آینهای از مطبوعات قبل از انقلاب! کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضا شاه پهلوی - جلد دوم حاصل پژوهش سید مهدی سیدقطبی و مجموعهای نفیس برای دوستداران تاریخ روزنامهنگاری ایران و همچنین تاریخ خراسان است. این مجموعه جراید، بازتابی از اوضاع زندگی مردم خراسان در دوران پهلوی اول و تحولات زیرساختی در دوران حکومت رضا شاه هستند. در بخشهای دیگر از این خبرنامهها به جریانهای فرهنگی و اجتماعی مهمی مثل افتتاح آرامگاه فردوسی برخورد میکنیم.
دربارهی کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضا شاه پهلوی - جلد دوم
اگر پهنهی تاریخ را شبیه به یک دادگاه تصور کنیم، «روزنامهها» شاهدان خوبی برای قضاوت در این محکمه خواهند بود. در کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضا شاه پهلوی - جلد دوم، اثر سید مهدی سیدقطبی، سالهای 1309 تا 1320 شمسی مقارن با عصر پهلوی اول را از زیر ذرهبین جراید عبور میدهیم تا قضاوت دقیقتری دربارهی آن برههی تاریخ و فرازوفرودهای سرنوشتساز آن داشته باشیم.
خراسانِ 1309 در آینه مطبوعات
وقتی به سال 1309 نزدیک میشویم، گزارشهای مفصلی از سفر رضاشاه به شهرهای مختلف خراسان به چشممان خواهد خورد. در این بین، اخبار زیارت شاه از آستان قدس رضوی و همچنین بازدید بیمارستان در حال احداث شاه رضا جلوهی پررنگتری میان سایر تیترهای خبری دارد.
بسیاری از دوستداران تاریخ معاصر ایران، سالهای ابتدایی حکومت پهلوی را به پروژههای اقتصادی و عمرانی آن میشناسند. در بخشهای بعدی کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضا شاه پهلوی - جلد دوم جلوهای ملموس و نزدیکتر از این تحولات زیرساختی را مشاهده خواهیم کرد.
گذشتگان ما به یاد دارند که شهر زابل استان سیستان روزگاری به نام «نصرتآباد» شناخته میشد. اما این تغییر نام در چه زمانی و به دستور چه کسی صورت گرفت؟ این از آن دسته جزئیات تاریخی جذابی است که سرنخ روشن آن را میتوان در اخبار و رسانههای چاپی دنبال کرد. شما با مرور صفحات کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضا شاه پهلوی - جلد دوم، به اطلاعات تاریخی قابلتوجه بسیاری از این دست برخورد خواهید کرد. در بین تمامی این اخبار، جشن هزاره فردوسی و افتتاح آرامگاه شاعر خراسان جلوهی خاصی دارد که در مباحث کتاب به همراه عکسهای تاریخی پوشش داده شده است.
قیام گوهرشاد، به روایت اهل قلم
وجود آستان قدس رضوی و بارگاه امام رضا (ع) در خراسان، این منطقهی وسیع را به یکی از قطبهای مذهبی شیعیان دنیا و از مراکز کلیدیِ سیاسی و تجاری ایران در سدههای اخیر تبدیل کرده است؛ از این رو دور از انتظار نیست که رد پای بسیاری از رخدادهای تاریخی ایرانِ عصر پهلوی را در اخبار خراسان پیدا کنیم.
در بین این وقایع ریز و درشت، واقعه مسجد گوهرشاد یکی از مهمترین نقاط عطف تاریخی در این جغرافیا به شمار میآید. در کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضا شاه پهلوی - جلد دوم، این حادثهی تکاندهنده و اثرات آن بر سرنوشت حکومت پهلوی را از نگاه اصحاب رسانه و روزنامهنگاران آن دوران تماشا خواهیم کرد. این پژوهش تاریخی با تلاش انتشارات مجمع ذخائر اسلامی به دست شما رسیده است.
کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضا شاه پهلوی - جلد دوم برای شما مناسب است اگر
- به مرور اسناد و اخبار تاریخی مربوط به سالهای حکومت رضا خان و تحولات اجتماعی ایران در دوران پهلوی علاقه دارید.
- از علاقهمندان به پژوهشهای ایرانشناسی به ویژه تاریخ خراسان و جغرافیای شرق ایران هستید.
- دربارهی تاریخچه مطبوعات ایران و نقش آن در بازتاب وقایع سیاسی و اجتماعی کنجکاو هستید.
در بخشی از کتاب اخبار خراسان در مطبوعات دوره رضا شاه پهلوی - جلد دوم میخوانیم
بل از تشریف فرمایی اعلیحضرت به بجنورد عموم اعیان و تجار و رؤسای ادارات و محترمین شهر به استقبال موکب همایونی از شهر خارج شده بودند. اعلیحضرت همایونی در خارج شهر نسبت به مستقبلین ابراز مرحمت فرموده و در موقع ورود اعلیحضرت به شهر جمعیت مردم در طرفین خیابان صف بسته و «زنده باد» میگفتند و نیز صفوف نظامی در خیابانهای شهر به احترام موکب همایونی ایستاده بودند.
اعلیحضرت همایونی از میان احساسات عمومی عبور فرموده و در عمارتی که قبلاً برای توقف و پذیرایی تهیه شده بود نزول اجلال فرمودند. برای سایر آقایان ملتزم رکاب نیز محلهایی برای پذیرایی و توقف تهیه شده بود. اعلیحضرت همایونی و ملتزمین رکاب دیشب را در بجنورد توقف داشتهاند.
در قوچان. اطلاع واصله حاکی است اعلیحضرت همایونی امروز صبح جمعی از اعیان و تجار و محترمین بجنورد را به حضور خود پذیرفتند و قرار است موکب همایونی عازم قوچان گردد.
راپرت بعد حاکی است که در قوچان مراسم تجلیل و احترامات و تشریفات مخصوصی برای ورود موکب همایونی فراهم گردیده است.
تشریفات برای استقبال
در بحرآباد دو فرسخی مشهد از طرف والی ایالت خراسان چادرهایی برای استراحت و توقف همایونی برپا گردیده است که در آنجا مستقبلین که عبارت از نمایندگان سیاسی خارجی و وجوه طبقات خراسان میباشند نیز حضور همایونی تشرف حاصل کنند.
بله



















