کتاب جمهوری تابناک اثر آندرس باربا از نشر چشمه

کتاب جمهوری تابناک یک رمان کوتاه و در عین حال تأمل‌برانگیز و تکان‌دهنده از آندرس باربا است که با ترسیم فضایی دیستوپیایی، آرامش ساختگی شهری کوچک را به چالش می‌کشد. با ورود ناگهانی گروهی از کودکان ناشناس و مرموز به شهر، نظم جامعه فرو می‌پاشد و تعادل روانی ساکنانش متزلزل می‌شود. نویسنده با بهره‌گیری از این رخداد به عنوان یک تمثیل سیاسی، پیامدهای ویرانگر ترس‌های جمعی و جهل عمومی را به شکلی تأمل‌برانگیز بازنمایی می‌کند.

درباره‌ی کتاب جمهوری تابناک

کتاب جمهوری تابناک (A Luminous Republic) با ورود ناگهانی گروهی از کودکان ناشناس به شهری آرام آغاز می‌شود. آندرس باربا (Andrés Barba) در این رمان، زوال، ویرانی و فروپاشی یک جامعه را بر اثر اطاعت کورکورانه، جنون جمعی و هیستری فراگیر ساکنانش به تصویر می‌کشد. این رمان کوتاه با خلق روایتی تکان‌دهنده و پر از جزئیات، فضایی پادآرمان‌شهری پیش روی مخاطب می‌گستراند که لحظه‌به‌لحظه سقوط و تباهی انسان‌ها در آن کاملاً لمس‌شدنی و قابل درک است.

این کودکان که نه اصلیتشان مشخص است و نه با زبانی آشنا سخن می‌گویند، در آغاز همچون گدایانی بی‌خانمان نادیده گرفته می‌شوند، اما وقوع یک حمله‌ی خشونت‌آمیز از جانب این کودکان، هیستری و جنون جمعی بزرگسالان را شعله‌ور می‌کنند.

کتاب جمهوری تابناک در یک روایت فشرده، شرح می‌دهد که چگونه تلاش‌های بی‌سرانجام مقامات برای شناسایی و کنترل این بچه‌ها، به جای حل مسئله به سرکوب شدید منجر می‌شود؛ در حالی که کودکان به پناهگاه‌های مخفی خود می‌گریزند، مرزهای اخلاق در میان اهالی شهر چنان فرومی‌ریزد که والدین حتی از فرزندان خود نیز احساس هراس می‌کنند و جامعه به ورطه‌ی سقوط اخلاقی می‌افتد.

جمهوری تابناک و قصه‌ی فروپاشی تدریجی یک جامعه

کتاب جمهوری تابناک آندرس باربا تصویری چندلایه از مناسبات قدرت، اضطراب اجتماعی و مواجهه‌ی جامعه با امر ناشناخته ارائه می‌دهد. نویسنده در این رمان نشان می‌دهد که ترس جمعی چگونه به‌تدریج به اطاعت کورکورانه، خشونت پنهان و فروپاشی اجتماعی می‌انجامد. او اثر روانی ترس را در رفتار جمعی برجسته می‌کند و نشان می‌دهد که وقتی جامعه ترس از ناشناخته‌ها را مهار نکند، این هراس به نفرت عمومی و واکنش‌های فاشیستی تبدیل می‌شود. در چنین وضعی، مرز میان قربانی و مجرم از میان می‌رود و جامعه در بازتولید خشونت نقش پیدا می‌کند.

در کتاب جمهوری تابناک نشر چشمه، بحران فقط در سطح داستان باقی نمی‌ماند و به ابزاری برای بازی‌های سیاسی سیاستمداران محلی و هیاهوی رسانه‌ای تبدیل می‌شود. آندرس باربا از خلال این موقعیت، خشونت آشکار و خشونت پنهان را در کنار هم قرار می‌دهد و نشان می‌دهد که جامعه چگونه زیر فشار اضطراب، اخلاق و انسانیت خود را از دست می‌دهد. این رمان از این جهت یادآور رمان معروف سالار مگس‌ها است، چون هر دو اثر سقوط تدریجی نظم اجتماعی و آشکار شدن لایه‌های تاریک رفتار انسان را دنبال می‌کنند.

برای آن دسته از علاقه‌مندان به رمان‌هایی با محوریت زوال و فروپاشی یک جامعه، خرید کتاب جمهوری تابناک انتخابی ویژه است. این اثر که از کتاب‌های کوتاه نشر چشمه به شمار می‌رود، با ترجمه‌ی سحر قدیمی به چاپ رسیده است.

جوایز و افتخارات کتاب جمهوری تابناک

• برنده جایزه Premio Herrald، معتبرترین جایزه‌ی ادبی در دنیای اسپانیایی‌زبان
• حضور در لیست کتاب‌هایی بهاری که باید خوانده شوند، به انتخاب مجله‌ی Wired
• یکی از موردانتظارترین آثار سال 2020 در لیست منتخب The Millions
• موردانتظارترین کتاب‌های سال 2020 و بهترین کتاب ماه آوریل به انتخاب Lit Hub
• بهترین کتاب ماه آوری به انتخاب Tor.com

