کتاب راه‌های برگشتن به خانه

معرفی کتاب راه‌های برگشتن به خانه

کتاب راه‌های برگشتن به خانه، رمانی است درباره‌ی خاطره‌های محو و بازگشت‌های ناتمام؛ پسربچه‌ای که درگیر رابطه‌ای مبهم با دختری بزرگ‌تر می‌شود و سال‌ها بعد، در قامت نویسنده، به سراغ همان گذشته می‌رود تا بفهمد چه بر سر حقیقت آن روزها آمده است. آله خاندرو سامبرا با نثری ظریف و چندلایه، از دل این روایت ساده، تأملی عمیق درباره‌ی حافظه، تاریخ و معنای زندگی و مفهومِ خانه بیرون می‌کشد.

درباره‌ی کتاب راه‌های برگشتن به خانه

در کتاب راه‌های برگشتن به خانه (Ways of Going Home) اثر آله خاندرو سامبرا (Alejandro Zambra)، همه‌چیز از خاطره‌ای مبهم در حاشیه‌ی سانتیاگوی دهه‌ی 80 آغاز می‌شود؛ پسربچه‌ای که پس از زلزله، در فضایی ناپایدار با جوِ سنگین سیاسی، با دختری بزرگ‌تر از خود به نام کلائودیا آشنا می‌شود. کلائودیا از او می‌خواهد مردی را زیر نظر بگیرد؛ درخواستی ساده اما رازآلود که کودک بدون درک معنای واقعی‌اش، آن را می‌پذیرد، بی‌آنکه بداند وارد بازی‌ای می‌شود که سایه‌ی دنیای بزرگ‌ترها را بر زندگی‌اش می‌اندازد.

در پس‌زمینه، داستان کتاب راه‌های برگشتن به خانه در کشوری جریان دارد که حقیقت در آن همیشه نیمه‌پنهان است و آدم‌ها یاد گرفته‌اند بیشتر حدس بزنند تا اینکه بدانند؛ فضایی که در آن سکوت، ترس و سوءظن بخشی از زندگی روزمره‌اند و حتی بازی‌های کودکانه نیز ناخواسته رنگ‌وبوی سیاست می‌گیرند. به همین دلیل، درخواست‌های مبهم و مأموریت‌های به‌ظاهر ساده کم‌کم به زخمی ماندگار در حافظه‌ی پسر تبدیل می‌شوند و نگاه او به جهان اطرافش را برای همیشه تغییر می‌دهند.

سال‌ها بعد، همان کودک حالا نویسنده شده و در تلاشی وسواس‌گونه سعی دارد آن خاطره‌ی گنگ را به کلمات بدل کند. او به دنبال یافتن دوباره‌ی کلائودیاست و می‌خواهد بفهمد آیا آن بازی‌های کودکانه، سایه‌ای از جنایاتِ بزرگ‌سالان بوده یا تنها راهی برای فرار از حقیقتی که در سکوتِ خانه‌ها دفن شده بود. شخصیت نویسنده در کتاب راه‌های برگشتن به خانه در هر سطری که می‌نویسد، هم‌زمان هم ناظرِ گذشته‌ی خویش است و هم قاضیِ نسلی که باید مسئولیتِ نادیده‌گرفتنشان را در روزگارِ سرکوب، یک بار برای همیشه بازخوانی کنند.

سفر به قلب خاطرات در کتاب آله خاندرو سامبرا

آله خاندرو سامبرا در کتاب راه‌های برگشتن به خانه، از دل یک خاطره‌ی ساده، جهانی می‌سازد که در آن گذشته مدام در شکل‌های تازه بازمی‌گردد و معناهای تازه‌ای از خود نشان می‌دهد. رمان در سطح روایت، داستان پسربچه‌ای در شیلیِ دوران پینوشه است که تجربه‌ای مبهم با دختری بزرگ‌تر از خود را پشت سر می‌گذارد، اما در عمق، ذهنی را دنبال می‌کند که تلاش دارد از میان تکه‌های پراکنده‌ی حافظه، تصویری روشن‌تر از گذشته بسازد. روایت میان خاطره و ادراک در رفت‌وآمد است و همین رفت‌وآمد، به آن حالتی زنده و سیال می‌بخشد.

در ادامه، داستان کتاب راه‌های برگشتن به خانه آله خاندرو سامبرا از تجربیات فردی فراتر می‌رود و به تصویری از یک نسل تبدیل می‌شود؛ نسلی که میان زندگی روزمره و سایه‌های تاریخ ایستاده و در مقام راوی، به گذشته نگاه می‌کند و سعی دارد رابطه‌ی میان تجربه و معنا را بهتر درک کند. نوشتن‌های پی‌درپیِ شخصیت نویسنده در اینجا نوعی بازگشت دوباره به لحظه‌های گذشته است و هر بار زاویه‌ی تازه‌ای از دردها، زخم‌ها و تجربیات را پیش روی خواننده آشکار می‌کند.

کتاب راه‌های برگشتن به خانه ترجمه ونداد جلیلی درباره‌ی کودکانی است که در دوران سرکوب بزرگ شدند، حالا بزرگسالانی هستند که سعی دارند بفهمند کجای تاریخِ کشورشان ایستاده‌اند و چگونه باید به خانه‌ای که دیگر مثل گذشته نیست، بازگردند.

با خرید کتاب راه‌های برگشتن به خانه نشر چشمه، با یکی از بهترین نمونه‌های مدرن ادبیاتِ درون‌گرایانه و روایت‌های ساختارشکن آشنا خواهید شد و با مفاهیمی مثل تأثیر سیاست بر زندگی خصوصی روبه‌رو می‌شوید.

