کتاب آشنایی با جیمز جویس اثر پل استراترن با ترجمه امیر احمدی آریان؛ نشر مرکز

کتاب آشنایی با جیمز جویس نوشته‌ی پل استراترن، درآمدی کوتاه، روشن و تحلیلی بر زندگی، اندیشه و آثار جیمز جویس یکی از مهم‌ترین نویسندگان ادبیات مدرن است. این کتاب به خواننده کمک می‌کند جویس و جایگاه او را در ادبیات قرن بیستم بهتر بشناسد و با شیوه‌ی متفاوت او در روایت و زبان آشنا شود.

درباره‌ی کتاب آشنایی با جیمز جویس

جیمز جویس (James Joyce) از مهم‌ترین و نوآورترین نویسندگان ادبیات مدرن است که با دگرگون کردن شیوه‌های روایت و بهره‌گیری خلاقانه از تکنیک جریان سیال ذهن، تأثیری ماندگار بر رمان‌نویسی قرن بیستم گذاشت. پل استراترن (Paul Strathern) در کتاب آشنایی با جیمز جویس (James Joyce in 90 Minutes) زندگی و آثار او را در بستر تحولات فرهنگی و ادبی عصر مدرنیسم بررسی می‌کند و نشان می‌دهد چگونه تجربه‌های زندگی، نگاه هنری و اندیشه‌های او در شکل‌گیری آثارش تأثیر گذاشتند.

کتاب پل استراترن از بخش‌هایی کوتاه اما هدفمند تشکیل شده است. او در بخش اصلی این کتاب، مسیر زندگی جویس را با تحولات ادبی و فرهنگی آغاز قرن بیستم پیوند می‌دهد. سپس جایگاه آثار او را در مکتب مدرنیسم بررسی می‌کند. در ادامه نیز با فهرستی از آثار مهم و گاه‌شماری رویدادهای زندگی او، تصویری فشرده و منسجم از این نویسنده‌ی بزرگ قرن بیستم در اختیار خوانندگان قرار می‌دهد.

جیمز جویس از دریچه‌ی نگاه پل استراترن

پل استراترن در کتاب آشنایی با جیمز جویس بر نوآوری‌های جویس در زبان و روایت، از جمله تکنیک سیلان ذهن، توجه دارد؛ تکنیکی که در آثاری مانند اولیس جیمز جویس به یکی از شاخصه‌های اصلی سبک نوشتاری او تبدیل می‌شود. همچنین خواننده با اولیس، دوبلینی‌ها، چهره‌ی مرد هنرمند در جوانی و بیداری فینگان‌ها که از جمله آثار شناخته‌ی جویس هستند، آشنا می‌شود.

پل استراترن، توانایی ویژه‌ای در ارائه‌ی موضوعات پیچیده در قالبی ساده، مختصر و قابل‌فهم دارد. او صرفاً به ارائه‌ی اطلاعات زندگی‌نامه‌ای یا خلاصه کردن آثار جویس بسنده نمی‌کند، بلکه شخصیت، روحیات، اندیشه‌ها و موقعیت تاریخی او را نیز در ارتباط با آثارش بررسی می‌کند. بنابراین می‌توان گفت کتاب حاضر بیشتر از آنکه یک زندگی‌نامه‌ی فشرده یا فهرستی از آثار باشد، روایتی تحلیلی و روان است که زمینه‌ی شکل‌گیری آثار جویس و تأثیر ماندگار او را به خواننده معرفی می‌کند.

این کتاب با ترجمه‌ی امیر احمدی آریان مقدمه‌ای است تا شناختی منسجم از زندگی جیمز جویس، اندیشه‌ها و جایگاهش در ادبیات مدرن به دست آورید و با تأثیراتی که او بر نویسندگان پس از خود گذاشت، آشنا شوید.

با خرید کتاب آشنایی با جیمز جویس نشر مرکز می‌توانید در زمانی کوتاه با زمینه‌ی فکری، مهم‌ترین آثار جیمز جویس و ویژگی‌های سبک او آشنا شوید و با آمادگی بیشتری مطالعه‌ی کتاب‌های جیمز جویس را آغاز کنید.

