معرفی و دانلود کتاب کویر، آب، بقا: خاطرات و تجارب سه دهه تلاش برای حفظ طبیعت و محیط زیست کرمان و ایران

معرفی کتاب کویر، آب، بقا: خاطرات و تجارب سه دهه تلاش برای حفظ طبیعت و محیط زیست کرمان و ایران

کتاب کویر، آب، بقا، خاطرات و تجارب سه دهه تلاش برای حفظ طبیعت و محیط زیست کرمان و ایران به قلم سید وحید سیدجعفری است. او که سمت‌هایی مانند ریاست حفاظت از محیط زیست کرمان و مدیریت پارک پردیسان را بر عهده داشته، در این اثر، علاوه بر شرح بحران‌های زیست محیطی فعلی، به معرفی انواع گونه‌های جانوری استان کرمان پرداخته و در نهایت به شرح اقدامات خود و ارائه‌ی راه‌حل‌های بومی پرداخته است.

درباره‌ی کتاب کویر، آب، بقا

بحران آب، فرونشست زمین و کاهش تنوع گونه‌های زیستی، این روزها بیش از هر وقت دیگر ایران را تهدید می‌کنند. اما با وجود ناآگاهی‌ها و بی‌تدبیری‌ها، کسانی نیز هستند که زندگیشان را وقف حفاظت از محیط زیست کرده‌اند. در کتاب کویر، آب، بقا، علاوه بر آشنا شدن با ویژگی‌های جغرافیایی و تنوع زیستی استان کرمان، با تجربیات سید وحید سیدجعفری، فعال محیط زیست آشنا می‌شوید که در زمان مدیریتش، خدمات ارزنده‌ای به محیط زیست ارائه کرد.

استان کرمان با وجود قرار گرفتن در منطقه‌ای خشک و نیمه‌خشک، گونه‌های شگفت‌انگیزی را در خود جای داده است؛ از زاغ بور کرمانی و گربه‌ی شنی گرفته تا یوزپلنگ آسیایی، در قلب این منطقه جای گرفته‌اند اما با این حال، خشکسالی مداوم، برداشت بی‌رویه‌ی آب و شکار غیرمجاز، باعث شده‌اند که گونه‌های متنوع این زیستگاه شکننده، با خطر انقراض روبه‌رو شوند. در کتاب کویر، آب، بقا می‌بینیم که حفظ این گونه‌های جانوری، بدون مدیریت پایدار آب ممکن نیستند.

نگاهی دلسوزانه به محیط زیست ایران

سید وحید سیدجعفری که سمت ریاست اداره‌ی حفاظت از محیط زیست شهرستان کرمان را در کارنامه‌اش دارد، در این اثر با کنار هم قرار دادن گزارشات دوره‌ی ریاستش، به مبارزاتش با شکارچیان غیرقانونی و ایجاد کارگروه مدیریت پسماند اشاره کرده است. در کتاب کویر، آب، بقا، با تجارب یکی از متخصصان حوزه‌ی محیط زیست مواجه خواهید شد. نیز به تاریخچه فعالان و مدیران مهم محیط زیست ایران نگاهی احترام‌آمیز داشته است.

اما از دیگر سو، دیدگاه سهل‌انگارانه و منفعت‌طلبانه‌ی بسیاری از افراد و تصمیم‌گیران ، حیات در اقلیم خشک و حساس کرمان به خطر انداخته و آینده نسل‌های بعدی را تهدید می‌کند. با خرید کتاب کویر، آب، بقا از انتشارات فرهنگی فرد، گامی کوچک اما معنادار در جهت آگاهی یافتن، درک عمقی از بحران‌های زیست‌محیطی و حفظ حقوق نسل آینده برمی‌دارید.

کتاب کویر، آب، بقا برای شما مناسب است اگر

• فعال محیط زیست هستید یا دغدغه‌ی حفاظت از محیط زیست ایران را دارید.
• در رشته‌های مدیریت منابع آب، عمران و محیط زیست، جغرافیا و حکمرانی مشغول به تحصیل هستید.
• اصالتاً اهل کرمان هستید و نمی‌خواهید نسبت به سرنوشت آب و خاک استانتان بی‌اعتنا باشید.
• معلم جغرافیا یا والد هستید و می‌خواهید اطلاعات بیشتری درباره‌ی تاریخچه‌ی فعالیت‌های زیست‌محیطی ایران به دست بیاورید.
• دانش‌آموزی علاقه‌مند به محیط زیست و گونه‌های جانوری هستید و می‌خواهید درک بی‌واسطه‌تری نسبت به تنوع اقلیمی ایران داشته باشید.

