بله
کتاب در میان ایرانیان اثر نایجل کولتارد، را می‌توان در ادامه‌ی سنت سفرنامه‌نویسی دانست که با نگاهی عاری از پیچیدگی، اما به طرزی مستدل به تحلیل جامعه و حکومت ایران می‌پردازد.
شاید برجسته‌ترین نکته‌ی کتاب در میان ایرانیان (Iran Husseins Dilemma) این باشد که نایجل کولتارد در دام قدیمی اما همیشه جذاب «خلقیات ما ایرانیان» نمی‌افتد و تحلیلش هم در این زمینه دقیق و عاری از سوگیری غیرعلمی است. البته باید توجه داشت که کتاب «در میان ایرانیان»، صرفاً سفرنامه نیست، بلکه نوعی حدیث نفس است که حاصل زندگی و آشنایی کمابیش چهل ساله با ایرانیان است. بی‌تردید به عنوان خواننده‌ای ایرانی از بیشتر این حقایق و جزییات و تحلیل‌ها اطلاع داریم. اما آن‌چه کتاب را برایمان جذاب می‌سازد، نگاه نویسنده‌ای اروپایی، نایجل کولتارد (Nigel Coulthard) است که خود طی چهار دهه‌ی گذشته، سال‌ها در ایران زندگی و کار کرده است و نگاهی بیرونی از این واقعیات در اختیارمان می‌گذارد. نگاهی که خودمان به سبب نزدیکی بیش از حد از تصور، آن را نمی‌بینیم.
کتاب‌های عمیق‌تری در مورد تاریخ و سیاست و کتاب‌های عالمانه‌تری درباره‌ی جامعه و هنر وجود دارند. کتاب‌های راهنمایی هم وجود دارند که به شما می‌گویند چگونه این طرف و آن طرف بروید و کتابچه‌های آکنده از عدد و رقم هم هستند که بتوانید کاملاً از وضعِ اقتصاد ایران سر دربیاورید. اما این کتاب صد و اندی صفحه‌ای، ثمره‌ی دوازده سال زندگی طی چهار دهه در ایران است که می‌تواند همه‌ی این اطلاعات را در اختیارتان بگذارد، چه به تجارت یا سیاست علاقمند و چه گردشگر باشید.
نایجل، روایتِ شگرفی از تاریخِ مربوط به این دوره ارائه می‌کند که با توصیف پرشورِ دریافت مردی جوان از تهرانِ زمان شاه و خاطرات انقلاب سال 1979 آغاز می‌شود و با تألیفی استادانه در جریان آخرین تحولات قرارمان می‌دهد. سیاستِ تجارت و سرمایه‌گذاری در ایران هم به خوبی توصیف شده است. تحلیلش از چرایی شیوه‌ی رفتار مردم در موقعیت‌های روزمره‌شان بسیار منصفانه، رک و ساده است.
در بخشی از کتاب در میان ایرانیان می‌خوانیم:
با این که بریتانیا و شوروی طی جنگ جهانی دوم ایران را اشغال کردند اما ایران از زمان حمله اعراب در قرن هفتم هرگز رسماً مستعمره نشد. ایرانی‌ها هرگز اعراب را به این خاطر نبخشیدند و در واقع آن را صرفاً حمله‌ای گذرا تصور می‌کنند تا استعمار و می‌گویند به جای آن حمله شاعران ایرانی ستون خیمه‌ی فرهنگ ادبی اسلامی را پایه‌ریزی و شکوفا کردند، جنبش عرفانی تصوف از سرزمین پارس ریشه گرفته و ایرانیان در دربار عباسیان، دومین و پایدارترین خلافت اسلامی، نفوذ و قدرت چشمگیری داشتند.
