معرفی و دانلود کتاب اسلام میان حقیقت و تاریخ: چشم اندازی عقل گرایانه و آینده نگر

معرفی کتاب اسلام میان حقیقت و تاریخ: چشم اندازی عقل گرایانه و آینده نگر

کتاب اسلام میان حقیقت و تاریخ، اثری پژوهشی درباره‌ی امکان بازنگری در احکام و مناسک، متناسب با نیازهای انسان مدرن است. عبدالمجید شرفی، نویسند‌ه‌ی کتاب، این اثر را با بررسی موشکافانه‌ی آثار تفسیری، فقهی و کلامی و مقایسه‌ی آن با تاریخ ادیانِ توحیدی نگاشته است. پس از مطالعه‌ی کتاب حاضر با این دیدگاهِ مولف آشنا می‌شوید که برخی از مناسک دینی را باید با نگاهی عقل‌گرایانه نگریست و جایگزین‌هایی متناسب با نیازهای انسان مدرن برای آن‌ها پیدا کرد.

درباره‌ی کتاب اسلام میان حقیقت و تاریخ

کتاب اسلام میان حقیقت و تاریخ (Islam Between Truth and History)، اثری پژوهشی درباره‌ی بازنگریِ برخی از احکام دیدنی است. عبدالمجید شرفی (Abdelmadjid Charfi)، نویسنده‌ی کتاب، ماحصل سی‌سال تحقیق در حوزه‌ی اندیشه‌ی اسلامی و تدریسِ آن در دانشگاه‌ تونس را در این اثر گنجانده است. در طی این بررسی با سیر تکامل ادیان توحیدی، آشنا می‌شوید. تبلور مجموعه‌ای از عقیده‌ها و تلاش برای نهادینه‌ساختن آن، همانندسازی شیوه‌های اجرای مراسم دینی و ظهور ویژگی‌های منحصربه‌فرد در خوراک و پوشاک و رفتار، نکته‌هایی است که در ابتدای کتاب با آن‌ها آشنا می‌شوید. یکی از مهم‌ترین مضمون‌های این اثر، مفهوم نبوت است. این مفهوم از یک منظر با جهان قدیم مرتبط است و از منظر دیگر با جهان جدید.

عبدالمجید شرفی با تأکید بر این مفاهیم، تفاوتی میان درک سنتی از ختم نبوت و فهم جهانِ آن دوران با درک مدرن در زندگی امروزی قائل شده است. بر اساس این تفکیک، پیامبر اسلام، آخرین حلقه از زنجیره‌ی نبوت به‌حساب می‌آید؛ اما با توجه به درک مدرن، ختم پیامبران به‌عنوان مرحله‌ای ابتدایی از تکامل و پرورش بشریت به‌حساب می‌آید.

واکاوی رسالت پیامبر؛ جایگاه نبوت در کتاب اسلام میان حقیقت و تاریخ

این رویکرد، بابی جدید به روی انسان می‌گشاید که در آن بر قوای عقلانی تاکید شده است. با آشنایی از این مفهوم، متوجه منظور نگارنده می‌شوید که انسان امروزی، باید مسئولیت کارها و انتخاب‌هایش را بر عهده بگیرد. نبوت در اسلام، از یک طرف وظیفه‌ی پیامبر را تکامل بخشید و از طرف دیگر بر قدر و منزلت انسان در کره‌ی‌ خاکی افزود.

مطالب کتاب اسلام میان حقیقت و تاریخ با معرفی ویژگی‌های پیام محمد (ص) آغاز می‌شود. بخش مهمی از ویژگی‌های دین اسلام با دیگر ادیان و به‌خصوص با یهودیت و مسیحیت، مشترک است. از طرف دیگر، خصوصیاتی وجود دارند که اسلام را از دین‌های دیگر جدا می‌کنند.

مولف، اسلام را دینی زنده در نظر گرفته است. با این دیدگاه، مسلمانانْ برداشت‌های خاصِ خود را بسته به شناخت و شرایط حاکم بر دوره‌ی خود از اسلام داشتند. عبدالمجید شرفی، در این اثر تلاش کرده تا ثابت کند که مسلمانان این دوره نیز انتظار دارند اسلام علاوه بر پرسش‌های پدران‌شان، به پرسش‌های آن‌ها نیز پاسخ بدهد.

بازنگری در احکام دینی از منظر عبدالمجید شرفی

مفاهیم دینی در این اثر با پرهیز از نگاه ماهوی به اسلام نگاشته شده‌اند. این رویکرد باعث شده تا امکان بازخوانی و بازاندیشی در سنت‌های دینی فراهم گردد؛ به‌گونه‌ای که می‌توان اصول جاودان را از احکام و مناسکِ وابسته به بستر تاریخی تفکیک کرد و با تکیه بر عقل و تجربه‌ی بشری، قرائتی متناسب با ضرورت‌های زندگی مدرن ارائه داد.