کتاب آشنایی با جیمز جویس برای شما مناسب است اگر

• علاقه‌مندید درباره‌ی زندگی جیمز جویس و مسیر شکل‌گیری شخصیت و اندیشه‌ی او مطالعه کنید.
• می‌خواهید با سبک نوشتاری جیمز جویس آشنا شوید و نقد و تحلیل آثار او را بخوانید.
• قصد دارید تصویری کلی و تحلیلی از بهترین آثار جیمز جویس و جایگاهش در ادبیات قرن بیستم به دست آورید.

در بخشی از کتاب آشنایی با جیمز جویس می‌خوانیم

بیدارى فینگان‌ها پر است از شوخى‌هاى جناسى و متلک‌هاى بامزه. این عبارات به بیش از چهل زبان در کتاب گرد آمده‌اند و انواع و اقسام زبان‌هاى اروپایى و آسیایى در کتاب هست. همه‌ى این‌ها گرد هم آمده‌اند تا به کتاب لایه‌هاى متفاوتى از معنا ببخشند که یکدیگر را تشدید مى‌کنند. ما به ادبیاتى عادت کرده‌ایم که یک لایه معنا در آن باشد، لایه‌اى که ممکن است تشدیدهاى نمادین در آن دیده شود یا به تمثیلى موازى که تشکیل‌دهنده‌ى معنایى دیگر است ارجاع دهد. اما بخشى از پیچیدگى بیدارى فینگان‌ها در این است که ما نه تنها مجبور مى‌شویم عادت‌هاى معنایى متعارف خود را کنار بگذاریم، بلکه باید پیش‌فرض‌هایى را که از فرایند خواندن در ذهن داریم نیز رها کنیم. در این تلاش براى دست یافتن به معناها، و معناى انعکاس‌یابنده، و تلمیحات نثر جویس، وادار مى‌شویم خود را در سیلان کلمات متن غرق کنیم، نه این که معناى هر جمله را، کلمه به کلمه، دریابیم.

بیدارى فینگان‌ها ابتدا به صورت فصل به فصل با عنوان‌هایى نظیر «آنا لیویا پلورابل» و «بچه داشتن در هر کجا» تحت عنوان کلى «اثر دنباله‌دار» منتشر شد. عنوان اصلى کتاب تا روز انتشار آن در 1939 مشخص نبود. در این زمان فصل‌هاى ابتدایى حتى «فشرده» شده بودند تا متن چگال‌تر شود و به سطحى پیچیده‌تر از اوهام جناسى و واژه‌سازى وارد گردد.

همان طور که قابل پیش‌بینى بود، اولین نقدنویس‌ها گیج و عصبى شدند. منتقد ادبى دِیلى هرالد19 لندن با این جمله تکلیف کتاب را روشن کرد: «آشدرهم‌جوشى از کلمات به قلم نویسنده‌ى اولیس که زیبایى‌هاى غیرمنتظره‌اى گاه‌به‌گاه از نقاط مختلف آن سر برمى‌آورد.» الیور سنت‌جان گوگارتى این کتاب را «بزرگ‌ترین شوخى در تاریخ ادبیات» دانست، و حتى هریت ویور، حامى همیشگى جویس، سرخورده شد. جویس اما حالا با نسل تازه‌اى طرف بود، و نویسنده‌ى نوظهور ایرلندى، ساموئل بکت، هوشمندانه نوشتار جویس در بیدارى فینگان‌ها را چنین توصیف کرد: «[این نوشتار] نه درباره‌ى چیزى، بلکه خود چیز است.» بکت هم دوبلین شهرستانى را رها کرده بود تا به دلایلى مشابه دلایل جویس ساکن پاریس شود، و چیزى نگذشت که این دو با هم دوست شدند. زمانى که چشم‌هاى جویس بیش از حد ضعیف شد، بکت وظیفه‌ى پیاده کردن دیکته‌هاى او را براى بیدارى فینگان‌ها بر عهده گرفت رابطه‌اى که سرشار از هم‌دلى و درک متقابل بود.