کتاب درباره زنان و رهبری اثر هاروارد بیزینس ریویو؛ 10 مقاله منتخب HBR

کتاب درباره زنان و رهبری، مجموعه‌ای از مقالات گروهی از نویسندگان را شامل می‌شود که به کوشش مجله‌ی کسب‌وکار هاروارد گردآوری شده‌اند. نویسندگان این مقالات تلاش دارند توجه عموم را به مشکلاتی جلب کند که زنان برای پیشرفت شغلی با آن‌ها دست‌به‌گریبان هستند و بر توضیح این مسئله تمرکز دارند که مسیر پیشرفت زنان در عرصه‌های مختلف چطور به یک هزارتوی پیچ‌درپیچ تبدیل شده که در هر گوشه از آن چالشی کمین کرده است.

درباره‌ی کتاب درباره زنان و رهبری

دختر کوچولوهای زیادی هستند که رؤیای موفقیت و پیشرفت را در سر می‌پرورانند اما همین دخترها وقتی بزرگ‌تر می‌شوند، با وجود تحصیلات بالا و استعداد زیاد، گویا آرزوهای خود را فراموش می‌کنند. کلمه‌ی «بلندپروازی» آن‌ها را به وحشت می‌اندازد و آن را معادل خودخواهی می‌دانند و تحت فشارهای اجتماعی مختلف، تضعیف می‌شوند. حال کتاب پیش رو با عنوان 10 مقاله خواندنی از هاروارد درباره زنان و رهبری (HBR's 10 Must Reads on Women and Leadership) تلاش دارد دلایلی را شناسایی کند که سبب این عقب‌نشینی زنان از عرصه‌های حرفه‌ای مختلف شده‌اند.

اولین مقاله از این کتاب به قلم آلیس اچ. ایگلی و لیندا ال. کارلی، استعاره‌ی سقف شیشه‌ای را زیر سؤال می‌برد. این اصطلاح اولین‌بار در سال 1986 به کار رفت و به موانعی نامرئی اشاره داشت که سد راه زنان برای پیشرفت می‌شوند. حال مؤلفان این مقاله توضیح می‌دهد که این استعاره صحیح نیست؛ چرا که موانع دستیابی به موفقیت‌های شغلی فقط در انتهای مسیر زنان قرار ندارند. آن‌ها هر قدم از مسیر را تسخیر کرده‌اند و در نتیجه بهتر است مسیر پیشرفت شغلی برای زنان را هزارتویی در نظر بگیریم که مدام آن‌ها را با چالش جدیدی مواجه می‌کنند.

بررسی عمیق موانع به‌کارگیری زنان در مدیریت

دومین مقاله از کتاب درباره زنان و رهبری به توضیح این مسئله می‌پردازد که چطور بلندپروازی و جاه‌طلبی در زنان به‌واسطه‌ی فشارهای اجتماعی به‌مرور کم‌رنگ‌تر می‌شود. این موضوع خود به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین دلایل حذف زنان از سازمان‌ها و به رسمیت نشناختن رهبری زنان و مدیریت زنان شناخته می‌شود.

مقاله‌ی سوم کتاب درباره زنان و رهبری به تعصبات و تبعیض جنسیتی اشاره دارد و توضیح می‌دهد که چطور برخی موانع موجود در ساختار سازمان‌ها سبب شده تا زنان در نقوش مدیریتی پذیرفته نشوند. مقاله‌ی چهارم نیز به مسئله‌ی دوراندیشی اشاره دارد که موجب شده تا زنان در مقایسه با مردان سبک‌های ارتباطی متفاوتی داشته باشند و از ریسک کردن بدون داشتن داده‌های قطعی امتناع کنند.

مقاله‌ی بعدی به قلم دبورا تانن سبک‌های زبانی را مدنظر دارد و تأثیر آن‌ها بر قضاوت ما از دیگران و اعتماد به نفسمان را مورد بررسی قرار می‌دهد. برای مثال زنان بیشتر از «ما» به‌جای «من» استفاده می‌کنند یا عذرخواهی‌های تشریفاتی را زیاد به کار می‌برند که ممکن است در محیط کار به‌عنوان ضعف تلقی شود.

زنان در محیط کار؛ تبعیض، فرصت و مسیر پیشرفت

مقالات انتهایی کتاب درباره زنان و رهبری به ترتیب به این موارد می‌پردازند: فرهنگ محروم‌سازی، علت شکست برنامه‌های تنوع جنسیتی و نژادی، تأثیر جنبش‌های اجتماعی بر حفظ سلامت محیط کار، تلاش برای پرورش استعدادهای زنان در بازارهای نوظهور و در نهایت ضرورت ایجاد راه‌های ورود و خروج امن و قابل دسترس برای ورود و خروج زنان از هر حرفه.

