کتاب اعترافات گرگ تنها: وقایع نگاری یک زندگی؛ 1353- 1316

کتاب اعترافات گرگ تنها روایتی از زندگی ناصر ایرانی است که خاطرات شخصی، تجربیات ادبی و سیاسی و تحولات اجتماعی ایران را در کنار هم قرار می‌دهد. ناصر ایرانی در این خودزندگی‌نامه به ثبت خاطرات خود بسنده نمی‌کند و با نگاهی انتقادی به گذشته و انتخاب‌هایش بازمی‌گردد و زندگی شخصی خود را در پیوند با تاریخ معاصر ایران روایت می‌کند. از همین رو، تصویری از فضای فکری، فرهنگی و اجتماعی ایران در قرن گذشته نیز ارائه می‌دهد.

درباره‌ی کتاب اعترافات گرگ تنها

کتاب اعترافات گرگ تنها (وقایع‌نگاری یک زندگی، 1353 - 1316) خودزندگی‌نامه‌ی ناصر ایرانی، نویسنده، مترجم و نمایشنامه‌نویس ایرانی است. ایرانی در این کتاب زندگی خود را از کودکی در تهران تا سال‌های جوانی روایت می‌کند و در کنار خاطرات شخصی، از تجربه‌های ادبی و سیاسی، روابط خانوادگی و اجتماعی و فضای فکری و فرهنگی روزگار خود می‌گوید. روایت او با وقایع مهم تاریخ معاصر ایران نیز گره می‌خورد و تصویری شخصی از بخشی از تحولات اجتماعی و سیاسی آن دوره به دست می‌دهد.

ناصر ایرانی نگارش کتاب اعترافات گرگ تنها را با نگاهی صریح و انتقادی به زندگی خود و دوره‌ای که در آن زیسته، پیش برده است. روایت کتاب از کودکی او در محله‌ی سنگلج تهران آغاز می‌شود و با مرور خاطرات خانوادگی، فضای اجتماعی دوران کودکی، نوجوانی و جوانی، ورود او به فعالیت‌های سیاسی و آشنایی‌اش با جریان‌های فکری و ادبی آن زمان ادامه پیدا می‌کند. نویسنده در کنار روایت زندگی شخصی خود، به وقایع مهم تاریخ معاصر ایران نیز می‌پردازد؛ از فضای سیاسی پس از شهریور 1320 و فعالیت‌های حزب توده گرفته تا کودتای 28 مرداد 1332 و تحولات فکری و اجتماعی دهه‌های سی و چهل.

اعترافات ناصر ایرانی از زندگی، خط فکری و انتخاب‌هایش

بااین‌حال، کتاب اعترافات گرگ تنها ناصر ایرانی صرفا مجموعه‌ای از خاطرات شخصی یا شرح رویدادهای تاریخی نیست. ایرانی در بخش‌های مختلف کتاب، گذشته‌ی خود را دوباره بررسی می‌کند، درباره‌ی انتخاب‌ها و رفتارهایش قضاوت می‌کند و از شخصیت‌هایی که در زندگی‌اش حضور داشته‌اند تصویری انتقادی ارائه می‌دهد... و همین نگاه صریح و خودانتقادی، دلیل انتخاب عنوان «اعترافات» برای کتاب است.

این اتوبیوگرافی همچنین فرصتی برای شناخت بخشی از فضای ادبی و روشنفکری ایران در میانه‌ی قرن چهاردهم شمسی است؛ دوره‌ای که ایرانی به‌عنوان نویسنده و نمایشنامه‌نویس جوان مسیر ادبی خود را پیدا می‌کند و تجربیات شخصی و اجتماعی‌اش به تدریج در آثارش بازتاب می‌یابد.

ناصر ایرانی نخستین‌بار در سال 1385 کتاب زندگینامه‌اش را برای دریافت مجوز انتشار ارائه کرد، اما انتشار آن تا سال‌ها ممکن نشد. پس از درگذشت او در آبان 1397 و با پیگیری قاسمعلی فراست، جلد اول سرانجام مجوز انتشار گرفت و توسط نشر چشمه منتشر شد.

