کتاب کل‌نگری در ادبیات

کتاب کل‌نگری در ادبیات اثر برنار ژیکل، به خواننده یاد می‌دهد که خالق متون و آثار ادبی همچون اهالی حوزه‌های علمی و مهندسی، نظام پیرامون خود را (اعم از طبیعت و جامعه و تاریخ و فناوری و فرهنگ) را با نگرش سیستمی بررسی و به تصویر بکشد.

کتاب کل‌نگری در ادبیات ترجمۀ گزیده‌ای از کتاب (l'explication de textes et la dissertation) نوشته برنار ژیکل (Bernard Gicquel) است که توسط نشر دانشگاهی فرانسه منتشر گردید و تاکنون به چاپ‌های مجدد رسیده است.

ادبیات، عالم پرده نشینی معناست. رمز و استعاره، حجاب احساسات زیبا و دلنشین است؛ نکته سنجی و ظرافت نقابِ ناگفته‌های زهرآگین. باید از ورای رمز و کنایات و صور و صناعات دست آشنایی به سوی معنا دراز کرد. درک متن، همان کشف و شناخت معماری به کار رفته در آن است.
از طرف دیگر، ترسیم فکر بر صفحه کاغذ نیز، خواه حول موضوع یا پرسشی از پیش تعیین شده و خواه برای بیان دریافت‌ها و برداشت‌های خویش، توانایی مشابهی را می‌طلبد. صرف نظر از توجهی که در نظام آموزشی به این مهارت‌ها می‌شود، اقشار مختلفی از نیروهای پژوهشگر نیازمند شناخت اصول و فنون مقاله نویسی در انواع علمی و ادبی آن هستند.

مرور کتاب کل‌نگری در ادبیات، اجمالاً موجب آشنایی با حدود 60 راهنمایی‌هایی کلی (با تفصیلات و مثال‌های لازم) می‌شود که برنار ژیکل عمل به آن را لازمۀ شرح و ارزیابی آثار ادبی می‌داند.