کتاب تنگسیر

کتاب تنگسیر را بسیاری شاهکار صادق چوبک می‌دانند. داستانی بر مبنای عدالت‌خواهی و سر به شورش برداشتن مردی که در تنگنای رذالت‌های معتمدین یک شهر، حاصل عمری زحمتش بر باد رفته می‌بیند و چون هیچ مرجعی را برای دادخواهی نمی‌یابد تحمل این ننگ را نمی‌کند. سلاح بر می‌گیرد و همه آنان که سال‌ها تحقیرش کرده‌اند مجازات می‌کند.

رمان تنگسیر، داستان ظلمی است که نهایتاً سبب انتقام‌گیری و مبارزه‌ای فردی علیه بی‌عدالتی اجتماعی موجود می‌شود. داستان در فضایی کاملاً بومی تعریف می‌شود، تماماً با لهجه و اصطلاحات بومی منطقه‌ای به نام تنگسیر در بوشهر. «زار محمد» قهرمان داستان برای پس گرفتن طلبش از سوداگر و وکیل و حاکم شرع و دلال که همگی با همدستی پول او را بالا کشیده‌اند شخصاً اقدام به احقاق حق می‌کند.

یکی از معدود داستان‌هایی است در ایران که سبب پیوند کتاب و سینما شده است. چوبک روان می‌نوسید با ذکر دقیق جزئیات که تمام داستان در ذهن مخاطب شکل می‌گیرد.

صادق چوبک در ۱۲ تیرماه ۱۲۹۵ در بوشهر متولد شد.
بیشتر آثار چوبک درمورد فقر خدا و دین ستیزی می‌باشد. او می‌کوشد با عریان کردن حقیقت به طرح تمایلات جنسی و طبقه مستضعف جامعه می‌پردازد. عده ای از منتقدان او را ناتورالیسم و عده‌ای او را نویسنده رئالیسم می‌دانند.

رمان تنگسیر با آمیزه‌ای از رگه‌های اجتماعی و سنن مردم تنگستان، برشی تاریخی از اواخر دورهٔ قاجار است.
تنگسیر، به مردی و زنی از مردم تنگستان که از توابع دشتستان است گفته می‌شود. در این رمان نیز یک تنگسیر بی‌نشان و پابرهنه‌ای را داریم که بومی‌ها “زارمحمد”ش می‌گویند و در بوشهر دکان جوفروشی دارد و هر روز، آفتاب نزده از دهکدۀ ”دواس” با پای پیاده راه می‌افتد می‌رود سر کارش و شبانه که هوا خنک است باز می‌گردد. از زوایای ذهن شخصیت اصلی داستان و تک گویی‌های درونی وی، زندگی تنگسیر مرور می‌شود.