یک ویژگی جالب کتاب درباره زنان و رهبری، مصاحبه‌ای با شریل سندبرگ است که در ادامه‌ی توضیحات کتاب ذکر شده و بر ضرورت حضور بیشتر زنان بر سر میزهای تصمیم‌گیری تأکید دارد تا پیشرفت شغلی آن‌ها تضمین شود. اثر پیش رو یکی از کتاب‌های مجموعه کتاب‌های 10 مقاله خواندنی از هاوارد انتشارات آموخته است که با ترجمه‌ی فرشته سادات رحیمی منتشر شده. اگر به مطالعات اجتماعی مرتبط با تبعیض‌های جنسیتی علاقه دارید، خرید کتاب درباره زنان و رهبری را از دست ندهید.

نکوداشت‌های کتاب درباره زنان و رهبری

• کتاب درباره زنان و رهبری به بررسی عمیق مسائل و مشکلات زنان و اقلیت‌ها می‌پردازد. مؤلفان کتاب پیشنهاد می‌کنند که ارزش افراد را صرفاً با استناد به ساعات کاری آن‌ها نسنجیم، بلکه کیفیت و میزان تأثیرگذاری آن‌ها را نیز مورد بررسی قرار دهیم. به‌علاوه این نکته را نیز مطرح می‌کند که افرادی که با شرکت‌ها و ارزش‌های آن‌ها ارتباط عمیق‌تری دارند، می‌تواند مشارکت بیشتری داشته و دستاورد بیشتری را نیز ایجاد کنند. از مطالعه‌ی این کتاب لذت بردم؛ به‌ویژه به این دلیل که از تصویر کلیشه‌ای بالا رفتن از پله‌های ترقی فاصله گرفته و بر رضایت و معنا در کار و پذیرفتن مسیرهای شغلی غیرخطی تمرکز دارد. (کاربر گودریدز)

کتاب درباره زنان و رهبری برای شما مناسب است اگر

• به‌عنوان یک زن شاغل، می‌خواهید بدانید که چطور می‌توان مسیر پر پیچ‌وخم دستیابی به موفقیت‌های شغلی را طی کرد.
• از علاقه‌مندان به کتاب‌های حوزه‌ی زنان و فمینیسم هستید.
• از مدیران ارشد و مدیرعاملانی هستید که قصد دارید فرصت برابری را برای رشد و پیشرفت در اختیار کارمندان خود قرار دهید.

در بخشی از کتاب درباره زنان و رهبری می‌خوانیم

پژوهشگران دیوان محاسبات آمریکا بررسی کرده‌اند آیا می‌توان کل دستمزد افراد را طبق جنسیت و بقیۀ خصوصیات پیش‌بینی کرد یا نه. آن‌ها کارمندان پاره‌وقت و تمام‌وقت را در نظرسنجی‌ها لحاظ کردند و تمام عواملی را که می‌توانستند تخمین بزنند و ممکن بود بر درآمد آن‌ها تأثیر بگذارد، مانند تحصیلات و تجربۀ کاری، در نظر گرفتند. بدون کنترل این متغیرها، داده‌ها نشان داد به‌طور میانگین، طی سال‌ 1983 تا 2000، زنان حدود 44 درصد کمتر از مردان درآمد داشته‌اند.

با کنترل این متغیرها، این شکاف به نصف مقدار فوق رسید؛ اما هنوز هم درخورتوجه بود. عوامل کنترل که بیشترین کاهش این شکاف دستمزد را سبب می‌شد، حاکی از الگوهای شغلی مختلف زنان و مردان بود: مردان در مقایسه با زنان ساعات کارِ با حقوق بیشتری در سال داشتند و تجربۀ کاری‌شان چند سال بیشتر بود.

اغلب متغیرها به‌طور مشابه بر دستمزد زنان و مردان تأثیر می‌گذاشت؛ ولی استثناهایی هم وجود داشت. برای نمونه، برای مردان حقوق بیشتر با ازدواج و داشتن فرزند مرتبط بود؛ اما برای زنان این‌طور نبود. در مقابل، بقیۀ مؤلفه‌ها، به‌ویژه میزان تحصیلات، تأثیر مثبت بیشتری بر دستمزد زنان نسبت به مردان داشت.

پژوهش دیوان محاسبات آمریکا مانند بقیۀ پژوهش‌های مشابه نشان داد حتی پس از تعدیل دستمزد با توجه به تمام تفاوت‌های زنان و مردان، دستمزد زنان کمتر از دستمزد مردان باقی می‌ماند. این شکاف جنسیتی که دلیلی برایش آورده نشده است، با این تبعیض دستمزدی تطابق دارد.