بله
کتاب روبرتو روسلینی اثر پیتر بوندانلا، مطالعه‌ای جامع و آکادمیک درباره‌ی آثار یکی از بزرگ‌ترین فیلمسازان ایتالیایی است. این کتاب به تاثیرگذارترین فیلم‌های روبرتو روسلینی از دریچه‌ی تحلیل می‌نگرد و تحول سبک و اندیشه‌ی او را در لابه‌لای آثارش نشان می‌دهد. ضمن اینکه مقاله‌ی بدن‌های در حال سقوط اثر ژاک رانسیر هم که به فیزیک روسلینی می‌پردازد تکمیل‌کننده‌ی کتاب است.
درباره‌ی کتاب روبرتو روسلینی
پیتر بوندانلا در این کتاب کارنامه‌ی سینمایی روبرتو روسلینی را که یکی از مهم‌ترین فیلمسازان تاریخ سینماست واکاوی می‌کند. مترجم کتاب، رضا خلیلی، مقاله‌ای از ژاک رانسیر را هم به کتاب اضافه کرده است تا به‌تمامی از روبرتو روسلینی سخن گفته باشد. این مقاله بیشتر روی نقش اینگرید برگمان بر فیلم‌های روسلینی تمرکز دارد.
کتاب روبرتو روسلینی: به انضمام مقاله‌ی ژاک رانسیر؛ بدن‌های در حال سقوط با ترجمه‌ی رضا خلیلی در انتشارات نقد فرهنگ منتشر شده است. در این کتاب هفت فیلم کلیدی فیلمساز ایتالیایی که هر کدام نقطه‌ی عطفی در سیر تحولات او بوده‌اند، به شکلی مبسوط بررسی می‌شوند.
نگاهی به مسیر هنری روبرتو روسلینی در گذر زمان
کتاب با تحلیل فیلم «مردی با صلیب» کارش را آغاز می‌کند که در سال 1943 ساخته شده است. پس از آن به سراغ فیلم «رم، شهر بی‌دفاع» می‌رود که در سال 1945 موجب شکل‌گیری نئورئالیسم ایتالیا شد. «پاییزا» فیلم دیگری است که اینجا از روبرتو روسلینی مورد نقد قرار می‌گیرد. فیلم بعدی «ماشینی برای کشتن آدم‌های بد» است که در سال 1948 ساخته شد، اما اکران آن در سال 1952 امکان‌پذیر شد.
«سفر به ایتالیا» فیلمی است که در سال 1953 ساخته شد و گفته می‌شود چیزی شبیه سقوط کارگردان به‌نام بود، این فیلم هم یک فصل از کتاب را به خود اختصاص داده است. فیلم «ژنرال دلارووره» در سال 1959 همچون بازگشت شکوهمندانه‌ی روبرتو روسلینی بود و نویسنده معتقد است از زمان ساخت این فیلم تا ساخت فیلم «به قدرت رسیدن لویی چهاردهم» عقیده‌ی کارگردان درباره‌ی سینما دگرگونی بنیادینی پیدا کرد و به‌سوی فیلم‌های آموزشی رفت.
نویسنده با ترتیبی تاریخی جلو می‌رود، زمینه‌های سیاسی و اجتماعی ایتالیا را در نظر می‌گیرد و سبک کاری روسلینی را با آن تلفیق می‌کند. او نشان می‌دهد که روبرتو روسلینی چگونه از سینمای تبلیغاتی فاشیستی آغاز کرد، چطور توانست نئورئالیسم را بنیان نهد، به فیلم‌های روانشناختی روی آورد و درنهایت برای تلویزیون فرانسه فیلم‌های آموزشی ساخت. علاقه‌مندان جدی سینما قطعاً خرید کتاب روبرتو روسلینی را از دست نخواهند داد، چون به شکلی تخصصی، اما فشرده، دنیای کارگردانی را واکاوی می‌کند که نه تنها در سینمای ایتالیا، بلکه در تاریخ سینما جایگاه ویژه‌ای دارد؛ به‌خصوص که این کتاب با مقاله‌ی ژاک رانسیر نسبت به کتاب زبان اصلی غنی‌تر هم شده است.
کتاب روبرتو روسلینی برای شما مناسب است اگر
- به سینمای ایتالیا و نئورئالیسم علاقه‌مندید.
- از دوست‌داران جدی سینما و مطالعه‌ی تاریخ آن هستید.
- دانشجو یا پژوهشگر سینما هستید و به‌دنبال کتابی برای سبک‌شناسی روبرتو روسلینی می‌گردید.
در بخشی از کتاب روبرتو روسلینی: به انضمام مقاله ژاک رانسیر؛ بدن‌های در حال سقوط می‌خوانیم
روسلینی یکی از نخستین کارگردان‌های مهمی بود که به مدیوم تلویزیون نقل‌مکان کرد و در دفاع از این تصمیم خود، دلایل اندیشگانی آورد. برخی از مواضع زیبایی‌شناختی او در این خصوص، شایان‌ذکر هستند. اول آن‌که، روسلینی درحالی‌که تلاش می‌کرد واقعیت‌های تاریخی اعصار گذشته را با کمترین تحریف ایدئولوژیک بازسازی کند، سینماوریته را کاملاً کنار گذاشت، سینماوریته‌ای که در آن زمان تکنیک مورد علاقه‌ی برخی از مریدان فرانسوی روسلینی، به‌خصوص ژان روش بود. برای روسلینی حتی فیلم‌های مستند هم مستلزم نوعی تفسیر هنری (همان عنصر اندیشگانی فیلمسازی نزد روسلینی) بودند، حال آن‌که سینماوریته ذاتاً منکر تفسیر هنری بود. به‌علاوه در یک بحث کمابیش پرحرارت به‌سال 1963 در پاریس، روسلینی گفت که شیفتگی فرانسوی‌ها به دوربین و تکنیک سینمایی نشانه‌ی ضعف هنری و فقدان ایده است. حقیقت را فقط یک موضع‌گیری اخلاقی و نه یک تکنولوژی مکانیکی می‌تواند به چنگ آورد. روسلینی آشکارا دوست نداشت یک هنرمند آوانگارد یا یک تجربه‌گرا شمرده شود و در عوض، ترجیح می‌داد صنعتگری در حال تولید یک محصول (یک فیلم آموزشی) تلقی شود، صنعتگری که می‌توانست میلیون‌ها نفر را آموزش دهد و روشن کند. طرح روسلینی به طرح بزرگ آموزشیِ دوران روشنگری اروپا، یعنی دایره‌المعارف‌نویسی بی‌شباهت نبود، و هردو قصد داشتند اساس شناخت انسانی را وسعت بخشیده و آن را به توده‌هایی ارزانی دارند که سیستم نخبه‌سالار آموزش‌وپرورش، آنان را نادیده گرفته است.
