سفر به مناطق شمالی ایران به دلیل آب و هوای معتدل آن همواره از نخستین گزینههای مردم برای گذران اوقات فراغت بوده است. اما این امر در دوره رضاشاه به علت وجود فضای اختناق شدید در کشور ممکن نبود. البته در آن زمان عبور و مرور معمولی مردم هم به سایر مناطق کشور دشوار بود بطوری که هر کسی برای ورود به هر شهری باید از کلانتری محل پروانه دریافت میکرد. اما ورود به خطه شمال ایران (استانهای مازندران و گیلان) نسبت به سایر نقاط بسیار سخت و تشریفات اداری خاصی داشت؛ به عبارت دیگر به همه کس اجازه ورود نمیدادند مگر شهربانی کل کشور و اداره سیاسی تایید کند و تشریفات اداری خاص شامل پرسش درباره علت سفر، مشخصات مسافران و مسیر دقیق سفر بود که البته در صورت تایید موارد خواسته شده، مسافران به «عدم ارتباط با افراد محلی» و «عدم عکس برداری» نیز متعهد میشدند.
دلیل سختگیری عوامل حکومتی در سفر به شمال مخصوصاً مازندران، وجود املاک اختصاصی رضاشاه در گرگان و علی آباد کتول بود. به همین علت در عصر پهلوی اول شمال ایران را املاک اختصاصی و راه چالوس را هم راه مخصوص میگفتند و ورود به آن حدود اختصاصی، پروانه مخصوص از اداره سیاسی شهربانی لازم داشت.
پس از حوادث شهریور 1320 که منجر به برکناری رضاشاه از قدرت شد تا چندین سال فضای آزادی در کشور ایجاد شد. امکان سفر به شمال ایران یکی از مهمترین مواردی بود که هرکسی را وسوسه می نمود آنرا انجام دهد. روزنامه نگاران به عنوان پرچمداران آزادگی نخستین افرادی بودند که به شمال ایران سفر نمودند و برخی از آنها شرح سفر خود را در روزنامه خویش منتشر نمودند. متن سفرنامه روزنامهنگاران علاوه بر مطالب جالب و خواندنی، از نظر تاریخی بسیار ارزشمند و مهم است.
در این کتاب برای نخستین بار یادداشت های سفر به خطه شمال چهار تن از روزنامه نگاران برجسته دوره پهلوی اول، شمال احمد ملکی مدیر روزنامه ستاره، سید حسین فاطمی سردبیر روزنامه باختر، ابوالحسن عمیدی نوری مدیر روزنامه داد و محسن شاملو سردبیر روزنامه ستاره گردآروی و تصحیح شده است. نگارنده برای تهیه یادداشت های سفر بیشتر روزنامه های منتشره دهه بیست را صفحه به صفحه مطالعه و بررسی نموده تا مطالب مرتبط بدست آمد.
بله


















