بله
کتاب روش بین المللی رایج در حسابداری نفت، حسابداری قراردادهای هیدروکربنی، حسابداری پروژه‌های بالادستی صنعت نفت، نوشته‌ی مسعود زهدی، یکی از جامع‌ترین منابع فارسی در حوزه حسابداری تخصصی صنعت نفت است. نویسنده با تکیه بر تجربه‌های میدانی و بررسی رویه‌های رایج در شرکت‌های بین‌المللی، تلاش کرده است دانش فنی و استانداردهای جهانی را به زبانی ساده و کاربردی برای مدیران، حسابداران و کارشناسان پروژه‌های نفتی ارائه کند.
درباره‌ی کتاب روش بین المللی رایج در حسابداری نفت، حسابداری قراردادهای هیدروکربنی، حسابداری پروژه‌های بالادستی صنعت نفت
هدف اصلی منصور زهدی از تألیف کتاب روش بین المللی رایج در حسابداری نفت، حسابداری قراردادهای هیدروکربنی، حسابداری پروژه‌های بالادستی صنعت نفت، فراهم کردن ابزارهای لازم برای تصمیم‌گیری مالی دقیق در پروژه‌های پیچیده و سرمایه‌بر بالادستی است؛ پروژه‌هایی که در آنها شناخت درست موقعیت‌ها و دسترسی به داده‌های قابل اتکا نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.
عنوان کتاب، یعنی روش بین المللی رایج در حسابداری نفت، حسابداری قراردادهای هیدروکربنی، حسابداری پروژه‌های بالادستی صنعت نفت، در ادامه مسیر محتوایی خود را روشن‌تر می‌کند و نشان می‌دهد که این سه محور اصلی چگونه به صورت یکپارچه چارچوب صنعت نفت را شکل می‌دهند. منصور زهدی پس از معرفی مبانی و استانداردهای گزارش‌دهی، وارد توضیح روش‌های بین‌المللی حسابداری صنعتی نفت می‌شود؛ روش‌هایی که شرکت‌های بزرگ نفتی در جهان برای ثبت هزینه‌های اکتشاف، توسعه و تولید به کار می‌گیرند و انتخاب میان آنها می‌تواند تصویر مالی پروژه را کاملاً تغییر دهد.
راهنمای ورود حرفه‌ای به حسابداری پروژه‌های بالادستی صنعت نفت
منصور زهدی در ادامه‌ی کتاب روش بین المللی رایج در حسابداری نفت، حسابداری قراردادهای هیدروکربنی، حسابداری پروژه‌های بالادستی صنعت نفت، به سراغ حسابداری قراردادهای هیدروکربنی می‌رود و توضیح می‌دهد که هر نوع قرارداد، از امتیازی تا مشارکت در تولید و قراردادهای خدمت، چه ساختار مالی‌ای دارد، هزینه‌ها چگونه بازیافت می‌شوند، سهم دولت و پیمانکار چگونه محاسبه می‌شود و چه الزامات حسابرسی بر آنها حاکم است. این بخش کمک می‌کند خواننده درک کند که چرا حسابداری در صنعت نفت تنها ثبت اعداد نیست، بلکه بازتاب‌دهنده‌ی منطق اقتصادی قراردادها و روابط حقوقی میان طرفین است.
در بخش پایانی، کتاب روش بین المللی رایج در حسابداری نفت، حسابداری قراردادهای هیدروکربنی، حسابداری پروژه‌های بالادستی صنعت نفت، وارد حوزه‌ی حسابداری پروژه‌های بالادستی می‌شود؛ در این حوزه‌ی مهم، مدیریت هزینه‌ها، کنترل پیشرفت کار، پیش‌بینی سرمایه‌گذاری‌ها و تحلیل ریسک اهمیت حیاتی دارد. به این ترتیب، عنوان کتاب نه تنها سه حوزه‌ی مستقل را معرفی می‌کند، بلکه نشان می‌دهد این سه حوزه چگونه در کنار هم، تصویر کامل و منسجمی از حسابداری بین‌المللی صنعت نفت را ارائه می‌دهند.
کتاب روش بین المللی رایج در حسابداری نفت، حسابداری قراردادهای هیدروکربنی، حسابداری پروژه‌های بالادستی صنعت نفت برای شما مناسب است اگر
- در صنعت نفت، گاز یا پتروشیمی شاغل هستید و نیاز دارید ساختار مالی پروژه‌ها را بهتر درک کنید.
- دانشجوی رشته‌های حسابداری، مدیریت مالی، اقتصاد انرژی یا مهندسی نفت هستید و به دنبال منبعی کاربردی و قابل فهم می‌گردید.
- در پروژه‌های بالادستی نقش مدیریتی یا نظارتی دارید و کنترل هزینه‌ها، تحلیل ریسک و گزارش‌دهی مالی برایتان اهمیت دارد.
در بخشی از کتاب روش بین المللی رایج در حسابداری نفت، حسابداری قراردادهای هیدروکربنی، حسابداری پروژه‌های بالادستی صنعت نفت می‌خوانیم
عملیات حسابداری در دفاتر کارفرما عبارت است از ثبت هزینه‌های سرمایه‌ای پروژه که بر اساس مدارک تحقق هزینه (و عموما تائیید حسابرس منتخب)، حسب مورد در طول حیات پروژه یا خاتمۀ آن، به ثبت می‌رسد.
کارفرما پس از تحویل پروژه کلّ مخارج را به عنوان بهای تمام‌شدۀ پروژه در حساب‌های دارایی خود ثبت می‌کند و در مقابل، کلّ مبلغ را به عنوان طلب شرکت پیمانکاری جزء اقلام بدهی به ثبت می‌رساند. یا اینکه در طول انجام پروژه، بر اساس صورت‌حساب‌های صادرۀ پیمانکارِ مجری طرح، ثبت عملیات حسابداری انجام می‌گیرد و پس از فروش محصول، بهای صورت‌حسابِ فروش به حساب بدهکاری فی‌مابین با پیمانکار منظور می‌شود تا اینکه کلّ بدهی تصفیه گردد.
در مورد قراردادهای معمولی پیمانکاری، بخشی از مبلغ به صورت پیش‌پرداخت و بخشی دیگر در قالب صورت‌حساب قطعی در طول مدت انجام کار پرداخت می‌شود و مبالغ پروژه در طول مدت انجام آن به ثبت می‌رسند، اما در شیوۀ مربوط به قراردادهای نفتی کشور که تحقق اهداف و بهره‌برداری از پروژه یکی از شروط اصلی قرارداد برای بازپرداخت است، مبالغ پرداختی به پروژه به مثابه قرض (یا استقراض) محسوب می‌شوند و پیمانکار به نیابت و از طرف از کارفرما عمل می‌کند، بهای تمام‌شدۀ پروژه می‌تواند با دریافت صورت‌حساب قطعی کل مبلغ قرارداد پرداخت و تصفیه شود.
شایان توجه است که در اینگونه قراردادها، کارفرما یک شرکت دولتی است و به علت معافیت مالیاتی و موضوع مالکیت کالاهای سرمایه‌ای طرح که بخش مهمی از هزینه‌های سرمایه‌ای را تشکیل می‌دهد، خرید کالاها (تجهیزات و ماشین‌آلات) از طریق پیمانکار و به نام و از طرف کارفرما صورت می‌گیرد و مدارک گمرکی به نام کارفرما صادر می‌شود. بنابراین، منطقی است که عملیات حسابداری مرتبط با آن در دفاتر کارفرما در طول انجام پروژه به ثبت برسد.
