، معیت و تلازم و همراهی برقرار است. در ورای هر شادی غمی نهفته است و در پشت ظاهر دردناک هر غمی چهره دلپذیر پنهان شده است. در این باره حضرت علی (علیه‌السلام) می‌فرماید: (کُلُّ سُرورٍ مُتَنَغّصٌ).
«هر شادی با غصه و غم همراه است».