کتاب کارولین یا تغییر

کتاب کارولین یا تغییر (نمایشنامه موزیکال)، اثر تونی کوشنر و جینان تزوری، درباره‌ی تفاوت‌های نژادی و اعتراض‌های نسبت به حقوق شهروندی، آفریقایی‌امریکایی‌ها و یهودی‌های جنوب امریکا در دهه‌ی شصت است.

نمایشنامه کارولین یا تغییر، درباره‌ دورانی‌ست که موجب تغییر گسترده‌ای در آمریکا ایجاد شد. می‌توان گفت تا حدودی بر حوادث دوران کودکی‌ خود تونی کوشنر استوار است. کارولین یا تغییر را می‌شود اولین اثر موزیکال انگلیسی‌زبان برادوی دانست که به فارسی ترجمه می‌شود.

وقتی نویسنده‌ای مثل تونی کوشنر سراغ این گونه‌ی نمایشی می‌رود، حتماً در ساختار و شکل آن تغییراتی ایجاد می‌کند. اولین و جذاب‌ترین نکته‌ی این اثر، اقتباسی نبودن آن است. داستان کارولین مستقیماً از خاطرات کودکیِ کوشنر سرچشمه می‌گیرد. نکته‌ی دیگر، نمایش‌موزیکال بودنِ آن است. اگر در سایر موزیکال‌ها، بخش آواز و گفت‌وگو از هم جدا است، در کارولین این جدایی به کمترین حد خود می‌رسد. شما می‌توانید یک یا دو دقیقه آن را انتخاب کنید و گوش دهید تا متوجه شوید فضا‌های موسیقی چقدر تغییر می‌کنند و شخصیتی که در این لحظه خیلی راحت حرفش را بیان می‌کند، حرف بعدی‌اش را با آواز بیان می‌کند. موسیقی در هر خط از متن جریان دارد و لحظه‌به‌لحظه متن را با خودش ادغام کرده است. به دیگر سخن، موسیقی در متن بافته شده و خودش را به‌عنوان پس‌زمینه‌ی آن جلوه می‌دهد. برای همین، خواندن متن به‌همراه شنیدنش خالی از لطف نیست.

کارولین یا تغییر، روایت داستانی است که تونی کوشنر سال‌ها روی آن فکر کرده‌. داستان تا حدودی بر حوادث دوران کودکی‌اش استوار است و در اعماق اولین خاطرات زندگی‌اش رخنه کرده. تونی در کتاب کارولین یا تغییر (نمایشنامه موزیکال) قصد داشته موضوعاتی را از دید اهالیِ یک شهر کوچک و به‌نوعی دورافتاده و محصور در جنوب امریکا بنویسد. او خودش در همان دوران زندگی کرده‌ و بزرگ‌شده‌ی لیک‌چارلزِ ایالت لوئیزیانا است. در لیک‌چارلز هم تغییرات رخ داد، اما خیلی زیرپوستی‌تر و متفاوت‌تر از سایر نقاط امریکا. سال‌ها از این رخدادها برای خودش یادداشت‌هایی تهیه می‌کرد و مدام خاطراتش را مرور می‌کرد، ولی نمی‌توانست شکل درستی برای ارائه‌ی روایتش پیدا کند.

در این بین، کارولین تبدیل به چیزی شد که در شرایط اولیه‌ی پیدایش در سکوت ماند. این‌جا جایی است که خود نمایش به‌تنهایی باید بتواند چیزی برای ارائه داشته باشد، آن هم به‌دور از موسیقی‌ای که برایش تنظیم شده. خودِ نمایش به‌تنهایی از این مراحل گذشته و عمیقاً دچار تغییر شده است.

این نمایش حاصل غم است، حاصل اندوه و خشم، همان‌طور که حاصل امیدی است که از تاریخ آموخته، از این تاریخ معاصر که به ما هم ترس‌ و هم لذت تغییر را نشان داده، تاریخی که نشان داده تغییر و پیشرفت، دشوار و راهش ناهموار و متزلزل و درعین‌حال، کاملاً امکان‌پذیر است. غم و رنج و خشم در مقابل فجایع نباید ما را در برابر پیروزی‌هایمان کور کنند. شکست این کشور (آمریکا) در برابر هدایت نژادپرستی و فقر، مسائل قومی و جهانی، شکست بدی بوده و بهایش حساب‌نشدنی است و هنوز هم پیامد‌های بدترش در راه است؛ اما هنوز حرکت حقوق بشری آفریقایی‌امریکایی‌ها، نه‌تنها امریکا را عوض کرده، بلکه دنیا را متأثر ساخته است.

گونه‌ی جدیدی از انسان آزادی‌خواه از دل آن حرکت زاده شد، گونه‌ای که در آن لحظه از طرف جهان با آغوش باز پذیرفته شد، و درگیری همچنان ادامه دارد.

تونی کوشنر (Tony Kushner) متولد لیک‌چارلز در ایالت لوئیزیانا است و هم‌اکنون در نیویورک زندگی می‌کند. نمایشنامه‌های تونی کوشنیر عبارت‌اند از اتاق روشنی به نام روز؛ فرشته‌ها در امریکا، بخش اول و بخش دوم؛‌ اسلاوها و خانه‌نشین/کابل. کارولین یا تغییر اولین نمایش موزیکال او به‌حساب می‌آید که سال 2004 در برادوی اجرا شد و تحسین بسیاری را برانگیخت. این کار، نامزد دریافت چند جایزه‌ی تونی، از جمله بهترین متن موزیکال، شد. تونی کوشنر علاوه‌بر این نمایشنامه‌ها چند اقتباس نمایشی هم در آثارش دارد که می‌توان به زنان خوب ساچوان اثر برشت و استلا اثر گوته اشاره کرد. او در سال 2005 فیلمنامه‌ی فیلم مونیخ به‌کارگردانی استیون اسپیلبرگ را نوشت که به‌خاطرش مشترکاً با اریک راث نامزده دریافت جایزه‌ی اسکار بهترین فیلمنامه‌ی اقتباسی شدند.

تا به امروز موفق‌ترین کار او فرشته‌ها در امریکا بوده است که توانسته به‌خاطرش جایزه‌ی پولیتزر نمایشنامه‌نویسی و دو جایزه‌ی تونی را به‌خاطر هر دو بخش کارش دریافت کند. نمایشنامه‌ی فرشته‌ها در امریکا در سال 2003 با فیلمنامه‌ای که خودش براساس آن نوشت، به‌صورت سریالی شش‌قسمتی به‌کارگردانی مایک نیکولز، از شبکه‌ی اچ.بی.اوی امریکا پخش شد و در آن سال توانست تمام جوایز عمده‌ی گولدن‌گلاب و اِمی را به خودش اختصاص دهد.