کتاب صوتی رومی (جلال الدین محمد)

بهمن شکوهی در کتاب صوتی رومی (جلال الدین محمد)، داستان زندگی مولانا را از کودکی تا پایان عمر روایت می‌کند و به اتفاقات مهم زندگی او مثل عشق و دلدادگی‌اش، دیدارها و تحولاتش می‌پردازد. شکوهی در این رمان هم به واقعیت و تاریخ وفادار است و هم از افسانه‌ها و عناصر داستانی کمک می‌گیرد تا روایتی جذاب از روزگار و زندگی مولانا و سلوک عارفانه و شاد او ارائه دهد.

درباره‌ی کتاب صوتی رومی (جلال الدین محمد)

جلال‌الدین محمد بلخی، شاعر و عارف بزرگ ایرانی است که در فاصله‌ی سال‌های 604 تا 672 هجری قمری می‌زیسته است. مولانا در بلخ و در خانواده‌ای عارف به دنیا می‌آید. پدر او مردی خطیب، واعظ و عارف‌مسلک است که به سلطان العلما شهرت دارد. پس از حمله‌ی مغول، آن‌ها دیارشان را ترک می‌کنند و به شهر دیگری می‌روند. مولانا چند سال بعد به دعوت پادشاه سلجوقی به قونیه می‌رود و تا آخر عمر همان‌جا می‌ماند، و به خاطر زندگی در همین شهر است که به رومی معروف می‌شود. زندگی رومی اما فرازونشیب زیادی دارد و حوادث مختلفی را به خود می‌بیند. او در حدود نوزده‌سالگی با گوهر خاتون ازدواج می‌کند و در بیست‌وچندسالگی پدرش را از دست می‌دهد. با مرگ پدر و بنا به خواست او، مولانا کار پدر را بر عهده می‌گیرد و در همان مسیر او گام می‌گذارد. همین باعث می‌شود به عرفان و تصوف بیشتر علاقه‌مند گردد و تلاش کند اصول آن‌ها را فرا بگیرد. چند سالی به شهرهای مختلف می‌رود و در محضر بزرگان آموزش می‌بیند تا عاقبت دوباره به قونیه بازمی‌گردد؛ اما بزرگ‌ترین اتفاق زندگی او در سی‌وهفت‌سالگی رخ می‌دهد؛ رومی شمس تبریزی را ملاقات می‌کند و چنان شیفته‌ی او می‌شود که تمام زندگی‌اش دستخوش تحول می‌گردد. از آن‌ پس مولانا وعظ و درس را رها می‌کند و به شعر و سماع روی می‌آورد. مدتی کوتاه پس‌ از آن، شمس ناگهان قونیه را ترک می‌کند و مولانا را در بُهت و تنهایی می‌گذارد. مولانا هرچه تلاش می‌کند و به هر شهری می‌رود، نشانی از شمس نمی‌یابد. با این‌ همه سعی می‌کند حرف و کلام او را دریابد و به آن وفادار بماند. او سی سال پس از این واقعه، اشعار زیادی از خود به‌جای می‌گذارد که از جاودانه‌ترین اشعار فارسی و بزرگ‌ترین شعرهای دنیا هستند.

کتاب صوتی رومی (جلال الدین محمد) نوشته‌ی بهمن شکوهی، داستان زندگی و روزگار این شاعر بزرگ ایرانی و شرح اندیشه و فلسفه‌ی اوست. شکوهی سعی می‌کند به تمام برهه‌های زندگی مولوی بپردازد و اتفاقاتی که در زندگی او رخ‌داده‌اند را نشان دهد. گرچه داستان او متکی بر اسناد و حقایق تاریخی به‌جای مانده است، اما به روایت‌های افسانه‌ای هم نظر دارد و از آن‌ها هم استفاده می‌کند. مثل ملاقات با عطار نیشابوری که برخی منابع آن را غیرواقعی می‌دانند. برای شکوهی این مهم بوده که داستانی پرکشش از زندگی این شخصیت خارق‌العاده‌ی تاریخی ارائه دهد. به خاطر همین عناصر خیالی و اصول داستانی را فدای واقعیت و تاریخ نمی‌کند. رمان او بر روی مرز تخیل و تاریخ، افسانه و واقعیت، و داستان و زندگی‌نامه می‌ایستد. و دقیقاً به خاطر همین است که روایت او شنیدنی‌تر شده و مخاطبش را کاملاً درگیر این شخصیت می‌کند.

