بله
کریستوفر دوگان در کتاب تاریخ فشرده ایتالیا، مسیر پیچیده‌ی شکل‌گیری این کشور را از سقوط امپراتوری روم غربی تا دوران معاصر مورد بررسی قرار می‌دهد و ادعا می‌کند شاید بنیادی‌ترین مسئله‌ی تاریخ ایتالیا، فراتر از تغییر حکومت‌ها و جنگ‌ها، چالش فزاینده‌ی ساخت یک هویت ملی مشترک بوده است. نویسنده نشان می‌دهد که چگونه چندپارگی سیاسی، نفوذ قدرت‌های خارجی و اختلافات منطقه‌ای، برای قرن‌های متمادی مانع از شکل‌گیری یک دولت - ملت یکپارچه در شبه جزیره‌ی ایتالیا شد.
درباره‌ی کتاب تاریخ فشرده ایتالیا
کشور ایتالیا، با وجود میراث عظیمی که از امپراتوری روم باستان تا رنسانس در دل خود جای داده، با فقدان وحدت و یکپارچگی سیاسی در طول سده‌های مختلف همراه بوده است. کریستوفر دوگان در کتاب تاریخ فشرده ایتالیا شرح می‌دهد که این کشور برای مدت طولانی، مجموعه‌ای از دولت‌شهرها و مناطق مستقل بود که هرکدام منافع خود را دنبال می‌کردند و از هویت فرهنگی و سنت‌های مخصوص به خود برخوردار بودند.
دوگان این تضاد میان میراث فرهنگی مشترک و پراکندگی سیاسی - اجتماعی را از عوامل مهم شکل دهنده‌ی تاریخ سیاسی ایتالیا می‌داند. همین فاصله میان احساس تعلق فرهنگی و نبود وحدت سیاسی، بعدها روند شکل‌گیری دولت - ملت ایتالیا را با چالش‌های عمیقی روبه‌رو کرد.
از میراث روم تا مسئله‌ی هویت ملی ایتالیا
کتاب تاریخ فشرده ایتالیا ما را به قرن نوزدهم و شکل‌گیری جنبش وحدت ایتالیا می‌برد؛ دوره‌ای که ملی‌گرایی ایتالیایی به نیرویی مهم در عرصه‌ی سیاسی تبدیل شد. کریستوفر دوگان توضیح می‌دهد که ایده‌ی ایتالیای متحد بیش از آنکه واقعیتی سیاسی و عینی باشد، در میان روشنفکران، نویسندگان و فعالان سیاسی شکل گرفته بود. چهره‌هایی مانند جوزپه ماتزینی، جوزپه گاریبالدی و کامیلو کاوور هرکدام با دیدگاه‌های متفاوت خود در مسیر وحدت این کشور چندپاره، نقش داشتند.
اما تازه پس از تشکیل پادشاهی ایتالیا در سال 1861، مسئله‌ی اصلی آغاز شد: چگونه می‌توان مردمی با تجربه‌های تاریخی، اقتصادی و فرهنگی متفاوت را به یک ملت واحد تبدیل کرد؟ چگونه می‌شود این هویت‌های فرهنگی و جمعی متکثر را ذیل یک بیرق و یک آرمان، بازتعریف کرد؟
نویسنده‌ی کتاب تاریخ فشرده ایتالیا می‌گوید که تلاش برای شکل دادن به وحدت سیاسی، به‌تنهایی آن‌طور که می‌بایست، نتوانست شکاف‌های عمیق میان مناطق مختلف ایتالیا را در آن سال‌ها از بین ببرد. دولت جدید، با مشکلاتی مثل فاصله‌ی قابل توجه میان شمال و جنوب این کشور، احساس تعلق ملی ضعیف، نابرابری اقتصادی در مناطق گوناگون کشور و فقدان اعتماد به نهادهای سیاسی روبه‌رو بود.
کریستوفر دوگان بر این نکته تاکید می‌کند که تلاش حکومت‌های مختلف برای ایجاد انسجام ملی، همواره میان راه‌حل‌های مبتنی بر توسعه‌ی مادی و برنامه‌های آرمان‌گرایانه برای ساختن هویت مشترک در نوسان بوده است.
ایتالیا، فاشیسم و ملی‌گرایی
رخداد مهم دیگری که در کتاب تاریخ فشرده ایتالیا به آن پرداخته می‌شود، ظهور فاشیسم ایتالیایی و حکومت بنیتو موسولینی است. کریستوفر دوگان، فاشیسم را در چارچوب بحران‌های سیاسی و اجتماعی پس از جنگ جهانی اول بررسی می‌کند و تاکید دارد که چگونه این جنبش تلاش کرد نوعی هویت ملی یکپارچه ایجاد کند. ولی این امر با شکست ایتالیا در جنگ جهانی دوم و فروپاشی حکومت فاشیستی موسولینی، نگاه جامعه‌ی ایتالیا به مفهوم ملت و ملی‌گرایی را دستخوش تغییر کرد.