در ادامه‌ی کتاب اسلام میان حقیقت و تاریخ با چارچوب‌های نظری و تاریخی دینداری آشنا می‌شوید. به گفته‌ی مولف، انسان فقط می‌تواند در جهانی نظام‌مند زندگی کند. در نتیجه، دلیل‌هایی میان پدیده‌های طبیعی و شرایط حاکم بر جامعه‌ی بشری ایجاد می‌کند تا وضعیت خود را از حالت تصادفی بودن دور نگه دارد. اطلاعات این کتاب دین پژوهشی با توضیحاتی درباره‌ی قرآن در تاریخ، علم کلام و تصوف، خاتمه پیدا می‌کند.

کتاب اسلام میان حقیقت و تاریخ را انتشارات مروارید با ترجمه‌ی عبدالله ناصری طاهری، چاپ و روانه‌ی بازار کرده است.

کتاب اسلام میان حقیقت و تاریخ برای شما مناسب است اگر

• در رشته‌های علوم دینیِ دانشگاهی یا حوزوی تحصیل می‌کنید و می‌خواهید با دیدگاه‌های نوین درباره‌ی بازنگریِ در احکام اسلام آشنا شوید.
• پژوهشگر حوزه‌های دینی هستید و قصد گسترش اطلاعات مذهبیِ خود را دارید.
• پرسش‌های مهمی درباره‌ی تازه‌سازیِ احکام دینی در ذهن شما شکل گرفته و به‌دنبال پاسخی برای این پرسش‌ها می‌گردید.

در بخشی از کتاب اسلام میان حقیقت و تاریخ: چشم اندازی عقل گرایانه و آینده نگر می‌خوانیم

وجود عناصری از باورهای باستانی در مجموعه ادیان توحیدی نباید سبب شود عقاید نوین آن نادیده گرفته شود؛ چراکه باورهای تازۀ این ادیان وجه تمایز آنان با ادیان باستانی محسوب می‌شود. حتی تصویر انسان گونة یهوه یکی از دو چهره‌ای است که او در تورات دارد. در چهره «دیگر» او به معنای واقعی کلمه «دیگر» است؛ وی یگانه‌ای است که خانواده، همسر و فرزند ندارد و در میانه کائنات آسمانی جای گرفته است. او شبیه حاکم مطلق است. گویی یهوه نمایندۀ گرایش به کمال و پاکی مطلق است. بنابراین نباید تعجب کنیم اگر در ادیان توحیدی از نبرد میان نیروهای غیبی که مشخصۀ بارز ادیان باستانی است، نشانی نمی‌یابیم و اگر دعوت‌کنندگان به توحید در طول تاریخ متعصبانه بر عقیدۀ خود اصرار می‌ورزند چراکه می‌خواهند ویژگی‌های خداوند یکتا را در درون خود پرورش دهند. از سوی دیگر یهوه برخلاف خدایان هندو هم به مبانی اخلاق نظری و هم به اخلاق عملی اهمیت فراوان می‌دهد. از آن زمان وقایع تاریخی به‌عنوان تجلیات الهی دلالت‌های دینی می‌یابند. علت منع آدم از خوردن میوه درخت نیز از دستاوردهای جدید دین یهود به‌شمار می‌آید، زیرا نگاه این دین با آنچه که پیش از این رایج بوده ارتباط ندارد. بر اساس آموزه‌های یهود خوردن میوه با مسئلۀ شناخت و معرفت مرتبط است و این‌که علم می‌تواند در بنیان وجود بشری تغییر ریشه‌دار پدید آورد.

مهم‌ترین آموزۀ جدید ادیان توحیدی آن است که انسان در برابر افعال خود و به‌خصوص افعال نادرست مسئول است و خداوند را با این افعال ارتباطی نیست. خداوند در تورات آن هنگام که ابراهیم را مورد خطاب قرار می‌دهد برای نخستین‌بار با انسان سخن می‌گوید و از او می‌خواهد کارهایی را انجام دهد و از انجام برخی دیگر پرهیز کند.

فهرست مطالب کتاب

مقدمۀ مؤلف بر ترجمۀ فارسی
مقدمۀ مترجم
مقدمۀ چاپ دوم
مقدمۀ نویسنده
فصل اول: ویژگی‌های پیام محمد (ص)
چارچوب نظری و تاریخی
دعوت محمد (ص)
ویژگی‌های پیام محمد (ص)
مسئلۀ قانونگذاری
ختم نبوت
فصل دوم: قرآن در تاریخ
جانشینی پیامبر (ص)
نهادسازی دین
ارزیابی نهادسازی‌ها
فقه
اصول فقه
تفسیر
علم کلام
تصوف
سخن پایانی
منابع
نمایه