کتاب سیرکی که می‌گذرد

کتاب سیرکی که می‌گذرد اثر پاتریک مودیانو، نویسنده‌ی برنده‌ی جایزه‌ی نوبل ادبیات، روایت زندگی نوجوان هجده‌ساله‌ای را در پاریس دهه‌ی شصت میلادی به تصویر می‌کشد و با فضایی مرموز و اسرارآمیز، خواننده را به سفری عاطفی و ذهنی می‌برد. این اثر با تلفیق عناصر عاشقانه و داستان معمایی، تجربه‌ای متفاوت از کشف هویت، عشق و مواجهه با گذشته ارائه می‌دهد.

درباره‌ی کتاب سیرکی که می‌گذرد

پاتریک مودیانو (Patrick Modiano)، کتابِ سیرکی که می‌گذرد (After The Circus) را با دیدار شخصیت اصلی با دختری جوان در دفتر پلیس آغاز می‌کند. دیداری که مسیر زندگی و روابط قهرمان قصه را برای همیشه، دستخوش تغییر می‌کند. این کتاب مودیانو نیز شبیه به آثار دیگرش، مضامینی از ژانرهای مختلف را در خود جای داده، ولی لزوما تعلق خاطری به هیچ‌کدام از آن ژانرها ندارد و در عوض در مسیر مخصوص به خود حرکت می‌کند.

پاتریک مودیانو ابهام را به‌عنوان ذات واقعیت می‌پذیرد و پاسخی قطعی و یکدست ارائه نمی‌دهد. روایت‌های او عمدا ناقص، تکرارشونده، باز و چندصدایی است و خواننده را در مواجهه با تناقض‌ها و گسست‌ها تنها می‌گذارد. گذشته و حال، واقعیت و خیال، همه در هم آمیخته‌اند. ویژگی‌هایی که در کتاب سیرکی که می‌گذرد هم دیده می‌شود.

عشق، فقدان و جست‌وجوی گذشته

حال‌وهوا و فضای کتاب سیرکی که می‌گذرد نشر چشمه، همان‌قدر که واقعی و عینی است، تحت تاثیر درونیات و ذهنیات شخصیت اصلی نیز قرار دارد و بدین خاطر، حس‌وحالی مرموز و بعضا غیرعادی به خود می‌گیرد. پاتریک مودیانو، این نویسنده‌ی برجسته‌ی برنده‌ی جایزه‌ی نوبل، با تسلط بر محیط و فضا، تجربه‌ای ملموس و زنده ایجاد می‌کند که هیجان و اضطراب را با کنجکاوی و احساس همدلی همراه می‌سازد.

پاتریک مودیانو، به‌عنوان نویسنده‌ای که اغلب از تجربیات شخصی و خاطرات دوران نوجوانی خود الهام می‌گیرد، در کتاب سیرکی که می‌گذرد نیز ردی پررنگ از خود برجای گذاشته. او با ترکیب واقعیت و خیال، زمان و مکان را گاه سیال می‌کند و فضایی می‌سازد که هم‌زمان حس هیجان و اندوه را منتقل می‌کند. بهترین کتاب‌های پاتریک مودیانو همواره این توانایی را دارند که خواننده را نه تنها با داستان، بلکه با تجربه‌ای حسی و شناختی درگیر کنند.

پرسه در خیابان‌های پاریس با کتاب سیرکی که می‌گذرد

ساختار روایت در کتاب سیرکی که می‌گذرد پاتریک مودیانو، دوره‌ای کوتاه از زندگی شخصیت اصلی را پوشش می‌دهد که در آن‌ها با جابه‌جایی میان مکان‌ها، ملاقات با شخصیت‌های مختلف و مواجهه با گذشته، دنیایی پویا و پیچیده شکل می‌گیرد. مودیانو با جزئیات دقیق از محیط‌ها و رفتار شخصیت‌ها، فضایی واقعی اما وهم‌آلود خلق می‌کند که خواننده را در دل داستان فرو می‌برد.

• از کشف تدریجی روابط و رازهای شخصیت‌ها لذت می‌برید.
• دوست دارید با نگاهی روان‌شناسانه به زندگی و خاطرات گذشته‌ی شخصیت‌ها سفر کنید.
• به آثار پاتریک مودیانو و سبک مینیمالیستی او علاقه دارید.
• از ترکیب عشق و معما در داستان لذت می‌برید.

در بخشی از کتاب سیرکی که می‌گذرد می‌خوانیم

مرد مکثی کرد و گفت: «باید ثابت کنید و مدارک ایشان را نشان بدهید.»

گفتم: «همراهم نیست.» در این صورت نمی‌توانم اجازه بدهم همراه این خانم بروید بالا. چرا؟ از آن‌جا‌ که او برادرم است...

مرد ساکت بود و نگاه‌مان می‌کرد. من را یاد پلیس دیروز انداخت. در نور چراغ، صورت مربع‌شکلش و سر تقریباً بی‌مویش واضح‌تر دیده می‌شد. تلفنی روی پیشخان بود. هر لحظه منتظر بودم گوشی را بردارد و با نزدیک‌ترین پاسگاه پلیس تماس بگیرد.

ما زوج عجیبی بودیم و احتمالاً هر دو مشکوک به‌نظر می‌رسیدیم. فک بزرگ، لبان بسیار باریک و حالت آرام و تحقیرآمیز آن مرد را به خاطر می‌آورم. زیر نظر او بودیم و کاری از دست‌مان برنمی‌آمد. سر برگرداندم سمت ژیزل. شرم‌زده گفتم: «احتمالاً مدارکم را وقتی داشتیم با مامان شام می‌خوردیم گم کرده‌ام. شاید مامان پیداشان کرده باشد.»

روی کلمه‌ی مامان تأکید کردم تا اطمینان مرد را جلب کنم. حدس زدم ژیزل، برعکس من، آماده است با آن نگهبان شب برخورد کند.

کلید اتاق دست ژیزل بود. یکهو کلید را از دستش گرفتم و آرام روی میز پذیرش گذاشتم. بفرمایید... می‌رویم ‌دنبال مدارک...

دستش را کشیدم. باید ده متر راه می‌رفتیم تا به در هتل برسیم. مطمئن بودم نگاه مرد دنبال‌مان می‌کند. سعی کردیم تا جایی که می‌شد طبیعی راه برویم و اصلاً حالت فرار کردن نداشته باشیم. اگر مرد در را قفل کرده بود و ما به دام می‌افتادیم چه؟ ولی نه.

بیرون از هتل آرام شدم. نگهبان شب دیگر نمی‌توانست خطری برای ما ایجاد کند. می‌خواهید تنها برگردید هتل؟ نه. اما مطمئنم اگر اصرار می‌کردیم، قبول می‌کرد.