کتاب از پایش تا آفرینش

آزادی و هویت انسان در عصر ارتباطات چطور تعریف می‌شود؟ کتاب از پایش تا آفرینش از عمار حیدری، جستاری بین‌رشته‌ای است درباره‌ی بحران‌های بشر معاصر که زیر سایه‌ی فناوری‌هایی مثل اینترنت، شبکه‌های مجازی و هوش مصنوعی پدید آمده‌اند. نویسنده در اثر حاضر با نثری ادبی و شیوا، تلاش می‌کند از حقایق پنهان تعاملات روزمره ما با فضای مجازی پرده برداشته و راه‌حل‌هایی برای بازپس‌گیری آزادی و اراده انسان مدرن پیشنهاد دهد.

درباره‌ی کتاب از پایش تا آفرینش

عمار حیدری در کتاب از پایش تا آفرینش، روی یکی از حساس‌ترین بحران‌های بشر معاصر دست گذشته است: هویت و آزادی انسان در دوره‌ای که بشر تحت رصد دائم توسط الگوریتم‌ها و داده‌ها بوده و به شبکه‌های مجازی و هوش مصنوعی وابسته شده است. نویسنده در این اثر، به شناسایی ابعاد مختلف این بحران پرداخته و تلاش می‌کند تا راه‌های مقاومت و مبارزه برای استقلال فردی را پیدا کرده و دری به‌سوی انتخاب و سازندگی بگشاید.

در جهان امروزی، نظارت و رصد فعالیت‌های انسان‌ها بیش‌ازپیش آسان شده و الگوریتم‌ها و داده‌ها بر زندگی ما حکم‌فرمایی می‌کنند. هدف نویسنده از نگارش کتاب از پایش تا آفرینش، بررسی لایه‌های پنهان واقعیت زندگی در عصر اطلاعات است، بدون اینکه قصد هشدار دادن صرف یا ارائه‌ی راه‌حل‌های سطحی داشته باشد. عمار حیدری در مطالعه‌ای بین‌رشته‌ای با استفاده از مفاهیم روانشناسی دیجیتال، فلسفه و جامعه‌شناسی به انسانی توجه می‌کند که بیش از اینکه سازندگی داشته باشد، توسط عوامل بیرونی ساخته می‌شود.

تاثیر شبکه‌های اجتماعی بر ارتباطات انسانی

کتاب از پایش تا آفرینش در سه بخش کلی تنظیم شده است. بخش اول به موشکافی تاثیر وارد شدن شبکه‌های اجتماعی و هوش مصنوعی به زندگی روزمره اختصاص دارد. عمار حیدری توجه مخاطب را به معضل‌های جهانی مثل احساس تنهایی و ارتباطات سطحی جلب می‌کند که تحت تاثیر مستقیم استفاده از این فناوری‌ها افزایش چشمگیری داشته‌اند. به عقیده‌ی او، دنبال‌کننده‌ها و «لایک»های شبکه‌های اجتماعی، هیچ‌گاه نمی‌توانند جای صمیمیت واقعی را پر کنند، چرا که این پلتفرم‌ها به‌ندرت فرصت آسیب‌پذیر بودن را برای کاربران فراهم می‌کنند.

بخش دوم کتاب از پایش تا آفرینش، مفهوم آزادی را در بستر انتخاب‌های سرسام‌آور دنیای دیجیتال و پایش داده‌ی کاربران بررسی می‌کند. نویسنده معتقد است که این انتخاب‌ها، به مثابه‌ی میله‌های زندانی نامرئی هستند که ما را در خود محصور کرده‌اند؛ تمام انتخاب‌های ما توسط الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی و فروشگاه‌های آنلاینی هدایت می‌شوند که از پیش با استفاده از ردپای دیجیتال ما، رفتار و علایقمان را ثبت کرده‌اند. بنابراین قدم اول برای آزادی، مشاهده‌ی این قفس‌های نامرئی و درک رابطه‌مان با آن‌هاست.