خرید کتاب اعترافات گرگ تنها نشر چشمه برای علاقه‌مندان به خودزندگی‌نامه، ادبیات معاصر و تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران مناسب است. این کتاب روایتی شخصی از زندگی نویسنده‌ای است که سرگذشت خود را در پیوند با تاریخ و تحولات جامعه‌ی ایران روایت می‌کند.

کتاب اعترافات گرگ تنها برای شما مناسب است اگر

• به کتاب‌های خودزندگی‌نامه و خاطرات نویسندگان ایرانی علاقه دارید.
• می‌خواهید با زندگی و آثار ناصر ایرانی بیشتر آشنا شوید.
• به تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران معاصر علاقه‌مندید.
• مطالعه درباره‌ی حزب توده، کودتای 28 مرداد و جریان‌های روشنفکری ایران برایتان جذاب است.
• به روایت‌های صریح، انتقادی و شخصی از زندگی نویسندگان علاقه دارید.

در بخشی از کتاب اعترافات گرگ تنها: وقایع نگاری یک زندگی؛ 1353- 1316 می‌خوانیم

شیطنت‌های درون‌کوچه‌ای ما محدود بود چون هیچ مجاز نبودیم اهالی محله‌مان را دست بیندازیم و بیش‌تر از اندازه‌ی معینی اذیت کنیم. آزارهایی از این قبیل که هنگام بازی دادوفریاد راه بیندازیم یا گاهی ناخواسته شیشه‌ی پنجره‌ای را بشکنیم یا توپ‌مان بالای پشت‌بام یا توی حیاط کسی بیفتد ناگزیر بود و تحمل‌کردنی بود، اما بیش‌تر از این‌ها به‌هیچ‌وجه مجاز نبود.

آن‌ وقت‌ها تهران هنوز شهر بی‌دروپیکر و بی‌هویتِ امروزی نشده بود؛ هنوز ملغمه‌ی ناهم‌سازی از مردمِ شاید تمام شهرها و روستاهای ایران و حتی پناهندگان بعضی از کشورهای همسایه نشده بود. تهران هنوز تهران بود و فرهنگ و لهجه‌ی تهرانی نمی‌گویم همچون هوای پاکیزه‌ی آن سال‌هایش بود که هنوز ورود گازها و ذرات مسموم تا سرحدِ خفگی آلوده‌اش نکرده بود، بل می‌گویم مثل دریاچه‌ای بود که هنوز ورود سیل‌آسای آب‌های بیگانه به خوب یا بد بودن آن آب‌های بیگانه کاری ندارم کیفیت‌های ویژه‌ی آن را که البته خیلی هم پالوده نبود (دور بادا از من این‌گونه تعصب‌ورزی‌های جاهلانه) از بین نبرده بود. استخوان‌بندی تهران را هنوز همان محله‌های قدیمی تشکیل می‌داد و توسعه‌ی شهریِ تهران هنوز به اندازه‌ای نرسیده بود که جغرافیای انسانی و اقلیم فرهنگی آن را به‌کلی دگرگون کند.

محله هنوز معنی داشت و اقامتگاهِ موقتیِ افراد بیگانه از هم نبود. اهالی هر محله معمولاً نسل‌اندرنسل در خانه‌ی پدری و محله‌ی مألوف‌شان می‌زیستند و تا وضع خاصی پیش نمی‌آمد از آن دل نمی‌کندند. خانواده‌ی خودِ من اگر رضاشاه آن بخشی از محله‌ی سنگلج را، که خانه‌ی ما در آن بود، خراب نمی‌کرد ممکن نبود سنگلج را ترک کند و تازه، با آن‌که بیش از یکی دوهزار متر از آن دور نشد، هرگز رضاشاه را نبخشید و این نفرین را کم در حق او نمی‌کرد که خانه‌ات خراب باد که ما را خانه‌خراب کردی.