جوایز و افتخارات کتاب راه‌های برگشتن به خانه

• برنده‌ی جایزه آلتاثور (Premio Altazor) در بخش روایت داستانی در سال 2012
• برنده‌ی جایزه بهترین آثار ادبی (Premio Mejores Obras Literarias) در بخش رمان سال 2012

نکوداشت‌های کتاب راه‌های برگشتن به خانه

• کتاب راه‌های برگشتن به خانه هم بامزه و تأمل‌برانگیز است و هم به شکلی آرام و عمیق و تأثیرگذار. این کتاب با مهارتی خیره‌کننده کاری می‌کند که جهان، از خلال نشانه‌های آشنایش، کوچک‌تر و صمیمی‌تر به نظر برسد؛ حتی در بستری از یک تراژدی منحصربه‌فرد. (آدام تیرلوِل، نیویورک تایمز بوک ریویو)
• رمان‌های آله خاندرو سامبرا با استعدادی شگفت‌انگیز نوشته شده‌اند و به گمان من، این تازه‌ترین رمان او عمیق‌ترین دستاوردش است. سامبرا می‌نویسد: «به خانه بازمی‌گردیم، انگار از جنگی برگشته‌ایم؛ اما جنگی که هنوز تمام نشده است.» این وضعیت عظیم و اندوه‌بار، در دوگانگی بازیگوشانه‌ی رمان به تصویر کشیده می‌شود؛ درست مانند بهترین شعبده‌بازی که راز کارش را به شما نشان می‌دهد، اما این موضوع ذره‌ای از باور شما به جادویی بودن آنچه دیده‌اید کم نمی‌کند. (فایننشال تایمز)
• تأملی جذاب و درگیرکننده درباره‌ی همدستی و مسئولیت تاریخی؛ اثری که مگان مک‌داول آن را با ظرافتی سنجیده و چشمگیر ترجمه کرده است. (نیکول کراوس، نویسنده)
• همه‌ی کتاب‌های آله خاندرو سامبرا را پشت سر هم خواندم، چون همراهی دلپذیری بود. کتاب‌های او مثل تماس تلفنی یک دوست قدیمی در نیمه‌شب هستند؛ و پس از پایانشان، دلم برای آن صدای دلنشین و شوخ‌طبع در آن سوی خط و برای داستان‌های عجیب و زیبایش تنگ می‌شود. (فرانسیسکو گلدمن، نویسنده)

کتاب راه‌های برگشتن به خانه برای شما مناسب است اگر

• به رمان‌های ادبی معاصر آمریکای لاتین علاقه دارید.
• دوست دارید با تاریخ و فضای سیاسی شیلی در دوران پینوشه آشنا شوید.
• به رمان‌های روان‌شناختی و تأمل‌برانگیز بیشتر از داستان‌های حادثه‌محور علاقه دارید.
• می‌خواهید تجربه‌ای متفاوت از ادبیات معاصر داشته باشید که شما را به فکر کردن وادار کند.

در بخشی از کتاب راه‌های برگشتن به خانه می‌خوانیم

بعدِ ناهار خواهرم اصرار کرد که من را به خانه‌ام برساند. یک سال پیش گواهی‌نامه گرفت اما تا همین یک ماه پیش رانندگی بلد نبود. البته مضطرب به‌نظر نمی‌رسید. تصمیم گرفتم خودم را تسلیم رانندگی‌اش بکنم، چشمانم را ببندم و فقط وقتی باز کنم که دنده عوض می‌کرد و اتومبیل شدیداً به هن‌وهن می‌افتاد. در لحظه‌های سکوت خواهرم تندتر می‌رفت و وقتی گفت‌وگو درمی‌گرفت آن‌قدر آهسته می‌رفت که اتومبیل‌های دیگر از ما سبقت می‌گرفتند و به ما بوق می‌زدند.

از بزرگراه که خارج شدیم گفت «از جدایی تو و زنت ناراحت شدم.»

گفتم «دیگه خیلی ازش گذشته.»

«آره، اما تا حالا بهت نگفته بودم.»

گفتم «دوباره باهم آشتی کردیم.» حالت چهره‌ی خواهرم چیزی بین بدبینی و خوشحالی است. می‌گویم فعلاً هیچ‌چیز قطعی نیست و تجربه می‌کنیم اما من حس خوبی دارم. می‌گویم این‌بار می‌خواهیم همه‌چیز را درست کنیم. می‌گویم هنوز باهم زندگی نمی‌کنیم. می‌پرسد چرا به پدرومادر نگفتم. می‌گویم «دقیقاً به همین دلیل که هنوز خیلی زوده.»

بعد می‌پرسد آیا باز هم می‌خواهم کتاب بنویسم. از نحوه‌ی پرسیدنش خوشم می‌آید، جوری می‌پرسد که خیلی راحت می‌توانم بگویم نه، دیگر بس است. گاهی هم شب بدی می‌گذرد و واقعاً به همین فکر می‌افتم. به خودم می‌گویم به‌زودی از نوشتن دست برمی‌دارم، به همین راحتی. به خودم می‌گویم روزی می‌رسد که دوره‌ی نوشتنم به خاطره‌ای دور تبدیل می‌شود، مثل کسانی که دوره‌ی تاکسی‌رانی‌شان یا دوره‌ی دلارفروشی‌شان را در پاسه‌ئو آئومادا به یاد می‌آورند.

فهرست مطالب کتاب

درباره‌ی نویسنده
شخصیت‌های فرعی
ادبیات والدین
ادبیات فرزندان
ما سالم‌ایم