در بخشی از کتاب کویر، آب، بقا: خاطرات و تجارب سه دهه تلاش برای حفظ طبیعت و محیط زیست کرمان و ایران می‌خوانیم

یکی از پارامترهایی که تاثیر شدیدی بر شرایط طبیعی و محیط زیست یک محل دارد آب و هوای آن است. آب و هوا نه تنها مستقیماً تاثیر زیست محیطی دارد. بلکه به طور غیرمستقیم از طریق تاثیر بر پوشش گیاهی، جانوران، رودخانه‌ها و خاک نیز بر محیط اثر می‌گذارد.

استان کرمان در محدوده عرض جغرافیایی 26 تا 32 واقع شده است، لذا در کمربند خشک جهان قرار دارد. در این عرض جغرافیایی جریان هوایی که در محدوده اطراف خط استوا بالا رفته و موجب ریزش باران شده، نزول می‌کند. لذا نه تنها شرایط برای بارندگی مناسب نیست، بلکه با گرم شدن هوای نزول کننده، هوا به شدت رطوبت طلب می‌شود. به همین میزان بارندگی در این کمربند ناچیز است، ولی مقدار تبخیر بالقوه به چند هزار میلی متر می‌رسد.

از مسائل دیگر استان کرمان دوری آن از دریاهای وسیعی است که تبخیر حاصل از آن‌ها بتواند منجر به ریزش باران شود. فاصله آن از اقیانوس اطلس که منبع اصلی رطوبت بادهایی است که از غرب وارد استان می‌شوند چندهزار کیلومتر است.

خوشبختانه استان کرمان دارای کوه‌های مرتفع و رطوبت گیر متعددی است. در واقع اگر این کوهستان‌ها وجود نمی‌داشتند کرمان به صورت یکی از خشک‌ترین بیابان‌های جهان که در آن هیچگونه نشانه‌ای از حیات به چشم نمی‌خورد درمی آمد. بارش باران به میزان کمتر از 50 میلی متر در سال در مناطق پستی نظیر لوت موید چنین نظری است. در این مناطق از لوت مقدار پوشش گیاهی به صفر می‌رسد.

در این مبحث، ابتدا پارامترهای آب و هوایی مهم (باد، بارندگی، دما، رطوبت و تبخیر) و سپس رژیم آب و هوایی استان مورد بررسی قرار خواهد گرفت. در پایان جنبه‌های زیست محیطی این رژیم آب و هوایی توضیح داده می‌شوند.

فهرست مطالب کتاب

فصل اول: محیط‌زیست کلان کشور
قوانین و وظایف
محیط‌زیست انسانی
محیط‌زیست طبیعی
آموزش‌های زیست‌محیطی
اقتصاد محیط‌زیست
ارزش‌گذاری اقتصادی منابع محیط زیستی در ایران
آشنایی با مراکز و سازمان‌های زیست‌محیطی بین‌المللی
فصل دوم: تنوع زیستی استان کرمان
معرفی اجمالی استان کرمان
ناهمواری‌های استان کرمان
آب‌وهوای استان کرمان
زمین‌شناسی استان کرمان
ژئومورفولوژی استان
حوضه آبریز کویر لوت
ارتفاعات استان کرمان
چشمه‌های آبگرم و معدنی
آبشارهای استان
دره‌های سرسبز استان کرمان
تالاب جازموریان
مناطق تحت مدیریت (چهارگانه محیط‌زیست) استان کرمان
پستانداران
پرندگان
ماهیان
مارها
دوزیستان
پروانه‌ها
تحول ساختار حکمرانی آب در استان کرمان
وضعیت منابع آب در کرمان
مهم‌ترین پیامدهای مسیر طی شده و چالش‌های اصلی حکمرانی تاکنون
اقدامات و برنامه‌های حکمرانی آب
حفاظت از منابع آب از طریق حسابداری آب
راه‌اندازی بازار بهره‌وری آب
تحویل حجمی آب الگوی کشت و جلوگیری از خردشدن اراضی
تأمین پایدار آب شرب
اجرای طرح‌های مدیریت جامع آب
تقویت حکمرانی و نظارت آب
مدل جعفری در حکمرانی پایدار آب
فصل سوم: داستان‌های محیط‌زیست
خاطرات در پارک طبیعت پردیسان
فصل چهارم: یادی از مدیران و عاشقان محیط‌زیست
فصل پنجم: تصاویر
فصل ششم: منابع و مأخذ