آثار نوشتاری مرحوم آخوند خراسانی در سطوح عالی حوزههای علمیه جزء متون درسی محسوب میگردد و کفایةالأصول ایشان که بدون تردید از پر مغزترین کتابهای اصولی است مشحون از مسائل فلسفی است و از سوی دیگر ایشان حاشیهای بر اسفار آخوند ملاصدرا و منظومۀ حاجی سبزواری داشته که متأسفانه به ما نرسیده است. بر این اساس مناسب است که برای وصول به برخی نظریات فلسفی ایشان در کتابهای به جای مانده از این شخصیت ممتاز تلاش و تحقیق گستردهای انجام پذیرد که به حول و قوۀ خداوند متعال تا حدی در مسیر این هدف ارزشمند در تحقیق حاضر تلاش شده است.
پس از اتمام مقدمات، مهمترین و اصلیترین دروس حوزه را فقه و اصول، به خود اختصاص میدهد و این دو اگر چه در جایگاه خود لازم و ضروری است، ولی کافی نمیباشد. مرحوم آخوند با عنایت ویژهای که به کتاب «الفصول الغرویة» داشتند بر خلاف کتابهای اصولی پیش از خود به صورت گستردهای مباحث فلسفی را به خصوص در مهمترین کتاب اصولی خود مطرح ساختند، و این خود عاملی شد که حوزههای علمیه بیش از بیش به فلسفه اهمیت داده و دقایق آن را از محضر اساتید این علم فرا گیرند، و این میتواند خبر از دوراندیشی شگرف آخوند خراسانی داشته باشد، زیرا در قرون متاخر که سیل اندیشهها و افکار از هر سو، به سوی دین جاری است، فلسفه میتواند نقش بسیار ویژه و مهمی را در حل این مشکلات ایفاء نماید.
تحقیق حاضر قصد دارد، مشرب و آراء فلسفی آخوند را، از لابلای کتب به یادگار گذاشته ایشان استخراج نماید، زیرا حواشی فلسفی ایشان بدست ما نرسیده، و این که بدانیم فردی که تحولی در علم اصول ایجاد کرده، طبق کدام مشرب از مشربهای فلسفی - که خود مدتی بر سر درس صاحبان این اندیشهها حاضر شده میاندیشیده مهم میباشد و خود انگیزهای است که حوزههای علمیه در این حوزه وقت بیشتری را صرف نموده، و به تحقیق و تدبر بپردازند.
بله













