کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضا شاه پهلوی - جلد هجدهم

کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضا شاه پهلوی - جلد هجدهم به کوشش سید مهدی سیدقطبی، تاریخ خراسان را در دوره‌ی رضا شاه پهلوی از خلال اخبار دو روزنامه بهار و حبل‌المتین بازتاب داده و تصویری روشن از اوضاع اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و اداری این خطه ارائه می‌دهد. این کتاب با بهره‌گیری از منابع مطبوعاتی نایاب، منبعی مهم برای پژوهش در زمینه‌ی خراسان پژوهی به شمار می‌رود.

درباره‌ی کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضاشاه پهلوی - جلد هجدهم

در کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضا شاه پهلوی - جلد هجدهم، سید مهدی سیدقطبی دو منبع مهم از مطبوعات ایران در دوره پهلوی اول را واکاوی کرده است. بخش نخست کتاب به بخش هفتم و پایانی روزنامه بهار اختصاص دارد و آخرین مجموعه از اخبار خراسانی این نشریه را که از 19 مهر 1310 تا 26 خرداد 1314 منتشر می‌شد، گردآوری کرده است. بخش دوم نیز به روزنامه حبل‌المتین می‌پردازد و اخبار آذر 1305 تا آذر 1309 را در اختیار پژوهشگران تاریخ خراسان قرار می‌دهد.

اخبار محلی خراسان در روزنامه بهار

روزنامه بهار به صاحب‌امتیازی و مدیریت شیخ احمد تهرانی (بهار) از مهم‌ترین روزنامه‌های دوران پهلوی اول در مشهد به شمار می‌رفت. این نشریه توجه ویژه‌ای به اخبار محلی خراسان، فعالیت‌های آستان قدس رضوی، امور شهری، آموزش، بهداشت و تحولات اجتماعی داشت. سید مهدی سید قطبی با گردآوری جلد هجدهم کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضا شاه پهلوی بسیاری از اخبار ریز و درشت شهرها و روستاهای خراسان را که در منابع رسمی کمتر ثبت شده‌اند، در دسترس قرار داده است.

روزنامه حبل‌المتین؛ اخبار خراسان از کلکته

روزنامه حبل‌المتین از مشهورترین و تأثیرگذارترین روزنامه‌های قدیمی ایران بود که نخستین شماره آن در سال 1311 قمری در کلکته منتشر شد و نزدیک به چهار دهه به فعالیت خود ادامه داد. این روزنامه به مدیریت سید جلال‌الدین حسینی کاشانی (ادیب) منتشر می‌شد و علاوه‌بر مسائل ملی، اخبار و تحولات مناطق مختلف ایران از جمله خراسان را نیز پوشش می‌داد. جلد هجدهم مجموعه اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضاشاه پهلوی، اخبار این نشریه‌ی فارسی‌زبان و برون‌مرزی را بازتاب داده است.

مطالب کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضا شاه پهلوی - جلد هجدهم طیف گسترده‌ای از موضوعات را دربرمی‌گیرد؛ از گزارش‌های مربوط به جرایم، محاکم قضایی، امنیت و نظم عمومی گرفته تا اخبار بهداشت، آموزش، فعالیت‌های اقتصادی، امور شهری، راه‌سازی، ثبت اسناد، آستان قدس رضوی و وضعیت شهرهای مختلف خراسان.

همچنین در بخش مربوط به حبل‌المتین، موضوعاتی چون زلزله‌ی خراسان، وضعیت انتخابات، فعالیت‌های فرهنگی، توسعه‌ی معارف و بازتاب رویدادهای سیاسی و اجتماعی منطقه دیده می‌شود. مجمع ذخائر اسلامی با انتشار کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضا شاه پهلوی - جلد هجدهم از سید مهدی سیدقطبی این امکان را فراهم کرده که به بخشی از آرشیو روزنامه بهار و روزنامه حبل المتین دسترسی داشته باشید.

سید مهدی سید قطبی در جلد هجدهم این مجموعه دو نشریه‌ی مهم، یعنی روزنامه بهار و روزنامه حبل‌المتین را محور کار خود قرار داده و اثری گرد آورده که از یک طرف به شناخت بهتر تاریخ محلی خراسان کمک می‌کند و از طرف دیگر، نقش روزنامه‌های قدیمی قبل از انقلاب را در ثبت رویدادهای تاریخی نشان می‌دهد. با خرید کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضا شاه پهلوی - جلد هجدهم مجمع ذخائر اسلامی به این گنجینه‌ی ارزشمند و کم‌یاب دسترسی خواهید داشت.

کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضا شاه پهلوی - جلد هجدهم برای شما مناسب است اگر

• پژوهشگر تاریخ خراسان هستید و می‌خواهید از آرشیو روزنامه حبل‌المتین و روزنامه بهار بهره‌مند شوید.
• علاقه‌مندید درباره‌ی مطبوعات عصر پهلوی، به‌ویژه مطبوعات ایران در دوره پهلوی اول مطالعه و پژوهش کنید.
• به مطالعه‌ی روزنامه‌های قدیمی ایران و جست‌وجو در منابع آرشیوی علاقه دارید.

در بخشی از کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضا شاه پهلوی - جلد هجدهم می‌خوانیم

از چندین سال قبل حتی قبل از مشروطه تون و تونی در آتش نفاق داخلی می‌سوخته و می‌سوزد و همیشه دو دسته مختلف در امورات شرعی تون دخالت می‌کرده‌اند، از قدیم الایام هم بین طبقات عوام ضرب المثل بوده پلو معاویه، نماز علی، چندی این ترتیب معمول و مجری بوده بدبختانه چند سال است که اخلاق قائدین قوم طوری شده که به‌کلی رعایا جمله نماز، نماز علی را زبان نمی‌آورند و همه جا صحبت پول است و گرچه این ترتیب اختصاص به تون ندارد در همه جای ایران این عقیده حکمفرما است از فراکسیون‌های مجلس شوری تا مراکز... مملکت، منتها بعضی شهرها مثل طهران چون خیلی بزرگ است (نسبت به ایران) و حکم جنگل مولا دارد همه قسم اشخاص و حیوانات در آن پیدا می‌شود و شهرهای کوچک و دهات هر خلقی که در رئیس و بزرگ آن جا قوی‌تر باشد رعایا به همان خلق متخلق می‌شوند این است که نویسنده می‌خواهد با دلایل و براهین منطقی تمام فساد اخلاق تون را از ناحیه بزرگان دانسته ثابت نمایم که موجب ذلت و فلاحت تون همانا نزاع‌هایی است که از قدیم الایام بین رؤسای این شهر بوده تاریخ ثابت می‌نماید که در این قرون و عهودی که ما تصور می‌کنیم تون نبوده مگر یک بیغوله یا مسکن جانوران موذی ناصر خسرو علوی در سیاحت نامه‌اش می‌نویسد:

«می‌گویند تون در سابق شهر آبادی بوده الان مخروبه است می‌توانم بگویم که اگر قائدین و رؤسای تون نظیر اشخاص فعلی بوده‌اند هرگز تون آبادی به خود ندیده و نخواهد دید ادارات دولتی مساجد و مدارس اعیان و اشراف تجار صنعتگر (وجود خارجی ندارند) و دهاقین تماماً امروز یکنواخت شده و سر از فرمان واجب الاذعان جالس مسند شریعت نمی‌پیچند.»