کتاب سرزمین آدم‌ها

آنتوان دو سنت اگزوپری در کتاب سرزمین آدم‌ها، سوار بر هواپیمایش بر فراز آسمان‌‌ها قصد دارد از نو ساختن وجودمان را یادآوری کند.

این زمین بیشتر از تمامی کتاب‌ها به ما درباره خودمان می‌آموزد. چرا که در مقابلمان ایستادگی‌ها می‌کند. آدمی آن هنگام که با مشکلی مواجه می‌شود خود را می‌شناسد. لیکن برای رسیدن به خود، ابزاری لازم است. رنده‌ای یا گاوآهنی. آن دهاتی در زمین شخم خورده‌اش رفته رفته رازهایی چند از دل طبیعت می‌رباید و حقیقتی را کشف می‌نماید که عالمگیر است. در این هواپیما، ابزار خطوط هوایی، تمامی مصائب گذشته را در خاطر آدمی زنده می‌سازد.

مدام تصویر نخستین پرواز شبانه‌اش به آرژانتین را مقابل چشمانش دارد، شبی تیره و تار که در آن نادره انواری پریشان همچون ستارگان بر دشت می‌درخشیدند. هر یک در اقیانوسی از ظلمات نشانی از اعجاز معرفتی بود. در آن کانون، می‌خواند، اندیشه می‌کرد و رازها بر زبان می‌راند. درطرفی دیگر، شاید که در پی کاوش فضا بود، بر فراز سحابی "آندرومد" قوه حسابشان تحلیل می‌رفت. آن‌جا در دل عشقی داشت. در دوردست‌ها بر دل دشت آتش‌ها افروخته بود، آتش‌هایی که چون گرگانی گرسنه در پی طعمه بودند و دشت‌هایی که انسان‌هایی متمایز در خود جای داده بودند، شاعران، آموزگاران و درودگران. لیکن میان این ستارگان نشاط‌انگیز، کدامین پنجره‌های بسته، کدامین ستارگان خاموش گشته و کدامین آدم‌های درخواب خفته...

باید در پیوستن به خود بسی جدوجهد کرد. باید کوشید تا که پیوست بدان چند پاره آتش که بر دوردست‌های این دشت افروخته‌اند.

اگزوپری بیشتر در کتاب‌هایش حوادثی را که در پرواز تجربه کرده است را بازگو می‌کند. به عقیده او روابط انسان‌‌ها با یکدیگر از اهمیت بالایی برخوردار است. کتاب سرزمین آدم‌ها (Land of people)، در واقع ارتباط آدمیان با یکدیگر است. یافتن یا ایجاد ارتباطی بین انسان‌‌ها است.

آنتوان دو سنت اگزوپری (Antoine de Saint Exupery) نویسنده «شازده کوچولو»، فقط یک نویسنده نبود. او علاوه بر نویسندگی در حرفه‌های دیگری مانند خلبانی و خبرنگاری هم تبحر داشت و به غایت ماجراجو بود. همین ماجراجویی و توانایی‌اش در داستان‌نویسی و خلبانی سبب شد پرواز به مولفه اصلی داستان‌هایش تبدیل شود.

اگزوپری مردی متفکر است و آثار او حاکی از تجربه‌های شخصی است، تخیل‌های نویسنده‌ای انسان دوست که در دنیای وجدان و اخلاق به سر می‌برد و فلسفه‌اش را از عالم عینی و واقعی بیرون می‌کشد. شخصیت پرجاذبه سنت اگزوپری که نمونه واقعی بلندی طبع و شهامت اخلاقی بود، پس از مرگش ارزش افسانه‌ای یافت و آثارش در شمار پرخواننده‌ترین آثار قرار گرفت. «آنتوان دو سنت اگزوپری» خالق داستان «شازده کوچولو» است که پرفروش‌ترین کتاب داستانی در قرن بیستم به شمار می‌آید. این کتاب به بیش از 200 زبان دنیا برگردانده شده که رکوردی کم‌نظیر در این حوزه محسوب می‌شود.

در بخشی از رمان سرزمین آدم‌ها می‌خوانیم:

در آرایه‌ای ناچیز، این بازی عظیم نفرت‌ها، عشق‌ها و شعف‌های انسانی به نمایش در می‌آیند! از کجا این آدم‌ها ذوق جاودانگی را به دل می‌کشند، آدم‌های در معرض خطر، گویی که بر روی گدازه‌ای تازه سردگشته ایستاده‌اند، آدم‌های هراسان از شن‌های پیش رو، هراسان از دانه‌های برف؟ تمدن‌های ایشان نیستند مگر مطلاکاری‌های ظریف که آتشفشانی، دریایی تازه و یا بادی شنی محوشان می‌سازد.

به نظر این شهر بر روی راستین خاکی استوار گشته، خاکی که گویی چون خاک سرزمین "بوس" ژرفنایی غنی دارد. از یاد می‌برم که زندگانی اینجا چون دیگر جاها زیباست، و هیچ جای زمین بر زیر گام‌های آدم‌ها ژرف نیست. اما در ده کیلومتری پونتا آروناس تالابی را می‌شناسم که این‌ را برایمان آشکار می‌سازد. احاطه شده با درختان رشد نکرده و خانه‌های کوتاه، حقیر چون برکه‌ای درمیان کشتزاری، نمی‌دانیم که چرا هر دم دستخوش کشندها می‌شود. با گذر شب‌ها و روزها نفس کشیدن‌های آهسته‌اش درمیان واقعیت‌های سنگین بسیار، این نی‌ها و این کودکان که درحال بازی کردند، تالابی مطیع قوانینی دیگر. زیر این سطح یکپارچه، زیر این یخ بی‌حرکت، زیر این تنها زورق شکسته، نیروی ماه به کار می‌افتد. گرداب‌های دریا در کارند و دردل اعماقشان توده‌ای سیاه جای دارد. دگرگونی‌های شگرف در کارند؛ آن اطراف تا تنگه ماژلان زیر لایه‌ای نازک از گیاهان و گل‌ها. این برکه با صد متر پهنا در آستان شهریست که درآن هرکسی به پندار خویش است، شهری نیک بنا یافته در سرزمین آدم‌ها. نبض دریا می‌زند.

ما ساکن سیاره‌ای سرگردانیم. از این زمان تا به زمان دیگر، بیاری هواپیما ریشه این سیاره برایمان نمایان می‌گردد. برکه‌ای که با ماه در ارتباط است، خویشی‌های پنهان را هویدا می‌کند - لیک من از آن نشان‌هایی دیگر شناخته‌ام.