پیش از شکل‌گیری فاشیسم، این تصور از گذشته‌ی باشکوه ایتالیا و تلاش برای بازگرداندن عظمت تاریخی آن، در جریان‌های مختلف فکری و سیاسی این کشور حضور داشت. نویسنده نشان می‌دهد که چگونه برداشت آرمان‌گرایانه از میراث روم و سنت‌های تاریخی ایتالیا، ابتدا الهام‌بخش جنبش‌های ملی‌گرایانه و تلاش برای احیای جایگاه کشور شد، اما بعدها می‌توانست به ابزاری برای سیاست‌های توسعه‌طلبانه و اقتدارگرایانه تبدیل شود.
در دوره‌ی فاشیسم، موسولینی با تکیه بر همین نمادهای تاریخی، تلاش کرد تصویری از ایتالیای قدرتمند و متحد ارائه دهد و مشروعیت حکومت خود را بر پایه‌ی بازسازی شکوه گذشته بنا کند. با شکل‌گیری حکومت جمهوری پس از جنگ جهانی دوم، با وجود تلاش‌هایی که برای ساخت هویت سیاسی نوین برپایه‌ی دموکراسی انجام شد، این کشور همچنان با چالش‌هایی مانند بحران‌های سیاسی، اختلافات اجتماعی و مسئله‌ی هویت ملی روبه‌رو است.
خرید کتاب تاریخ فشرده ایتالیا شما را با اثری روبه‌رو می‌کند که تلاش دارد در حجمی کم، تاریخ چندصدساله‌ی یکی از کشورهای مهم در تاریخ تمدن را خلاصه کند و در این میان، مهم‌ترین نکات تاریخی، سیاسی و اجتماعی اثرگذار بر روند رشد و تحول ایتالیا و فرازوفرودهای تاریخی آن را بررسی کند. این اثر توسط مرجان رضایی به فارسی ترجمه شده و نشر مرکز آن را منتشر کرده است.
کتاب تاریخ فشرده ایتالیا برای شما مناسب است اگر
- می‌خواهید ارتباط میان تحولات تاریخی، بحران‌های سیاسی و مسئله‌ی هویت ملی را بهتر درک کنید.
- به تاریخ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایتالیا علاقه دارید.
- به دنبال کتابی فشرده اما جامع برای شناخت مسیر تاریخی ایتالیا از سقوط امپراتوری روم غربی تا رنسانس ایتالیا و دوران معاصر هستید.
در بخشی از کتاب تاریخ فشرده ایتالیا می‌خوانیم
چه در عالم واقع و چه در عالم آرمان، قرن‌ها سلطه‌ی رومی‌ها میراث عظیمی برای نسل‌های بعدی ایتالیا برجا گذاشت. پاکسازی جنگل‌های باستانی با جدیت آغاز شد، و جنوب کم‌کم شکل امروزین خودش را پیداکرد که در آن پهنه‌های وسیع ارتفاعات جنگل‌زدایی شده و پر پیچ‌وخم دیده می‌شد، که شامل اراضی گندم‌کاری شده بود که به آن لاتیفوندیا می‌گفتند. شبکه‌ای از جاده‌ها احداث شد، که اگر جاده‌ی بین پیاچِنتسا و رم مربوط به بعد از سال 800 به نام ویا فرانچیجِنا را هم به آن‌ها بیفزاییم، شالوده‌ی ارتباطات زمینی را تا قرن نوزدهم تشکیل می‌داد. از همه مهم‌تر ایجاد یک سلسله شهر نیمه مستقل در طول دره‌ی پو بود، که از مرکز ایتالیا به جنوب امتداد داشتند. این شهرها سنگ بنای سیستم مدیریتی رومی‌ها بودند، و خودمختاری‌شان (که البته گاه صوری بود) چراغ راه سنت شهرنشینی در قرون وسطی بود.
توفیق رومی‌ها ابتدا در تسلط بر شبه‌جزیره و بعد بر کل مدیترانه تأثیر عمیقی بر اذهان بسیاری از پیروانشان گذاشت. ایده‌ی امپراتور قدرتمندی که بتواند جنگ‌های فرقه‌ای را از بین ببرد، رویای دانته در اوایل قرن چهاردهم بود. دو قرن بعد، شیفتگی ماکیاولّی به جمهوری روم سبب شد که آرزوی احیای سنت‌های شهرنشینی‌ای را داشته باشد که زمانی به ایتالیا عظمت بخشیده بودند. کلیت فرهنگ رنسانس، که در آن از جهان کلاسیک تمجید می‌شد، از قرن شانزدهم به بعد به تدریج منجر به نوعی حس شکست شد، و این باور را القا کرد که ایتالیایی‌ها موظفند که خود را درخور گذشته‌ی قهرمانانه‌شان بکنند. این باور الهام‌بخش بسیاری از میهن‌پرستان در دوران احیا شد. اما جنبه‌ی ناخوشایند آن آب به آسیاب فاشیسم و سلطه‌جویی نظامی آن ریخت.