مولانا از سرشناس‌ترین شعرای شرقی به شمار می‌رود و خیلی از غربی‌ها با اشعار و عرفان او آشنا هستند. بهمن شکوهی معتقد است باوجود سرشناس بودن مولوی در دنیا، مخاطبان غیرایرانی، و حتی ایرانی، آشنایی چندانی با زندگی و ابعاد شخصیتی او ندارند. او در کتاب صوتی رومی (جلال الدین محمد) می‌کوشد در این شخصیت پیچیده کندوکاو کند و گستردگی و عظمتش را نشان دهد. شکوهی در این اثر، زندگی شخصی، عشق و دلدادگی مولانا، و دیدارهایش با شخصیت‌های بزرگ زمانش مثل محقق ترمذی، شیخ عطار، کمال‌الدین ابن عدیم و محی‌الدین عربی را روایت می‌کند. کتاب داستان او زمانه‌ی مولوی را به تصویر می‌کشد و حوادث مهم عصر او را بازگو می‌کند. او از ملاقات رومی با شمس و تحولش می‌گوید و این‌که چطور از وعظ و خطابه به شعر و شیدایی کشیده شد. رومی او انسانی زنده و زمینی، عارفی پرشور و شاد است که به معنای زندگی پی برده و می‌کوشد با اشعارش آن را بیان کند.

کتاب رومی (جلال الدین محمد) را انتشارات نگاه به چاپ رسانده و راوی نسخه‌ی گویای این کتاب بیتا خداداد بوده است.

کتاب صوتی رومی (جلال الدین محمد) برای چه کسانی مناسب است؟

ای کتاب گویا به دوستداران رمان‌های تاریخی، زندگی‌نامه و علاقه‌مندان به مولانا توصیه می‌شود.

با بهمن شکوهی بیشتر آشنا شویم

بهمن شکوهی، نویسنده و شاعر ایرانی-استرالیایی است. او کتاب‌های «یک ترک تحصیل‌کرده»، «مقولات اشعر در ایران» و مجموعه شعر «فاصله» را هم منتشر کرده است. شکوهی رمان دیگری به نام «رؤیای یک صوفی» دارد که به زندگی امام محمد غزالی می‌پردازد.

در بخشی از کتاب صوتی رومی (جلال الدین محمد) می‌شنویم

فاطمه خاتون، عروس مولانا که حالا پیر و فرتوت شده بود به شیخ احمد افلاکی یکی از کارکنان درگاه مولانا گفت: شیخ احمد! شما که دستی به قلم داری، چرا احوالات مولانا را تألیف نمی‌کنی؟ شما که به اسرار و رفتار نجوم آگاهی و درس آن را خوانده‌ای، چرا درباره طلوع آن ستاره معرفت تألیفی نمی‌کنی؟

شیخ احمد افلاکی در جواب خاتون بزرگ درگاه گفت: خاتون من! در این درگاه چه کسی است که طلوع ستاره را ندیده باشد و یا از آن چیزی نشنیده باشد؟ از هر کودک و پیری در قونیه بپرسی مولانا را می‌شناسد. مولانا پیامبری بود که دعوی پیامبری نکرد.

فاطمه خاتون گفت: شیخ احمد! آیندگان چطور؟ زمانه به دوران من و شما نمی‌ماند. مولانا رفت، سید رفت، پدرم رفت، ما هم می‌رویم و حیف است آیندگان از احوالات مولانا بی‌خبر باشند.