مقابله با آثار تکنولوژی به کمک روانشناسی دیجیتال

بخش سوم و نهایی کتاب از پایش تا آفرینش اثر عمار حیدری، مختص بازپس‌گیری اختیار و اراده است. این کار با اعتراف به این حقیقت شروع می‌شود که ما، خود واقعی‌مان نبوده‌ایم. نویسنده یادآوری می‌کند که پس گرفتن اختیار، به معنی کنار گذاشتن کامل تکنولوژی نیست، بلکه تعامل انسان و کامپیوتر، باید آگاهانه بوده و با خلاقیت و آفرینش افراد همراه باشد. این سازندگی، هنگامی که در کنار اخلاق قرار بگیرد، قدرت این را دارد که آینده‌ای روشن و امیدبخش برای کل بشریت بسازد.

خرید کتاب از پایش تا آفرینش انتشارات خانه‌ی ایاز و مطالعه‌ی آن به شما کمک می‌کند تا تاثیرات فناوری‌های مدرنی مثل اینترنت، شبکه‌های مجازی و هوش مصنوعی را بهتر شناخته و برای مقابله با آن‌ها آماده شوید.

کتاب از پایش تا آفرینش برای شما مناسب است اگر

• می‌خواهید درباره‌ی تاثیر هوش مصنوعی بر زندگی انسان مطالعه داشته باشید.
• به یک کتاب درباره شبکه‌های اجتماعی نیاز دارید تا با حس سردرگمی و اضطرابی که این پلتفرم‌ها به شما می‌دهند مقابله کنید.
• به موضوع هویت انسان و معنای آزادی در عصر ارتباطات علاقه دارید.

در بخشی از کتاب از پایش تا آفرینش می‌خوانیم

برای درک عمیق‌تر تأثیر «چشم همیشه بیدار»، کافی است به شبکه‌های اجتماعی نگاه کنیم؛ آزمایشگاهی بزرگ که در آن پایش، هم بیرونی و هم درونی، هم‌زمان عمل می‌کنند. بسیاری از کاربران، پیش از انتشار یک پست، بارها آن را بازنویسی می‌کنند؛ نه به دلیل نقص در محتوا، بلکه برای گریز از برداشت‌های احتمالی. این تردید نرم، نشانه‌ای از نگاهِ ناپیداست. ما دیگر تنها به خود فکر نمی‌کنیم؛ همواره به نگاه دیگری می‌اندیشیم. در نتیجه، «خود اصیل» آرام‌آرام در لایه‌ای از حسابگری پنهان می‌شود.

این خودسانسوری نرم، شاید در ابتدا بی‌اهمیت جلوه کند. اما وقتی هر روز و هر لحظه تکرار شود، به عادت بدل می‌گردد. عادت به تردید، عادت به حذف، عادت به بازنویسی خویش. نتیجه آن است که انسان، حتی در تنهایی، همواره مخاطبی خیالی در ذهن دارد؛ مخاطبی که او را می‌سنجد و بازخواست می‌کند. این مخاطب خیالی در حقیقت همان چشم همیشه بیدار است که از بیرون به درون منتقل شده و در ذهن ما جا خوش کرده است.

اگر به تاریخ جوامع بسته نگاه کنیم، این الگو تکرار می‌شود. در حکومت‌های استبدادی، شهروندان یاد گرفته بودند حتی در خانه با صدای آهسته سخن بگویند. جمله‌ای را نیمه‌کاره رها می‌کردند یا در لفافه سخن می‌گفتند. آن‌ها می‌دانستند که دیوارها گوش دارند. امروز، در عصر دیجیتال، این دیوارها به گوشی‌ها و سرورها بدل شده‌اند.

ما آموخته‌ایم حتی در خلوت نوشتن، به نگاه احتمالی دیگران فکر کنیم. تفاوتی ندارد این دیگران چه کسانی باشند: دوستان، غریبه‌ها، یا الگوریتم‌های ناشناس. اصل ماجرا این است که دیگر هیچ اندیشه‌ای بی‌مخاطب نیست.