نکوداشت‌های کتاب جمهوری تابناک

• لذت این رمان از جایی می‌آید که در آن، وقایع وهم‌آلود با لحنی واقع‌گرایانه بیان می‌شوند و کتاب با بررسی نحوه‌ی درک ما از واقعیت، چیزی فراتر از یک نقد اجتماعی صرف ارائه می‌دهد. (بوستون گلوب)
• جمهوری تابناک تمام قدرت عریان یک قصه‌ی عامیانه یا حکایت اخلاقی را در دل خود دارد و دغدغه‌هایی مهم درباره‌ی زبان، پارانویای عمومی و هیستری جمعی را پیش می‌کشد. (کالم تویبین، نویسنده‌ی پرفروش نیویورک‌تایمز)
• این کتاب یک شاهکار هولناک است؛ نویسنده با دقتی خیره‌کننده، طبیعت خودشیفتگی بشر و بی‌رحمی ما در برخورد با ناشناخته‌ها را به تصویر می‌کشد. (عمر العقاد، نویسنده‌ی رمان پرفروش جنگ آمریکایی)
• رمان جمهوری تابناک نمونه‌ای جذاب از ادبیاتی شگفت‌انگیز است که با نثری گزنده و خلق احساساتی عمیق، خواننده را با تلاطم‌های روحی راوی همراه می‌کند. (مجله لوکاس)
• جذابیت متمایز این اثر در بازگویی یک داستان تمثیلی با لحنی موجز و استدلالی نهفته است و به مخاطب درباره‌ی قدرت ویرانگر ترس هشدار می‌دهد. (فایننشال تایمز)

کتاب جمهوری تابناک برای شما مناسب است اگر

• به رمان‌هایی با محوریت زوال و فروپاشی جوامع، بررسی روان‌شناختی ترس و جنون جمعی علاقه دارید.
• به دنبال خواندن یک رمان کوتاه اما هولناک و تامل‌برانگیز می‌گردید.
• فضای داستان‌هایی مثل سالار مگس‌ها و دل تاریکی برایتان جالب توجه است.

در بخشی از کتاب جمهوری تابناک می‌خوانیم

در آن زمان مایا مشغول تمرین کنسرتوِ ویولن سیبلیوس بود؛ یکی از زیباترین قطعاتی که تا آن زمان از او شنیده بودم. اطمینان داشت ویولن‌نواز اصلی ارکستر محلی برای اجرای آن قطعه می‌شود، اما جاه‌طلبی‌ فریبش داد، چون آن قطعه کمی از توانایی‌هایش فراتر بود، زیادی سخت بود و عبارت‌های ملودی آن‌قدر دقیق که کوچک‌ترین خطایی حس کل اثر را به هم می‌ریخت. بارها شاهد تلاش‌هایش بودم. قطعه‌ای بود که تقریباً کسی درک نمی‌کرد و به نظرم نت‌ها هنگام اجرا کلافه‌اش می‌کردند. ملودی سیبلیوس مثل شبکه‌ای متشکل از رگ‌ها بود، ساده و محکم، همچون آبشار سنگینی از نشانه‌های خیلی کوچک.

همان موقع بود که همه‌چیز شروع شد. بچه‌ها یکی‌یکی ناپدید شدند. بچه‌های خودمان. اول کسی باور نکرد، انگار اتفاقاتی مجزا بودند، بی‌ربط به هم. فرض بر این بود که دیر یا زود پیدا می‌شوند، مأموری دست بچه‌ها را گرفته و از پمپ‌بنزینی زنگ می‌زند، یا کسی آن‌ها را جلوِ خانه‌ای می‌بیند و مقامات مسئول را خبر می‌کند، اما ساعت‌ها به شکلی عذاب‌آور سپری می‌شد. ما ترجیح می‌دادیم کار یک آدم‌ربا باشد یا حتی یک قاتل؛ هر جور وحشتی که برای‌مان آشنا باشد. اولین مورد در ششم مارس اتفاق افتاد. آلخاندرو میگِس، نه‌ساله، پسر یک متخصص قلب و یک کارمند اداره‌ی پست؛ دومی، دو روز بعد، مارتینا کاسترو، دختر زوجی که در بخش خدمات نظافت شهرداری کار می‌کردند، سومی، پابلو فلورس، یازده‌ساله، پسر مرد جوانی زن‌مرده، ستون‌نویس بخش مالی ال ایمپارسیال.

آن‌ها بین روزهای ششم تا دهم مارس سال 1995 ناپدید شدند. نگاه کردن به پوشش خبری محلی آن دوره درحال‌حاضر آزاردهنده است. مقالات ابتدا درباره‌ی ناپدید شدن بچه‌هاست و بعد می‌رود سراغ عکس‌های گزارشی از مافیای کودکان و آدم‌ربایی را مطرح می‌کند. سکوت‌شان درباره‌ی آن سی و دو نفر مثل یک فشارسنجِ بی‌نقص بود، زیرا فقط تا درجه‌ای ‌عمل می‌کرد که همه‌ی ما را از گفتن آن‌چه جرئت فکر کردنش را نداشتیم برحذر می‌داشت. حتی ویکتور کوبان هم دستپاچه به نظر می‌رسید و ستونی پر از نکات پیش‌پاافتاده درباره‌ی خطرات آزاد گذاشتن بچه‌ها و رها کردن‌شان نوشت، همان کاری که آن زمان می‌کردیم، انگار تنها مشکل ما رها کردن دست بچه‌های‌مان هنگام عبور از خیابان بود و اجازه دادن به آن‌ها برای بازی در بوستان‌های جلوِ خانه‌های‌مان بدون نظارت.