کتاب پیوست فرهنگی: ضرورت های وجودی، راهکارها و فرآیندهای تدوین

در این کتاب، ابتدا به دلایل اهمیت فرهنگ و ضرورت مدیریت فرهنگی در جامعۀ امروز ایران اشاره شده و در ادامه، به تشریح عوامل تغییر دهندۀ جامعه، ذیل شش محور عمده پرداخته است.

1. تأثیرات افراد، سازمان‌ها و نهادهایی که مأموریت اصلی آن‌ها اصلاح فرهنگ جامعه است.

2. پیامدهای فرهنگی فعالیت‌های افراد ، ‌سازمان‌ها و نهادها که در عرصه‌های سیاسی، ‌اقتصادی و اجتماعی فعالیت می کنند.

3. تحولات ناشی از پیشرفت‌های علمی، فنی، جمعیتی و توسعه‌ای در داخل کشور.

4. تأثیرات ناشی از تهاجم آگاهانۀ دشمنان به مبانی فرهنگی جامعه.

5. آثار و پیامدهای الگو گیری از نوع سازمان‌دهی‌ها، ‌علوم انسانی تولیدشده در جوامع دیگر و فرایندهای جهانی شدن.

6. تحولات ناشی از پیشرفت‌های علمی و فنی در سطح جهان.

سپس، با تفصیل چگونگی تغییر در اعتقادات، ‌تمایلات و الگوهای رفتاری افراد که در روند جامعه‌پذیری آن ها، به‌صورت مستقیم و آگاهانه یا غیرمستقیم صورت می گیرد، سعی شده است ذهن مخاطب را برای پذیرش عقلانی و علمی چگونگی تأثیر فعالیت‌های غیرفرهنگی در تحولات فرهنگی جامعه آماده کند.

اثبات این موضوع که برای اصلاح فرهنگ یک جامعه ، همۀ افراد و همۀ سازمان‌ها در همۀ بخش‌های سیاسی، ‌اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی باید احساس مسئولیت کنند و در قدم اول، برای شناخت تأثیرات سازمان خود در فرهنگ جامعه اقدام کنند ، زمینه را برای ورود در بحث فلسفۀ پیوست فرهنگی باز کرده است.

پس از آن، توضیح داده شده است که اصلاح جامع و گستردۀ کارکردهای فرهنگی همۀ سازمان‌ها و نهادهای اجتماعی، در گرو دستیابی به الگوی پیشرفت اسلامی و ایرانی و مهندسی فرهنگی کشور است؛ ‌اما بلندمدت بودن دستیابی به این اسناد،‌ نباید مدیران اجرایی را از ادای مسئولیت خود باز دارد و هر مدیری باید با اصلاح فرهنگ سازمانی و تدوین پیوست فرهنگی برای تصمیمات مهم خود، گام‌های ممکن را به سمت اصلاح این عملکرد‌ها بر دارد.

در ادامۀ مطالب، با طرح چیستی فرهنگ،‌ سعی شده است که در قالب طرح پنج سؤال اصلی، الگویی کلی از محتوای پیوست فرهنگی ارائه شود. این سؤال‌ها عبارت‌اند از:

1. چه فرصت‌هایی در فرهنگ محیط، می تواند در خدمت تحقق بهتر و کم هزینه تر این سیاست یا طرح اجرایی قرار گیرد؟

2. چه موانعی در فرهنگ می تواند مانع اجرای طرح، سیاست خاص یا عامل افزایش هزینه‌های آن باشد؟

3. از اجرای این طرح یا سیاست، چه آثار مثبتی برای ارتقای فرهنگ محیط و جامعه به‌ دست می آید؟

4. با اجرای این طرح، چه آسیب‌های احتمالی‌ای ممکن است متوجه باورها و ارزش‌های ذهنی کارکنان و فرهنگ جامعه شود؟

5. برای افزایش آثار مثبت و حذف یا کاهش پیامدهای منفی احتمالی این طرح یا سیاست خاص، چه راهکارهایی وجود دارد؟